Long Sơn LNG: định nghĩa một bước ngoặt trong chiến lược năng lượng khí
Nhà máy điện LNG Long Sơn là dự án nhà máy điện khí sử dụng khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) với công suất khoảng 1.500MW, được phát triển tại TP.HCM theo mô hình liên danh giữa T&T Energy Group và TotalEnergies, nhằm cung cấp nguồn điện nền lớn cho khu vực phía Nam, tăng cường an ninh năng lượng và hỗ trợ lộ trình chuyển đổi xanh đến năm 2050 trong khuôn khổ Quy hoạch điện VIII điều chỉnh. Điểm đáng nói là việc ký biên bản ghi nhớ diễn ra bên lề chuyến thăm chính thức Pháp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, trong khuôn khổ chương trình gặp gỡ doanh nghiệp hai nước. Điều đó cho thấy Long Sơn không chỉ là một dự án năng lượng khí Việt Nam, mà còn là biểu tượng mới của hợp tác kinh tế song phương. Thay vì các tuyên bố chung chung, hai bên chọn một dự án cụ thể, quy mô lớn để chứng minh cam kết với chuyển dịch năng lượng và điện khí LNG.
Vai trò của TotalEnergies và T&T: chia sẻ rủi ro, nhân đôi lợi thế
Biên bản ghi nhớ cho thấy cấu trúc hợp tác khá rõ ràng: TotalEnergies Gas & Power Activities giữ vai trò đồng phát triển, chủ trì thu xếp tài chính quốc tế, đầu tư nhà máy điện, hạ tầng LNG và cung cấp LNG với mức giá cạnh tranh. T&T Energy Group đảm nhiệm các thủ tục pháp lý trong nước, làm việc với cơ quan trung ương, địa phương về quy hoạch, đất đai, giấy phép đầu tư và xây dựng, đồng thời quản trị dự án trong suốt vòng đời nhà máy. Cách phân vai này phản ánh lựa chọn chiến lược: Việt Nam tận dụng kinh nghiệm tài chính, công nghệ, chuỗi LNG toàn cầu của một "ông lớn" Pháp, trong khi doanh nghiệp nội xử lý ma trận pháp lý, hành chính vốn là rào cản lớn nhất cho các dự án điện khí LNG. Theo thỏa thuận, sau khi liên danh được chọn làm nhà đầu tư chính thức, hai bên sẽ đàm phán hợp đồng mua bán khí dài hạn để TotalEnergies cung cấp LNG cho toàn bộ vòng đời dự án.
Long Sơn trong Quy hoạch điện VIII: mắt xích cho an ninh năng lượng phía Nam
Nhà máy điện LNG Long Sơn đã được UBND TP.HCM chấp thuận chủ trương đầu tư và đưa vào danh mục Quy hoạch điện VIII điều chỉnh theo Quyết định 768 của Thủ tướng. Đây là một trong những dự án năng lượng khí Việt Nam được thiết kế như nguồn điện nền cho miền Nam, nơi phụ thuộc nặng vào nhiệt điện than và thuỷ điện nhưng đối diện áp lực nhu cầu tăng nhanh. Theo các tài liệu dự án, Long Sơn sẽ là một trong những nhà máy điện LNG lớn nhất tại Việt Nam, đóng vai trò quan trọng trong bảo đảm an ninh năng lượng khu vực miền Nam và cả nước, đồng thời hỗ trợ quá trình chuyển đổi năng lượng đến năm 2050. Câu nói có thể trích dẫn ở đây là: "Dự án sẽ cung cấp nguồn điện nền lớn cho khu vực miền Nam, hỗ trợ lộ trình bảo đảm an ninh năng lượng và chuyển đổi xanh quốc gia đến năm 2050." Điều này cho thấy nhà máy không chỉ phục vụ phụ tải hiện hữu, mà còn đóng vai trò là cầu nối trong quá trình giảm dần tỷ trọng than.
Tác động đến người dùng và bức tranh năng lượng khí Việt Nam
Với người dân và doanh nghiệp, ý nghĩa của nhà máy điện LNG Long Sơn nằm ở chỗ: nếu dự án được triển khai đúng tiến độ, khu vực miền Nam sẽ có thêm một nguồn điện nền tương đối ổn định, giảm nguy cơ thiếu điện, đặc biệt trong các giai đoạn cao điểm phụ tải. LNG tuy không phải năng lượng tái tạo, nhưng phát thải thấp hơn than, giúp quá trình chuyển đổi xanh thực tế hơn trong bối cảnh năng lượng tái tạo chưa thể đảm nhận hoàn toàn phụ tải. Ở tầm quốc gia, Long Sơn đặt cạnh Trung tâm điện khí LNG Hải Lăng của T&T Group tạo nên "trục" điện khí trải dài từ miền Trung đến miền Nam, kết nối với hệ thống kho LNG như Thị Vải – nơi TotalEnergies đã cung cấp khí cho Nhơn Trạch 3, 4. Sự tham gia ngày càng sâu của các tập đoàn quốc tế cũng là tín hiệu rằng thị trường điện khí LNG Việt Nam đủ hấp dẫn, miễn là khung chính sách được duy trì nhất quán.
Kết luận: Long Sơn là phép thử cho mô hình liên minh năng lượng khí
Từ góc nhìn chiến lược, nhà máy điện LNG Long Sơn là phép thử quan trọng cho mô hình liên minh TotalEnergies – T&T trong phát triển dự án năng lượng khí Việt Nam. Đây là dự án đã nằm trong Quy hoạch điện VIII, có sự hậu thuẫn về chính sách, được ký kết trong bối cảnh ngoại giao kinh tế cấp cao – cho thấy kỳ vọng của nhà nước đối với điện khí LNG như một trụ cột an ninh năng lượng đến năm 2050. Nếu thành công, Long Sơn sẽ chứng minh rằng sự kết hợp giữa năng lực tài chính, công nghệ LNG toàn cầu và hiểu biết pháp lý, thị trường nội địa là con đường hiệu quả để đưa điện khí LNG vào hệ thống điện quốc gia. Ngược lại, nếu chậm trễ hoặc chi phí khí không giữ được mức cạnh tranh, dự án sẽ là lời cảnh báo rằng chuyển dịch sang LNG cần nhiều hơn một biên bản ghi nhớ: đó là sự kiên định của các bên trong thu xếp tài chính, chia sẻ rủi ro và thực thi cam kết về năng lượng bền vững.
