Từ di sản cố đô đến đề cử Oscar du lịch thế giới
Du lịch Huế quốc tế là quá trình thành phố Huế khai thác kho tàng di sản, cảnh quan, ẩm thực và đời sống văn hóa đặc sắc để trở thành điểm đến được công nhận rộng rãi trên bản đồ du lịch thế giới, thu hút du khách nhiều châu lục và tạo ra nguồn doanh thu đáng kể cho kinh tế địa phương thông qua các trải nghiệm lưu trú, tham quan, dịch vụ và lễ hội gắn với giá trị truyền thống lẫn hiện đại. Huế hiện không chỉ là “đất cố đô” trong ký ức người Việt mà đã bước ra sân chơi quốc tế khi được gọi tên tại các giải thưởng lớn. Việc thành phố được đề cử ở hạng mục Thành phố văn hóa hàng đầu châu Á tại World Travel Awards khu vực châu Á – châu Đại Dương, giải thưởng thường được ví như Oscar du lịch thế giới, cho thấy sức nặng của di sản Huế trong con mắt quốc tế. Trước đó, nền tảng du lịch trực tuyến Tripadvisor đưa Huế vào top điểm đến trăng mật lãng mạn nhất thế giới trong giải thưởng Travelers’ Choice Best of the Best Destinations. Hai lần vinh danh ở hai hạng mục khác nhau củng cố một nhận định rõ ràng: thế mạnh của Huế nằm ở những giá trị vốn có chứ không phải thành phố của công trình hào nhoáng.
10.300 tỷ đồng trong nửa năm: khi giá trị du khách quan trọng hơn số lượng
Điểm đáng chú ý nhất trong bức tranh du lịch Huế nửa đầu năm là các con số tăng trưởng mang tính chất “chất” hơn “lượng”. Theo số liệu địa phương, trong 6 tháng đầu năm, Huế đón khoảng 4,3 triệu lượt khách, tăng 30% so với cùng kỳ năm trước, mang về doanh thu khoảng 10.300 tỷ đồng, tăng 56,2%. Đây là câu chuyện kinh tế du lịch đáng nói: doanh thu tăng gần gấp đôi tốc độ tăng lượng khách, nghĩa là mỗi du khách đang chi tiêu nhiều hơn, ở lâu hơn, trải nghiệm sâu hơn. Kết quả này nối tiếp đà tăng trưởng của năm trước, khi Huế đón khoảng 6,3 triệu lượt khách với doanh thu khoảng 13.000 tỷ đồng. Cách làm mới về sản phẩm, đặc biệt là kéo dài trải nghiệm về đêm thay vì để hành trình kết thúc sau Đại Nội, đã bắt đầu phát huy hiệu quả. Khi du khách không bị buộc phải rời phố sớm, nhu cầu lưu trú, ăn uống, mua sắm tăng lên một cách tự nhiên. Nếu tiếp tục duy trì tốc độ này, mục tiêu đón 7–7,5 triệu lượt khách với khoảng 15.000 tỷ đồng doanh thu trong năm hoàn toàn không phải tham vọng “đếm đầu người” mà là chiến lược nâng giá trị mỗi lượt khách.
Chiến lược sản phẩm: lễ hội bốn mùa, đêm Hoàng cung và ẩm thực Huế
Huế không thể cạnh tranh bằng các khu vui chơi hiện đại, và thành phố đã khôn ngoan khi không đi theo lối đó. Thay vào đó, chính quyền chọn hướng khai thác di sản theo chiều sâu để tạo trải nghiệm mới cho du khách. Không gian Đại Nội được “đánh thức” về đêm bằng các chương trình nghệ thuật, trình diễn ánh sáng, tiêu biểu là “Hoàng cung huyền ảo” – một sản phẩm vừa gắn với Festival Huế vừa hướng tới trở thành hoạt động thường xuyên, đưa di sản đến gần đời sống hôm nay và mở rộng thời gian chi tiêu của du khách. Đây là cách trả lời thực tế cho bài toán tăng mức chi tiêu chứ không chỉ tăng lượt khách. Song song, mô hình Festival bốn mùa chia hoạt động lễ hội đều trong năm thay vì dồn vào một thời điểm. Lễ hội mùa Thu tổ chức trong tháng 8 và 9 hứa hẹn mang lại một mùa cảm xúc khác giữa lòng cố đô. Du khách có thêm lý do trở lại nhiều lần, còn du lịch giảm phụ thuộc vào mùa cao điểm. Bên dưới lớp lễ hội là nền ẩm thực Huế phong phú: từ các món cung đình cầu kỳ đến món dân gian như bún bò, cơm hến, bánh bèo, bánh nậm, bánh lọc, chè. Đưa chợ Đông Ba, lớp học nấu món Huế vào hành trình không chỉ tạo trải nghiệm mà còn gắn kinh tế địa phương với câu chuyện văn hóa.
