Tập huấn cộng đồng cần đi xa hơn việc truyền đạt quy định
Tập huấn cộng đồng về phòng, chống ma túy là hoạt động bồi dưỡng giúp người tham gia hiểu quy định pháp luật và biết cách truyền đạt chúng phù hợp, dễ hiểu trong đời sống. Đây là hướng đi cần thiết: tuyên truyền chỉ tạo được tác động khi người nghe có thể hiểu quyền, trách nhiệm và cách ứng xử trước tình huống cụ thể. Trong hai ngày 24 và 25/10/2026, Học viện Tư pháp tổ chức các hội nghị bồi dưỡng tại Hà Nội và TP.HCM dành cho học viên. Hội nghị tại Hà Nội có 50 người tham dự; tại TP.HCM có 52 người, đều là học viên các lớp đào tạo và bồi dưỡng của Học viện. Việc triển khai ở hai địa điểm mở rộng cơ hội học tập, nhưng giá trị chính nằm ở cách thiết kế chương trình: kết hợp kiến thức chuyên môn với năng lực phổ biến, giáo dục pháp luật để hỗ trợ người dân chủ động hơn trong trách nhiệm phòng, chống ma túy.
Hai chuyên đề nối luật với cách truyền đạt
Chương trình tập trung vào hai trụ cột: kiến thức pháp luật về phòng, chống ma túy và kỹ năng truyền đạt pháp luật trong cộng đồng. Phần kiến thức giúp học viên nắm hệ thống chính sách, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, gia đình và cá nhân; các quy định về quản lý người sử dụng trái phép chất ma túy, cai nghiện, quản lý sau cai nghiện và hỗ trợ tái hòa nhập. Học viên cũng được tìm hiểu cách nhận diện hành vi vi phạm, phân biệt xử lý hành chính với truy cứu trách nhiệm hình sự. Phần kỹ năng hướng dẫn cách phân tích đối tượng, xây dựng nội dung, thuyết trình, giải đáp câu hỏi và xử lý tình huống. Quy định cần được chuyển tải bằng ngôn ngữ dễ hiểu, phù hợp từng nhóm người nghe, có thể kết hợp tình huống thực tế, tài liệu trực quan và công nghệ để tăng tương tác. Đây là khác biệt quan trọng giữa việc biết luật và có thể giúp cộng đồng hiểu, vận dụng luật.
Thực hành giúp tuyên truyền chính xác và có trách nhiệm
Điểm đáng chú ý là học viên không chỉ tiếp thu lý thuyết: chương trình kết hợp thảo luận và thực hành. Các tình huống về hành vi vi phạm, trách nhiệm của cơ sở kinh doanh, cai nghiện và quản lý sau cai nghiện tạo điều kiện để người học nhận diện vấn đề pháp lý, xác định căn cứ áp dụng và giải thích quy định chính xác. Cách rèn luyện này cần thiết vì tuyên truyền sai hoặc thiếu thận trọng có thể gây hiểu lầm, thậm chí làm tăng kỳ thị. Chương trình đặt yêu cầu tôn trọng quyền và lợi ích hợp pháp của người liên quan, tránh suy diễn, quy chụp. Khi học viên biết điều chỉnh cách nói theo người nghe mà vẫn giữ đúng nội dung pháp luật, hoạt động tuyên truyền pháp luật có cơ hội trở nên hữu ích hơn ở cơ sở. Tác động kỳ vọng không chỉ là nhận thức tốt hơn, mà còn là sự chủ động của người dân trong phòng ngừa và đấu tranh với tội phạm, tệ nạn ma túy.
Đặt trong kế hoạch dài hạn, hướng đến đời sống
Các hội nghị nằm trong hoạt động Dự án 8 thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy đến năm 2030, với định hướng nâng cao hiệu quả giáo dục, đào tạo và bồi dưỡng pháp luật. Bối cảnh này cho thấy tập huấn không nên là hoạt động riêng lẻ: xây dựng đội ngũ học viên có thể truyền đạt đúng và phù hợp là một phần của nỗ lực đưa kiến thức pháp luật tới nhiều nhóm trong cộng đồng. Kết thúc chương trình, người tham dự được cấp giấy chứng nhận hoàn thành nếu dự đủ thời lượng theo yêu cầu của Học viện Tư pháp. Nhưng thước đo quan trọng hơn sẽ là khả năng dùng kiến thức và kỹ năng đã học trong những buổi tuyên truyền thực tế. Kết luận ở đây khá rõ: phòng, chống ma túy cần cả thực thi pháp luật lẫn phòng ngừa dựa vào cộng đồng; muốn người dân chủ động, người truyền đạt phải vừa vững luật vừa biết cách nói để người nghe hiểu và hành động.
