Hạ tầng đi trước: Lựa chọn mang tính chiến lược của Ninh Bình
Chiến lược phát triển hạ tầng Ninh Bình là cách tỉnh dùng các dự án giao thông trọng điểm, mạng lưới kết nối nội tỉnh và liên vùng để mở rộng không gian đô thị, thu hút đầu tư FDI và xây dựng nền tảng cho cộng đồng chuyên gia quốc tế, từ đó tái định hình định hướng phát triển đô thị theo hướng bền vững và có khả năng cạnh tranh khu vực. Ninh Bình không còn xem đường sá chỉ là hạng mục kỹ thuật, mà là công cụ tổ chức lại toàn bộ không gian kinh tế – đô thị. Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Cao Sơn khẳng định tỉnh đang tập trung nguồn lực cho các công trình hạ tầng có tính lan tỏa, khả năng kết nối cao, hạn chế đầu tư dàn trải; ưu tiên ngân sách cho hạ tầng khung, các tuyến giao thông chiến lược, đồng thời huy động nguồn lực ngoài ngân sách phát triển đô thị, công nghiệp, năng lượng và dịch vụ. Điểm đáng chú ý là cách tiếp cận này được triển khai đồng thời với mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, cho thấy hạ tầng được đặt đúng vai trò là nền tảng cho phát triển đô thị dài hạn chứ không chỉ chạy theo nhu cầu giao thông trước mắt.
Các tuyến giao thông động lực: Từ kết nối liên vùng đến mở rộng không gian đô thị
Nếu nhìn vào bản đồ các dự án giao thông, có thể thấy Ninh Bình đang tạo một mạng lưới trục động lực thay vì vài tuyến đường rời rạc. Tuyến đường kết nối liên vùng giữa Nam Đồng bằng sông Hồng với vùng núi Tây Bắc và vùng Duyên hải Bắc Trung Bộ dài 32,366km, tiêu chuẩn đường cấp II đồng bằng với 8 cầu, 12 nút giao và 1 hầm chui dân sinh, tổng mức đầu tư 6.939 tỷ đồng từ ngân sách tỉnh. Đến 21/7, các địa phương đã bàn giao 23,64km mặt bằng, đạt 73,1% chiều dài toàn tuyến – một con số cho thấy quyết tâm đẩy nhanh tiến độ. Cùng với đó là tuyến Nam Định – Lạc Quần – đường bộ ven biển gần 25km với 8 làn xe, tuyến Thanh Liêm – Cao Bồ (Trục T4) dài 16km, quy mô 6 làn kết nối với quốc lộ 10 để giảm tải cao tốc Bắc – Nam và quốc lộ 1. Việc đồng loạt triển khai các tuyến giao thông chiến lược giúp hình thành mạng lưới hạ tầng Ninh Bình kết nối nội tỉnh, liên vùng, tạo dư địa khai thác quỹ đất, thu hút đầu tư và mở rộng không gian đô thị. Người dân như ông Nguyễn Văn Đông ở phường Hoa Lư nhìn rất thực tế: hạ tầng đồng bộ không chỉ rút ngắn thời gian đi lại mà còn mở rộng cơ hội tiếp cận việc làm, dịch vụ, giáo dục, y tế và du lịch.
Hạ tầng gắn với quy hoạch đô thị và mục tiêu thu hút FDI
Điểm khác biệt của Ninh Bình nằm ở chỗ tỉnh không đầu tư đường sá tách rời quy hoạch đô thị mà gắn chặt với chiến lược phát triển không gian kinh tế. Đề án 07/ĐA-UBND về xây dựng Ninh Bình trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030 xác định mô hình không gian gồm một trục động lực, hai đầu phát triển, ba cực phát triển, bốn vùng kinh tế và năm hành lang kinh tế. Hệ thống giao thông đường bộ, đường sắt, đường thủy và đường biển được giữ vai trò kết nối các khu vực phát triển – nghĩa là mỗi tuyến đường mới đều được đặt vào cấu trúc không gian tổng thể. Trên nền hạ tầng này, khu vực Ninh Bình – Hà Nam đã có khoảng 13 khu công nghiệp, thu hút hơn 400 dự án đầu tư FDI Ninh Bình với sự hiện diện của doanh nghiệp Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan (Trung Quốc), Singapore và các thị trường khác. Rõ ràng, FDI không đến chỉ vì ưu đãi mà vì khả năng kết nối ổn định, chi phí logistics và nhân lực được tối ưu nhờ hạ tầng. Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã ban hành Nghị quyết số 11-NQ/TU, xác định hạ tầng phải đi trước một bước, tăng cường kết nối nội tỉnh và liên vùng. Đó là một lựa chọn đúng thời điểm trong bối cảnh Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn số 144/2025/QH15 có hiệu lực, hoàn thiện cơ sở pháp lý cho việc tổ chức không gian và quản lý phát triển đô thị.
