Từ học công cụ đến đổi mới cách thực thi công vụ
Tập huấn ứng dụng AI cho cán bộ là hoạt động đào tạo kết hợp kiến thức chuyển đổi số với thực hành công cụ trí tuệ nhân tạo trong nhiệm vụ công vụ và phục vụ người dân. Điểm đáng chú ý trong các chương trình gần đây là AI không được dạy tách rời nghiệp vụ: học viên được hướng đến việc dùng công nghệ để tham mưu, xử lý công việc, quản lý và điều hành. Sáng 26-10, Sở Nội vụ phối hợp với Trường Chính trị tỉnh Khánh Hòa khai giảng lớp bồi dưỡng kéo dài ba ngày cho cán bộ, quản lý và công chức cấp xã, phường, đặc khu. Chương trình bao gồm quản trị, kết nối và khai thác dữ liệu, cung cấp dịch vụ công trực tuyến, cải tiến quy trình số và ứng dụng AI. Cách tiếp cận này có lý: nếu kỹ năng số cán bộ không gắn với quy trình hằng ngày, kiến thức dễ dừng lại ở mức làm quen. Tuy nhiên, mục tiêu chỉ có ý nghĩa khi việc học dẫn đến thay đổi đo được trong công việc.
Nghiệp vụ cơ quan là nơi AI phải chứng minh giá trị
Ở khối cơ quan Đảng, chương trình bồi dưỡng được đặt trong đợt cao điểm 100 ngày xử lý vướng mắc chuyển đổi số. Lớp đầu tiên có 194 cán bộ, công chức, viên chức; kế hoạch chung hướng đến hơn 1.200 người đăng ký và mục tiêu 95% cán bộ, công chức, viên chức trong khối được tập huấn, đạt yêu cầu kiểm tra đầu ra. Bốn chuyên đề kết hợp kiến thức chuyển đổi số, khai thác dữ liệu phục vụ tham mưu, thực hành AI và ra quyết định dựa trên dữ liệu. Đây là hướng đi thuyết phục hơn những buổi giới thiệu công nghệ chung chung, bởi AI trong cơ quan cần được thử trên công việc cụ thể. Tại Khánh Hòa, học viên cũng được rèn kỹ năng lãnh đạo, tham mưu và tổ chức chuyển đổi số cấp xã. Dẫu vậy, có kiểm tra sau khóa học chưa đồng nghĩa với việc công cụ đã giúp giảm thời gian xử lý hay nâng chất lượng phục vụ; các cơ quan cần theo dõi hiệu quả sau đào tạo.
Tổ công nghệ số cộng đồng đưa AI đến gần người dân
Một hướng ứng dụng khác là đào tạo lực lượng trực tiếp hỗ trợ người dân. Tại phường Tân Hạnh, tỉnh Vĩnh Long, 20 thành viên Tổ công nghệ số cộng đồng học kết hợp lý thuyết và thực hành trên máy tính, điện thoại. Họ được hướng dẫn dùng công cụ AI tạo sinh, viết câu lệnh để soạn tài liệu hướng dẫn và trả lời câu hỏi thường gặp; nội dung còn gắn với hỗ trợ người dân sử dụng VNeID, dịch vụ số và một số thủ tục hành chính của Đảng. Chương trình cũng hướng đến việc hỗ trợ đưa sản phẩm địa phương lên sàn thương mại điện tử của tỉnh. Còn tại xã Hồng Minh, hội nghị tập huấn ngày 31-10 và 1-11 có gần 300 đại biểu từ 10 thôn, trong đó có các thành viên tổ công nghệ số cộng đồng. Việc thực hành ngay trên thiết bị cá nhân giúp bài học gần với tình huống thực tế; giá trị sau cùng vẫn phụ thuộc vào khả năng hỗ trợ người dân ngoài lớp học.
An toàn thông tin phải đi cùng kỹ năng dùng AI
Đào tạo AI mà bỏ qua bảo mật sẽ tạo ra khoảng trống đáng lo ngại, nhất là khi cán bộ xử lý dữ liệu công vụ và thông tin cá nhân. Các lớp ở Khánh Hòa đưa nội dung nhận diện, phòng ngừa rủi ro an toàn thông tin, an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu vào chương trình. Tại khối cơ quan Đảng, học viên được học nguyên tắc bảo vệ bí mật Nhà nước, bí mật công tác Đảng và dữ liệu cá nhân khi sử dụng AI. Hồng Minh kết hợp thực hành ChatGPT, Gemini và Google NotebookLM với hướng dẫn nhận diện thủ đoạn lừa đảo dùng AI, bảo vệ dữ liệu và thực hiện an toàn dịch vụ công trực tuyến, thanh toán điện tử. Đây là lựa chọn cần thiết: cán bộ không chỉ cần biết cách đặt câu lệnh mà còn phải biết thông tin nào không được đưa vào công cụ. Tuy nhiên, các thông tin hiện có chủ yếu mô tả nội dung lớp học và hoạt động thực hành, chưa cho thấy kết quả áp dụng cụ thể trong công việc. Thước đo tiếp theo nên là mức độ an toàn và hiệu quả mà người dân, cơ quan nhận được.
