Nhà máy LNG Long Sơn là gì và vì sao đáng chú ý?
Nhà máy LNG Long Sơn là một dự án điện khí sử dụng khí tự nhiên hoá lỏng với công suất khoảng 1.500 MW, được định vị như một trong những tổ hợp điện khí LNG lớn nhất Việt Nam, đóng vai trò then chốt trong bảo đảm an ninh năng lượng cho khu vực phía Nam và cả nước trong giai đoạn chuyển dịch năng lượng đến năm 2050.
Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Cộng hòa Pháp và dự Hội nghị Thượng đỉnh không gian vũ trụ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam, T&T Energy Group và TotalEnergies Gas & Power Activities đã trao biên bản ghi nhớ hợp tác phát triển dự án điện khí LNG Long Sơn. Đây không chỉ là một ký kết thương mại, mà là thông điệp chính trị rõ ràng: Việt Nam và Pháp muốn nâng hợp tác năng lượng lên tầm chiến lược, lấy LNG làm cầu nối trong lộ trình giảm dần phụ thuộc vào điện than. Dự án đã có chủ trương đầu tư tại TP.HCM và được đưa vào Quy hoạch điện VIII, cho thấy nó không phải ý tưởng trên giấy mà là một mắt xích cụ thể trong bản đồ điện khí Việt Nam.
Ý nghĩa chiến lược của hợp tác Việt–Pháp trong điện khí LNG
Việc một tập đoàn năng lượng tích hợp toàn cầu như TotalEnergies tham gia sâu vào nhà máy LNG Long Sơn cho thấy Việt Nam đã chọn cách “quốc tế hoá” an ninh năng lượng bằng liên kết với các nhà cung cấp LNG lớn trên thế giới. Với danh mục LNG toàn cầu dự kiến đạt 44 triệu tấn/năm vào năm 2025, TotalEnergies mang đến chuỗi cung ứng và kinh nghiệm từ sản xuất, vận chuyển đến tái khí hoá và thương mại LNG.
Về phía Việt Nam, T&T Energy Group là nhà đầu tư năng lượng sạch với danh mục khoảng 2.900 MW, trong đó gần 1.200 MW đã vận hành thương mại. Kinh nghiệm từ các dự án điện gió như Savan 1 tại Lào cho thấy doanh nghiệp nội đã quen với những dự án hạ tầng phức tạp xuyên biên giới. Khi một bên nắm chuỗi LNG toàn cầu, bên kia am hiểu pháp lý và hạ tầng trong nước, liên kết này trở thành ví dụ điển hình cho mô hình “liên doanh chiến lược”: nhập khẩu công nghệ, tài chính và kinh nghiệm, nhưng vẫn giữ vai trò chủ động của doanh nghiệp Việt trong không gian điện khí Việt Nam.
Điện khí LNG và câu chuyện an ninh năng lượng khu vực phía Nam
Nhà máy LNG Long Sơn, với công suất khoảng 1.500 MW, được mô tả là dự án giữ vai trò then chốt trong bảo đảm an ninh năng lượng cho miền Nam và cả nước trong giai đoạn chuyển đổi đến năm 2050. Điều này không phải ngẫu nhiên: khu vực phía Nam là trung tâm công nghiệp và dịch vụ lớn, nhưng thường xuyên chịu sức ép thiếu hụt nguồn điện vào giờ cao điểm. Việc bổ sung một nguồn điện khí LNG quy mô lớn giúp giảm nguy cơ thiếu điện và giảm phụ thuộc vào các nhà máy than lão hoá.
Điện khí LNG có ưu thế linh hoạt, có thể huy động nhanh để bù đắp sự biến động của năng lượng tái tạo như điện gió, điện mặt trời, vốn phụ thuộc vào thời tiết. Khi Việt Nam thúc đẩy mô hình Trung tâm Năng lượng Tái tạo (RE Hub) như một hướng đi chiến lược, các nhà máy điện khí LNG như Long Sơn đóng vai trò “nguồn nền” ổn định. Nói cách khác, nếu năng lượng tái tạo là tương lai dài hạn, thì điện khí LNG là cầu nối hiện tại, giúp hệ thống điện chuyển sang cấu trúc sạch hơn mà không đánh đổi an ninh năng lượng.
Từ biên bản ghi nhớ đến hiện thực: con đường phía trước
Theo biên bản ghi nhớ, TotalEnergies sẽ cùng T&T Energy Group nghiên cứu khả năng thành lập liên danh để xây dựng và vận hành nhà máy LNG Long Sơn, đồng thời phát triển hạ tầng LNG và cung cấp khí với mức giá cạnh tranh. T&T chịu trách nhiệm các thủ tục pháp lý, phối hợp với chính quyền các cấp, còn TotalEnergies chủ trì thu xếp tài chính và chuỗi cung ứng LNG. "Sau khi liên danh được chính thức lựa chọn là nhà đầu tư cho dự án, hai bên sẽ tham gia đàm phán Thỏa thuận mua bán LNG để TotalEnergies trở thành nhà cung cấp LNG cho dự án".
Điều này có nghĩa là chặng đường từ MOU đến dự án vận hành vẫn còn nhiều bước: lựa chọn nhà đầu tư chính thức, ký hợp đồng cung cấp LNG, hoàn thiện thiết kế kỹ thuật, tài trợ vốn và triển khai xây dựng. Tuy nhiên, việc dự án đã nằm trong Quy hoạch điện VIII và được TP.HCM chấp thuận chủ trương đầu tư tạo một nền tảng pháp lý tương đối rõ ràng. Nếu được triển khai đúng tiến độ, Long Sơn có thể trở thành hình mẫu cho các dự án điện khí LNG kết hợp năng lượng tái tạo, nơi LNG không đối lập mà bổ trợ cho các nguồn năng lượng tái tạo trong một hệ thống điện linh hoạt hơn.