Sự trỗi dậy của cộng đồng chuyên gia quốc tế và bài toán lưu trú
Khi nhà máy và dây chuyền sản xuất mọc lên dọc các trục giao thông mới, bài toán kế tiếp không còn là mặt bằng sản xuất mà là chỗ ở cho người vận hành chúng. Tính đến nay, khu vực Ninh Bình – Hà Nam có khoảng 13 khu công nghiệp thu hút hơn 400 dự án FDI, kéo theo nhu cầu về đội ngũ quản lý, kỹ sư, chuyên viên kỹ thuật và chuyên gia nước ngoài làm việc theo dự án hoặc hợp đồng kéo dài nhiều tháng, nhiều năm. Với nhóm chuyên gia quốc tế, nơi lưu trú không chỉ cần gần nơi làm việc mà còn phải ổn định, riêng tư, an ninh và có hệ tiện ích cho đời sống dài ngày. Khách sạn, căn hộ trung tâm hay nhà ở gần khu công nghiệp mới giải quyết được một phần nhu cầu, khiến thị trường xuất hiện khoảng trống cho các sản phẩm kết hợp lưu trú – làm việc – dịch vụ tiện ích trong cùng một không gian. Trên trục Quốc lộ 21A – tuyến giao thông quan trọng kết nối Hà Nam cũ với Hà Nội và các địa bàn kinh tế lân cận – các dự án như Flamingo Golden Hill ở khu vực Ba Sao – Tam Chúc đang trực tiếp khai thác nhu cầu này. Thực tế, hơn 700 chuyên gia nước ngoài từ Nhật Bản, Hàn Quốc đang lưu trú tại đây theo các hợp đồng dài hạn do doanh nghiệp chi trả. Điều đó cho thấy khi hạ tầng mở rộng và các khu công nghiệp kết nối tốt, thị trường dịch vụ hỗ trợ chuyên gia quốc tế nhanh chóng trở thành một phân khúc giàu tiềm năng chứ không còn là câu chuyện phụ trong phát triển công nghiệp.
Phát triển bền vững thông qua kết nối hạ tầng hiệu quả
Câu hỏi quan trọng là: hạ tầng Ninh Bình đang chạy theo tốc độ hay hướng tới bền vững? Câu trả lời nằm ở việc tỉnh xem đầu tư hạ tầng không chỉ để giải quyết nhu cầu giao thông mà để hình thành các trục động lực, hành lang kinh tế và không gian đô thị mới. Hạ tầng đi trước sẽ tạo nền tảng để Ninh Bình tổ chức lại không gian phát triển theo quy hoạch, hình thành các đô thị mới, qua đó tiến gần mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030. Cùng với các công trình đang thực hiện, tỉnh đã chuẩn bị những dự án có tầm nhìn dài hạn như quy hoạch cảng biển nước sâu, tuyến đường cảnh quan kết hợp kè hai bên bờ sông Đáy, phục hồi và khai thác các dòng sông cổ gắn với chỉnh trang đô thị, bảo tồn cảnh quan và phát triển du lịch. Hạ tầng giao thông như Quốc lộ 21A được quy hoạch mở rộng lên 6 làn xe giai đoạn 2026–2030 để tăng năng lực giao thương và tạo điều kiện cho dịch vụ du lịch – công nghiệp tại vùng Nam đồng bằng sông Hồng. Nhìn tổng thể, Ninh Bình đang chọn con đường khó: đầu tư đồng bộ, gắn hạ tầng với quy hoạch và nhu cầu của cộng đồng chuyên gia quốc tế, thay vì giải pháp ngắn hạn. Nếu tỉnh giữ được kỷ luật thực hiện 43 dự án trọng điểm đang quản lý và tiếp tục lắng nghe nhu cầu thực tế của người dân lẫn doanh nghiệp, hạ tầng sẽ không chỉ là đường nhựa, cầu bê tông mà là nền móng cho một không gian đô thị sống được, đáng sống và đủ sức cạnh tranh trong chuỗi FDI khu vực.