Chùa Thiên Mụ và sông Hương: mở rộng trải nghiệm du lịch ngoài trời
Nếu Đại Nội và lăng tẩm là trục di sản thì chùa Thiên Mụ và sông Hương là trục cảm xúc khó thay thế. Vào một buổi chiều, du khách có thể sống chậm trong không gian cổ tự trên đồi Hà Khê, nơi tháp Phước Duyên bảy tầng hiện lên uy nghi giữa nền trời xanh, dòng Hương mềm mại dưới chân đồi. Chùa Thiên Mụ không chỉ là điểm tham quan mà là nơi tìm một khoảng lặng giữa nhịp sống hiện đại. Chính cảm giác tĩnh tại đó là “chất riêng” mà du lịch Huế quốc tế có thể giới thiệu như một liệu pháp nghỉ dưỡng tinh thần. Ngay sau giờ tham quan chùa, chỉ vài phút di chuyển, du khách đã bước sang một sắc thái khác: chèo SUP trên sông Hương. Đây là đoạn sông êm, nước hiền, phù hợp cả với người mới tham gia, và những năm gần đây chèo SUP đã trở thành sản phẩm du lịch ngoài trời thu hút đông đảo bạn trẻ. Trải nghiệm này không thiên về chinh phục mà thiên về cảm xúc: từ giữa dòng, tháp Phước Duyên thấp thoáng trên đỉnh đồi, mặt sông ánh vàng lúc hoàng hôn, vài chiếc thuyền rồng lững lờ xa xa. Đó là một kiểu du lịch đường thủy mềm mại, gắn kết thể thao nhẹ với ngắm cảnh, giúp Huế mở rộng tệp khách ưa trải nghiệm nhưng vẫn yêu sự yên bình.
Huế cần làm gì để giữ đà tăng trưởng du lịch quốc tế?
Nhìn vào các đề cử và con số hiện tại, có thể nói Huế đang bước vào giai đoạn bứt phá về du lịch chất lượng cao. Việc liên tiếp được các tổ chức quốc tế gọi tên, cùng với việc doanh thu tăng nhanh hơn lượng khách, cho thấy du lịch Huế đã bắt đầu chuyển từ mục tiêu “đón nhiều khách” sang “tăng giá trị từ mỗi du khách”. Đây là hướng đi đúng trong bối cảnh nhiều điểm đến đang quá tải hạ tầng. Tuy nhiên, để giữ đà, Huế cần kiên định với triết lý phát triển dựa trên di sản và trải nghiệm chứ không đánh đổi bằng xây dựng ồ ạt. Việc kéo dài thời gian lưu trú bằng sản phẩm đêm, lễ hội bốn mùa, du lịch sông Hương, trải nghiệm chùa Thiên Mụ, ẩm thực bản địa là nền tảng đã có. Việc còn lại là nâng chất dịch vụ, quản lý môi trường, đào tạo đội ngũ hướng dẫn, và truyền thông nhất quán hình ảnh Huế như một cố đô thanh lịch, nơi du khách quốc tế tìm được cả chiều sâu văn hóa lẫn giá trị nghỉ dưỡng. Nếu làm được, các giải thưởng quốc tế chỉ là bước khởi đầu cho một hành trình dài hơn, nơi kinh tế du lịch phát triển nhưng bản sắc Huế vẫn nguyên vẹn.
