Hạ Long Xanh: Khi một dự án chiếm tới 1/3 ngân sách thành phố
Dự án Hạ Long Xanh là khu đô thị phức hợp quy mô lớn do Vingroup phát triển tại Quảng Ninh, được định hướng trở thành đại dự án đô thị – du lịch ven vịnh, đồng thời hiện đang đóng góp tỷ trọng rất lớn vào thu ngân sách địa phương thông qua tiền sử dụng đất và các khoản thu nội địa liên quan.
Trong 8 tháng đầu năm, tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn Quảng Ninh đạt khoảng 73.000 tỷ đồng, tương đương hơn 101% kịch bản thu 9 tháng và gần 99% dự toán được giao. Điều gây chú ý là riêng dự án Hạ Long Xanh đã nộp khoảng 26.360 tỷ đồng tiền sử dụng đất, chiếm khoảng 1/3 tổng thu ngân sách và tương đương 36% tổng thu ngân sách thành phố trong cùng giai đoạn. Đây không chỉ là con số “đẹp” trên báo cáo, mà còn đặt ra câu hỏi: một địa phương nên dựa vào các dự án bất động sản quy mô lớn ở mức nào trong chiến lược tài chính dài hạn?
Cỗ máy thu ngân sách từ tiền sử dụng đất: Sức bật hay rủi ro?
Tiền sử dụng đất đang là “mạch máu” ngắn hạn của ngân sách Quảng Ninh. Sau 8 tháng, khoản thu này đạt hơn 30.400 tỷ đồng, bằng 169% dự toán và đã vượt kế hoạch thu cả năm. Trong đó, khoản 26.360 tỷ đồng từ dự án Hạ Long Xanh gần như là nhân tố quyết định để địa phương hoàn thành, thậm chí vượt kịch bản thu trước thời hạn.
Nhìn tích cực, đây là ví dụ điển hình cho thấy bất động sản quy mô lớn có thể tạo “cú huých” ngân sách, giúp địa phương có nguồn lực cho hạ tầng và dịch vụ công. Theo số liệu công bố, thu nội địa của Quảng Ninh đạt khoảng 60.450 tỷ đồng, cao hơn 107% dự toán Trung ương giao, trong đó tiền sử dụng đất là phần tăng mạnh nhất. Tuy nhiên, khi một dự án chiếm tới hơn 80% khoản thu từ tiền sử dụng đất của cả thành phố, sự phụ thuộc này cũng là lời cảnh báo: nếu tiến độ, pháp lý hoặc thị trường của một dự án lớn chững lại, ngân sách có thể lập tức chịu sức ép.
Bất động sản quy mô lớn như Hạ Long Xanh mang lại điều gì cho kinh tế địa phương?
Khu đô thị phức hợp Hạ Long Xanh được khởi công ngày 19/12/2025, được định hướng là một trong những đại dự án đô thị – du lịch quy mô lớn tại khu vực ven vịnh Hạ Long, với diện tích khoảng 6.200 ha và dự kiến cung cấp hơn 55.000 sản phẩm bất động sản. Dự án có quy mô dân số khoảng 244.026 người theo kế hoạch đến năm 2030, bao gồm phường Hà An, Tuần Châu và Đông Mai.
Với vị trí “tựa sơn, hướng hải” và vai trò trung tâm kết nối các tuyến cao tốc, đường sắt tốc độ cao trong tương lai, Hạ Long Xanh được xác định là một trong những dự án then chốt trong chiến lược tạo dư địa tăng trưởng mới của Quảng Ninh. Các hạng mục đầu tiên dự kiến đi vào hoạt động từ năm 2028, biến dự án thành cực tăng trưởng mới về đô thị, thương mại, dịch vụ và du lịch. Đây là mô hình kinh tế đô thị, nơi một siêu dự án không chỉ tạo dòng tiền ngân sách qua tiền sử dụng đất, mà còn có thể kéo theo nhu cầu lao động, dịch vụ, logistics và đầu tư thứ cấp nếu được tổ chức hiệu quả.
Bài học tài khóa từ Hạ Long Xanh: Không nên “đặt tất cả trứng vào một giỏ”
Sở Tài chính Quảng Ninh dự kiến tổng thu ngân sách cả năm có thể đạt 107.300 tỷ đồng, vượt 7% mục tiêu 100.000 tỷ đồng; trong đó thu nội địa khoảng 89.000 tỷ đồng, bao gồm 44.000 tỷ đồng tiền sử dụng đất và 45.000 tỷ đồng thuế, phí. Những con số này cho thấy vai trò cực lớn của các dự án bất động sản quy mô lớn trong cấu trúc ngân sách hiện nay.
Tuy vậy, Hạ Long Xanh cũng gửi gắm một bài học rõ ràng: địa phương có thể xem siêu dự án là “động cơ tăng tốc”, nhưng không nên biến chúng thành “nguồn sống duy nhất”. Trong ngắn hạn, dòng thu từ tiền sử dụng đất giúp Quảng Ninh có không gian tài khóa để đầu tư cho hạ tầng, an sinh, cải thiện chất lượng đô thị. Về dài hạn, điều quan trọng là sử dụng nguồn thu này để mở rộng nền tảng thu bền vững hơn từ sản xuất, dịch vụ, thuế doanh nghiệp và cư dân – những thứ có thể tồn tại ngay cả khi chu kỳ bất động sản giảm nhiệt.
