Điện thoại trở thành cửa ngõ đến chính quyền
Dịch vụ công trực tuyến là cách người dân tra cứu thông tin, nộp hồ sơ và tương tác với cơ quan nhà nước qua các nền tảng số thay vì phải phụ thuộc hoàn toàn vào việc đến trực tiếp quầy tiếp nhận. Giá trị của cách làm này nằm ở việc giảm bước đi lại và làm cho thông tin, hướng dẫn dễ tiếp cận hơn ngay từ đầu.
Ngày 18/5/2026, xã Tân Lạc ra mắt mô hình “Tiện ích trợ lý số Tân Lạc” trên Zalo, hướng tới hỗ trợ người dân thực hiện thủ tục hành chính thuận tiện hơn. Đây là một hướng đi đáng chú ý vì Zalo đã quen thuộc với nhiều người; một mini app Zalo có thể đặt tiện ích hành chính ngay trong môi trường người dân vốn sử dụng, thay vì buộc họ phải tìm một ứng dụng mới.
Tuy nhiên, cần phân biệt điều được xác nhận với những gì chưa được nêu: thông tin hiện có cho biết mô hình Tân Lạc hỗ trợ thực hiện thủ tục hành chính, nhưng không mô tả cụ thể chức năng lấy số thứ tự, theo dõi tiến độ hồ sơ, tra cứu từng thủ tục hay gửi phản ánh. Vì vậy, chưa thể khẳng định các tiện ích riêng ấy đã có trong mini app.
Gia Viên số biến Zalo thành kênh tương tác hai chiều
Ứng dụng Gia Viên số được khai trương trên nền tảng Zalo Mini App, với mục tiêu phục vụ cán bộ cơ sở, thành viên Tổ công nghệ số cộng đồng, người dân và doanh nghiệp. Ứng dụng tập hợp tin chỉ đạo, bản tin truyền thanh số, bản đồ đến từng tổ dân phố, thư viện văn bản pháp luật và trợ lý ảo AI hỗ trợ giải đáp thủ tục hành chính.
Điểm có ý nghĩa thực tế hơn một bảng tin điện tử là kênh phản hồi hai chiều: người dân, doanh nghiệp có thể gửi phản ánh hiện trường kèm hình ảnh và định vị về trật tự đô thị, giao thông, vệ sinh môi trường, an ninh hoặc an toàn thực phẩm. UBND phường tiếp nhận, phân công đơn vị xử lý và công khai kết quả theo quy chế vận hành.
Cách thiết kế này cụ thể hóa định hướng chuyển từ quản lý sang phục vụ, nhưng ứng dụng chỉ tạo được niềm tin nếu phản ánh được xử lý và kết quả được cập nhật rõ ràng. Phường đề nghị lực lượng tại 32 tổ dân phố cùng các tổ công nghệ số cộng đồng tuyên truyền, hướng dẫn cài đặt và sử dụng; địa phương cũng muốn tiếp tục nhận góp ý để chuẩn hóa dữ liệu, hoàn thiện tiện ích.
Mã QR giúp tìm đúng thủ tục, không thay thế khâu giải quyết
Tại Lâm Đồng, Sở Khoa học và Công nghệ triển khai danh mục mã QR dịch vụ công để người dân và doanh nghiệp tra cứu, thực hiện thủ tục trực tuyến thuộc lĩnh vực của ngành. Theo Thông báo số 5294/TB-SKHCN ngày 20/10/2026, danh mục được chia theo nhóm, kèm tên và mã thủ tục, cơ quan thực hiện, mức độ dịch vụ, đường dẫn và mã QR tương ứng.
Các thủ tục trải rộng từ an toàn bức xạ, bưu chính, khoa học và công nghệ đến sở hữu trí tuệ, tần số vô tuyến, viễn thông và internet. Người dùng có thể tìm thủ tục trên Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc mở đường dẫn, quét mã tương ứng trong danh mục. So với việc tự dò qua nhiều trang, mã QR rút ngắn khâu tìm kiếm và giúp người dùng chủ động xem quy trình trước khi nộp hồ sơ.
Khác với mini app cấp xã, nơi có thể kết hợp thông tin địa phương và tương tác với chính quyền, QR là lối truy cập nhanh đến hướng dẫn hoặc dịch vụ cụ thể. Nó không tự giải quyết hồ sơ, cũng không bảo đảm người dùng đã chọn đúng nếu danh mục khó hiểu. Hiệu quả phụ thuộc vào mã còn hoạt động, đường dẫn chính xác và hướng dẫn đủ rõ.
Tiện ích số chỉ đáng giá khi đi cùng hỗ trợ và xử lý
Tân Lạc cho thấy dịch vụ trực tuyến đã có quy mô sử dụng đáng kể: từ đầu năm đến 15/8/2026, xã tiếp nhận 10.619 hồ sơ, trong đó 10.518 hồ sơ trực tuyến, tương đương 99,05%; toàn bộ hồ sơ và kết quả được số hóa, còn 98,43% hồ sơ được tiếp nhận, giải quyết trên hệ thống và cấp kết quả điện tử. Những con số này cho thấy kênh số có thể giảm giấy tờ, thời gian và chi phí khi quy trình được tổ chức đồng bộ.
Ba cách tiếp cận bổ trợ nhau: mini app đưa tiện ích và thông tin địa phương lên nền tảng quen thuộc; ứng dụng Gia Viên số mở kênh phản ánh; mã QR dẫn nhanh đến thủ tục cần tìm. Nhưng thuận tiện không thể chỉ đo bằng số lượt quét hay số hồ sơ trực tuyến. Người ít kỹ năng số vẫn cần hướng dẫn trực tiếp, còn mọi người dùng đều cần biết hồ sơ và phản ánh của mình đã được tiếp nhận ra sao.
Tân Lạc cho biết thời gian tới sẽ tiếp tục nâng chất lượng dịch vụ công trực tuyến, khai thác dữ liệu, ứng dụng AI và phổ cập kỹ năng số; Gia Viên số dự kiến tiếp tục được cập nhật, chuẩn hóa dữ liệu và hoàn thiện tiện ích. Đó mới là thước đo sau cùng: công nghệ có ích khi giúp người dân tìm đúng việc cần làm, theo dõi được phản hồi và hoàn tất thủ tục ít phiền hà hơn.
