Hành lang kinh tế Quảng Trị – Ubon Ratchathani là gì và vì sao quan trọng?
Hành lang kinh tế Quảng Trị – Ubon Ratchathani là sự kết nối kinh tế, logistics và du lịch xuyên biên giới giữa một tỉnh cửa ngõ ra biển của Việt Nam và một trung tâm giao thông lớn vùng Đông Bắc Thái Lan, dựa trên trục Hành lang kinh tế Đông – Tây, nhằm thúc đẩy thương mại xuyên biên giới, phát triển nguồn nhân lực và tăng cường liên kết vùng trong khu vực ASEAN.
Điểm đáng chú ý là sáng 10/9/2026, UBND tỉnh Quảng Trị đã làm việc với Đoàn công tác tỉnh Ubon Ratchathani do Tỉnh trưởng Narong Thepsena dẫn đầu, và hai bên thống nhất tăng cường kết nối thương mại, logistics, du lịch, nông nghiệp, giáo dục và phát triển nguồn nhân lực, khai thác hiệu quả lợi thế của Hành lang kinh tế Đông – Tây. Đây không phải một hoạt động xã giao mang tính nghi thức, mà là bước đi cụ thể để biến hành lang kinh tế ASEAN trên tuyến Myanmar – Thái Lan – Lào – Việt Nam thành một trục động lực thật sự.
Trong bối cảnh quan hệ Việt – Thái đã được nâng cấp lên Đối tác chiến lược toàn diện và kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, cấp địa phương không còn là “người đi sau” mà đang trở thành lực kéo mới cho hợp tác Quảng Trị Thái Lan.
Thương mại xuyên biên giới: từ khẩu hiệu đến chuỗi logistics Đông Nam Á
Nếu chỉ nhìn hợp tác Quảng Trị – Ubon Ratchathani như các chuyến thăm hỏi hữu nghị thì sẽ bỏ qua cơ hội thương mại xuyên biên giới đang hình thành rõ nét. Quảng Trị nằm trên Hành lang kinh tế Đông – Tây (EWEC), tuyến kết nối Myanmar – Thái Lan – Lào – Việt Nam, với hệ thống cửa khẩu quốc tế, các tuyến giao thông xuyên biên giới và cảng biển đóng vai trò cửa ngõ ra biển Đông. Ubon Ratchathani lại là một trong những trung tâm giao thông, logistics quan trọng của khu vực, có sân bay quốc tế, đường sắt và mạng lưới giao thông kết nối rộng.
Hạ tầng cảng nước sâu Mỹ Thủy đang được Quảng Trị đẩy mạnh đầu tư được kỳ vọng sẽ hình thành các chuỗi vận tải, logistics và cung ứng xuyên biên giới, mở ra hướng kết nối Ubon Ratchathani – Nam Lào – Quảng Trị – biển Đông. Nói cách khác, đây là cơ hội hiếm để xây dựng một tuyến logistics Đông Nam Á tương đối liền mạch, nơi hàng hóa Thái Lan có thể tiếp cận biển Đông nhanh hơn, còn Quảng Trị trở thành cửa ngõ biển cho hành lang kinh tế ASEAN.
Điểm quyết định bây giờ không phải là thêm bao nhiêu bản ghi nhớ, mà là khả năng cụ thể hóa thành các chương trình, dự án hợp tác có trọng tâm trong thương mại – logistics như chính lãnh đạo Quảng Trị đã nhấn mạnh.
Du lịch Ubon Ratchathani – Quảng Trị: tuyến trải nghiệm liên quốc gia trên EWEC
Trong bức tranh hợp tác hiện nay, du lịch thường bị xếp sau công nghiệp và nông nghiệp, nhưng với cặp tỉnh Quảng Trị – Ubon Ratchathani, du lịch có thể là ngành đi đầu vì sở hữu sẵn câu chuyện và tài nguyên. Ubon Ratchathani có bề dày lịch sử, văn hóa đặc sắc, hệ thống giáo dục phát triển, còn Quảng Trị là không gian ký ức chiến tranh, biển, đảo và các di sản văn hóa, tôn giáo độc đáo.
