Kỹ năng số chỉ có ý nghĩa khi dùng được trong đời sống
Đào tạo kỹ năng số là việc trang bị cho người dân kiến thức và khả năng sử dụng công nghệ an toàn, có mục đích trong các hoạt động thường ngày, từ giao tiếp trực tuyến đến làm thủ tục và sản xuất. Giá trị của các lớp học địa phương vì thế không nằm ở số buổi tập huấn, mà ở việc người học có thể tự bảo vệ mình và giải quyết công việc cụ thể sau khi trở về cộng đồng. Tại Vĩnh Long, chương trình phát triển năng lực số diễn ra trong hai ngày 5-6/11/2026, tiếp nối phong trào “Bình dân học vụ số”. Cán bộ Mặt trận và các tổ chức chính trị - xã hội được bồi dưỡng kiến thức công nghệ; đoàn viên, hội viên học cách giữ an toàn trên môi trường mạng. Nội dung đi thẳng vào nhận diện rủi ro, bảo vệ tài khoản, định danh số, bảo vệ dữ liệu và phòng chống lừa đảo trực tuyến, đồng thời hướng dẫn sử dụng internet và mạng xã hội có trách nhiệm. Đây là nền tảng thiết yếu: phổ cập công nghệ mà thiếu kỹ năng an toàn có thể khiến người dùng đối mặt với rủi ro thay vì hưởng lợi.
Mục tiêu tiếp theo là để các tổ chức tham gia lan tỏa kiến thức ra ngoài lớp học, giúp phong trào kỹ năng số gắn với tình huống thật ở khu dân cư. Cách tiếp cận này hợp lý hơn việc chỉ đo hiệu quả bằng số người dự tập huấn: người dân cần biết nhận ra tin nhắn giả, giữ an toàn thông tin cá nhân và thao tác với dịch vụ số. Khi những người làm công tác đoàn thể có thể hướng dẫn lại cho hội viên và hàng xóm, chuyển đổi số cộng đồng mới bớt phụ thuộc vào các đợt tuyên truyền ngắn hạn và trở thành một năng lực sử dụng thường xuyên.

Từ sản xuất nông thôn đến bình đẳng giới
Ở vùng dân tộc thiểu số và miền núi, tập huấn chuyển đổi số được gắn với phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững. Cán bộ cấp xã được hướng dẫn đánh giá nhu cầu, xác định đối tượng thụ hưởng, tổ chức hoạt động và theo dõi kết quả. Nội dung ứng dụng công nghệ số hướng vào những khâu có thể cải thiện sản xuất và đầu ra: quản lý vườn, trang trại, ghi nhật ký điện tử, truy xuất nguồn gốc, quảng bá và tiêu thụ sản phẩm. Chợ trực tuyến cho sản phẩm địa phương và số hóa dữ liệu nguyên liệu cũng mở thêm cơ hội tiếp cận thị trường. Điểm đáng chú ý là công nghệ không được trình bày như một mục tiêu riêng, mà như công cụ hỗ trợ sinh kế. Tuy nhiên, để lợi ích không chỉ đến với người đã quen dùng điện thoại thông minh, việc duy trì điểm hỗ trợ chuyển đổi số ở xã, thôn và nâng kỹ năng cho người dân phải đi cùng các giải pháp kỹ thuật.
Ứng dụng công nghệ cũng được đưa vào hoạt động thúc đẩy bình đẳng giới. Một khóa tập huấn tại xã Tri Tôn trang bị cho gần 100 học viên kiến thức về bình đẳng giới, cách xây dựng nội dung truyền thông phù hợp với từng nhóm và cách dùng công cụ trí tuệ nhân tạo như ChatGPT để hỗ trợ soạn nội dung, thiết kế sản phẩm truyền thông. Chương trình đồng thời chú trọng kỹ năng bảo vệ phụ nữ và trẻ em trên không gian mạng; một khóa riêng tại An Giang hướng dẫn 120 thành viên tổ công nghệ số cộng đồng về kỹ năng số, ứng dụng công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo. Những nội dung này có thể giúp cán bộ, hội viên truyền tải thông điệp dễ tiếp cận hơn và mở rộng cơ hội tham gia, nhất là ở vùng dân tộc thiểu số, miền núi. Hiệu quả cuối cùng vẫn phụ thuộc vào việc công cụ được sử dụng để thay đổi cách truyền thông và nhận thức cộng đồng, không chỉ để tạo nội dung nhanh hơn.
Ngã Bảy và Hội Cựu chiến binh: quy mô đi cùng việc làm cụ thể
Phường Ngã Bảy cho thấy quy mô đào tạo có thể đi kèm với những thay đổi cụ thể trong sử dụng dịch vụ. Hệ thống chính trị của phường đã tuyên truyền và đào tạo kỹ năng số cho gần 11.000 lượt người; Trung tâm Phục vụ hành chính công và Đoàn Thanh niên phường còn triển khai mô hình “Sổ tay công dân số”. Tỷ lệ tái sử dụng dữ liệu số hóa khi giải quyết thủ tục hành chính đạt 88,22%; 91,45% người dân thanh toán viện phí không dùng tiền mặt và 93% có hồ sơ sức khỏe điện tử. Những con số này cho thấy kỹ năng số hữu ích nhất khi nối được việc học với dịch vụ mà người dân cần dùng. Dù vậy, tỷ lệ tiếp cận cao không tự động bảo đảm mọi người đều thao tác độc lập; các điểm hướng dẫn trực tiếp vẫn quan trọng với người cao tuổi hoặc người ít kinh nghiệm.
Tại Vĩnh Long, một hội nghị theo kế hoạch của Trung ương Hội Cựu chiến binh Việt Nam, phối hợp với Hội Cựu chiến binh tỉnh, tập trung bồi dưỡng cán bộ Hội cấp xã, phường sau sắp xếp đơn vị hành chính. Hoạt động diễn ra trong bối cảnh năm đầu triển khai nghị quyết nhiệm kỳ 2026-2031, khi tổ chức Hội được kỳ vọng đóng góp rõ hơn vào phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Chương trình đặt việc ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số bên cạnh xây dựng nông thôn mới, quản lý nguồn vốn và hỗ trợ hội viên phát triển kinh tế. Hướng dẫn thực tế gồm dùng nền tảng số để tuyên truyền, quản lý thông tin, hỗ trợ quảng bá và tiêu thụ sản phẩm, hướng dẫn dịch vụ công trực tuyến, cũng như khai thác tiện ích số trong sản xuất và sinh hoạt. Sau tập huấn, học viên được yêu cầu chuyển kiến thức thành nhiệm vụ phù hợp tại địa phương. Đó mới là phép thử quan trọng: lớp học có tạo ra người hướng dẫn và những dịch vụ dễ tiếp cận hơn hay không.







