Quy mô lớn, tham vọng vượt khỏi một khu kho bãi
Trung tâm logistics Hà Tĩnh là tổ hợp kho hàng, bãi công-ten-nơ và dịch vụ hậu cảng được quy hoạch để lưu giữ, trung chuyển, phân phối hàng hóa gắn với cảng biển và hoạt động sản xuất trong khu vực. Ngày 24/10, Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Hà Tĩnh chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời chấp thuận nhà đầu tư cho Trung tâm Logistics và Dịch vụ hậu cảng Sơn Dương tại Khu kinh tế Vũng Áng. Công ty Cổ phần Đầu tư Khu công nghiệp Vinhomes Hà Tĩnh là nhà đầu tư được chấp thuận. Dự án có tổng vốn 39.600 tỷ đồng, gồm 5.940 tỷ đồng vốn góp và 33.660 tỷ đồng vốn huy động dự kiến. Quy mô sử dụng đất và khu vực biển khoảng 472,63 ha, trong đó có 158,20 ha lấn biển; thời hạn hoạt động là 70 năm. Đây là bước đi đáng chú ý trong hướng Vinhomes đầu tư miền Trung, nhưng quy mô tự nó chưa bảo đảm hiệu quả: năng lực kết nối và khai thác mới là phép thử.
Vũng Áng cần năng lực hậu cảng để biến lợi thế thành dòng hàng
Lợi thế của một cảng biển không chỉ nằm ở cầu cảng; hàng hóa còn cần nơi tập kết, lưu trữ, phân loại và chuyển tiếp thuận tiện. Sơn Dương được định hướng gắn với Khu kinh tế Vũng Áng và hệ thống cảng Vũng Áng - Sơn Dương, nhằm bổ sung các mắt xích hậu cần còn thiếu giữa khai thác cảng, khu công nghiệp và hoạt động xuất nhập khẩu. Vì thế, dự án hạ tầng cảng này có ý nghĩa vượt ra ngoài diện tích xây dựng: nếu các dịch vụ vận hành đồng bộ, doanh nghiệp có thể tiếp cận một chuỗi vận tải và lưu kho liền mạch hơn. Đây là cơ hội để Hà Tĩnh tăng sức hấp dẫn với hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ. Tuy nhiên, lợi ích ấy không tự phát sinh từ quyết định đầu tư; nó phụ thuộc vào lượng hàng thực tế, chất lượng quản lý và khả năng liên kết với mạng lưới giao thông.
Năng lực 50 triệu tấn đặt ra cả cơ hội lẫn yêu cầu vận hành
Khi hoàn thiện, trung tâm được thiết kế để xử lý khoảng 50 triệu tấn hàng hóa mỗi năm, phục vụ nhu cầu lưu giữ, trung chuyển và phân phối quy mô lớn. Con số này cho thấy Sơn Dương được định vị như một đầu mối logistics đáng kể, không chỉ là phần mở rộng kho bãi của cảng. Quy hoạch gồm kho hàng tổng hợp, kho và bãi công-ten-nơ, khu thương mại và dịch vụ hậu cần cảng, khu điều hành, bãi đỗ xe, đường nội bộ, hạ tầng kỹ thuật và công trình bảo vệ môi trường. Đó là nền tảng cần thiết để nâng khả năng xử lý hàng hóa, song công suất thiết kế không đồng nghĩa với sản lượng khai thác thực tế. Với logistics hậu cảng Việt Nam, bài toán quan trọng là phối hợp các hạng mục, kết nối thông suốt với cảng và khu công nghiệp, đồng thời đáp ứng yêu cầu môi trường. Làm tốt những điều này sẽ quan trọng hơn việc chỉ sở hữu một dự án có diện tích lớn.
Tiến độ kéo dài đến năm 2036 sẽ là thước đo quyết định
Dự án được chia thành ba giai đoạn, nên tác động kinh tế sẽ hình thành theo từng bước chứ không đến ngay sau khi được chấp thuận. Từ năm 2027 đến 2030, kế hoạch tập trung xây kè, lấn biển, san nền và làm hạ tầng kỹ thuật khung. Giai đoạn 2031–2033 dự kiến xây dựng khoảng 200 ha kho, bãi cùng khu thương mại và dịch vụ hậu cần cảng; một số hạng mục được dự kiến khai thác từ năm 2031. Từ năm 2034, phần còn lại sẽ tiếp tục được hoàn thiện, với mục tiêu đưa toàn bộ dự án vào vận hành đồng bộ trong năm 2036. Việc chấp thuận đầu tư là bước quan trọng để hiện thực hóa tiềm năng cảng Vũng Áng - Sơn Dương. Nhưng cơ hội cạnh tranh cho miền Trung chỉ trở thành kết quả khi tiến độ, kết nối và nhu cầu hàng hóa cùng được bảo đảm. Sơn Dương có quy mô để tạo chuyển biến; năng lực thực thi sẽ quyết định tầm vóc thực tế.