Hai bên đã thống nhất nghiên cứu xây dựng và quảng bá các sản phẩm du lịch liên kết. Nếu làm nghiêm túc, tuyến du lịch Ubon Ratchathani – Nam Lào – Quảng Trị – biển Đông hoàn toàn có thể trở thành sản phẩm tiêu biểu trên hành lang kinh tế ASEAN, kết hợp du lịch lịch sử, du lịch văn hóa và nghỉ dưỡng biển. Đây cũng là cách thiết thực để biến thương mại xuyên biên giới thành trải nghiệm cụ thể cho du khách, thay vì chỉ là khái niệm trong các văn kiện.
Việc tăng cường phối hợp giữa Quảng Trị và Ubon Ratchathani được kỳ vọng không chỉ củng cố quan hệ hữu nghị mà còn mở rộng dư địa du lịch, logistics và hợp tác đầu tư giữa Việt Nam, Lào và Thái Lan trên EWEC.
Giáo dục, nguồn nhân lực và chiều sâu của liên kết vùng
Một hành lang kinh tế bền vững không thể chỉ dựa vào đường sá và cảng biển; yếu tố quyết định là con người và tri thức. Quảng Trị và Ubon Ratchathani đã thống nhất mở rộng hợp tác giáo dục, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực, coi đây là trụ cột song hành với thương mại và logistics. Từ khi ký Bản ghi nhớ thiết lập quan hệ hữu nghị ngày 18/1/2024, hai bên đã duy trì phối hợp với các cơ sở giáo dục của Ubon Ratchathani và bước đầu đạt kết quả tích cực.
Hiện có nhiều sinh viên Việt Nam học tập tại Ubon Ratchathani, tạo nền tảng thuận lợi để mở rộng trao đổi giáo dục, đào tạo song phương. Nếu được thiết kế tốt, các chương trình liên kết đào tạo có thể cung cấp nguồn nhân lực hiểu cả ngôn ngữ, luật lệ và văn hóa hai bên, giúp doanh nghiệp tự tin hơn khi tham gia chuỗi logistics Đông Nam Á và thương mại xuyên biên giới. Chính quyền Quảng Trị đã đề nghị các sở, ngành rà soát, cụ thể hóa định hướng này thành chương trình, dự án thực tế, ưu tiên những nội dung có thể triển khai ngay như giáo dục và đào tạo.
Đây là cách tiếp cận hợp lý: đi từ những lĩnh vực “mềm” nhưng tạo niềm tin và năng lực dài hạn, rồi mới mong các dự án hạ tầng và đầu tư lớn vận hành trơn tru.
Từ địa phương đến hành lang kinh tế ASEAN: bước đi tiếp theo
Quan hệ Việt Nam – Thái Lan đã trải qua 50 năm phát triển bền bỉ và được nâng cấp thành Đối tác chiến lược toàn diện, trở thành hình mẫu hợp tác phát triển trong ASEAN. Nhưng nếu quan hệ đó dừng lại ở cấp trung ương, lợi ích sẽ khó lan tỏa sâu. Chính vì vậy, những bước đi như hợp tác Quảng Trị Thái Lan thông qua tỉnh Ubon Ratchathani có ý nghĩa “hạ cánh” cho các thỏa thuận chiến lược, gắn trực tiếp với đời sống kinh tế vùng.
Chuyến thăm và làm việc lần này diễn ra đúng năm kỷ niệm 50 năm quan hệ ngoại giao Việt – Thái, là thời điểm được lãnh đạo Quảng Trị đánh giá là rất có ý nghĩa để nhìn lại hợp tác, củng cố hữu nghị và xác định hướng phối hợp mới theo hướng thiết thực, hiệu quả hơn. Để các định hướng hợp tác sớm đi vào thực chất, Quảng Trị yêu cầu các sở, ngành cụ thể hóa thành chương trình, dự án trọng tâm, ưu tiên thương mại – logistics, du lịch, nông nghiệp, đầu tư và giáo dục.
Về phía Ubon Ratchathani, Tỉnh trưởng Narong Thepsena đề nghị các sở, ngành hai bên tiếp tục trao đổi trực tiếp, thống nhất chương trình phù hợp và từng bước triển khai trong thời gian tới. Nếu cả hai địa phương giữ được nhịp triển khai này, hành lang kinh tế Đông – Tây sẽ không chỉ là tuyến đường trên bản đồ mà trở thành hành lang kinh tế ASEAN sống động, nơi các cặp địa phương cùng chia sẻ lợi ích và trách nhiệm.
