Dạy thêm học thêm trái phép: Đồng Tháp chọn cách đánh thẳng vào gốc
Dạy thêm học thêm trái phép là các hoạt động dạy và học ngoài giờ chính khóa không tuân thủ quy định, không được cấp phép hoặc lợi dụng quyền lực nhà trường để ép buộc, trục lợi từ nhu cầu học tập của học sinh và tâm lý lo lắng của phụ huynh, gây méo mó mục tiêu giáo dục phổ thông và tạo ra bất công trong tiếp cận cơ hội học tập. Điểm đáng chú ý ở Đồng Tháp là tỉnh không chỉ tuyên bố siết chặt quản lý dạy thêm học thêm, mà còn đồng thời tổ chức dạy học 2 buổi/ngày ở các cơ sở giáo dục phổ thông trên địa bàn như một giải pháp “đánh vào gốc” của nhu cầu học thêm ngoài nhà trường. Đây là thông điệp rõ ràng: chất lượng giờ học chính khóa phải đủ tốt để phụ huynh không bị đẩy vào vòng xoáy dạy thêm học thêm trái phép.
Hai buổi/ngày: không chỉ thêm tiết mà là thay đổi cách dùng thời gian học
Kế hoạch dạy học 2 buổi/ngày tại Đồng Tháp được thiết kế như một cấu trúc mới cho giáo dục phổ thông, chứ không đơn thuần là tăng thời lượng học. Ở cấp tiểu học, mỗi ngày không quá 7 tiết, mỗi tiết 35 phút, tối thiểu 9 buổi/tuần tương đương 32 tiết/tuần. Buổi thứ nhất dành cho chương trình chính khóa theo chương trình giáo dục phổ thông; buổi thứ hai là không gian củng cố kiến thức, giáo dục STEM/STEAM, văn hóa đọc, kỹ năng sống, tài chính, an toàn giao thông, năng lực số, AI, ngoại ngữ và thể thao. Ở cấp THCS và THPT, lộ trình triển khai yêu cầu cơ sở vật chất và đội ngũ giáo viên đủ điều kiện, với tối đa 11 buổi/tuần, mỗi tiết 45 phút. Buổi thứ hai tập trung phụ đạo học sinh chưa đạt yêu cầu, bồi dưỡng học sinh giỏi, hướng nghiệp, trải nghiệm, phát triển năng lực số, AI và ôn thi tốt nghiệp THPT ở cấp THPT. Theo quyết định mới, "việc tổ chức dạy học 2 buổi/ngày được thực hiện nhằm nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông, đáp ứng nhu cầu học tập, rèn luyện toàn diện của học sinh; nâng cao chất lượng giờ học chính khóa, khắc phục tình trạng dạy thêm, học thêm không đúng quy định".
Đường dây nóng phản ánh: công cụ quyền lực nếu phụ huynh biết sử dụng
Điểm mới đáng chú ý trong quản lý dạy thêm học thêm ở Đồng Tháp là việc công khai đường dây nóng phản ánh hoạt động dạy thêm học thêm trái phép. Sở Giáo dục và Đào tạo được giao trách nhiệm hướng dẫn, tổ chức thực hiện, kiểm tra hoạt động dạy thêm học thêm và công khai đường dây nóng tiếp nhận phản ánh từ người dân. Điều đó đặt phụ huynh vào vị trí đồng quản lý: họ không còn chỉ là người đóng học phí, mà trở thành chủ thể giám sát, báo cáo khi phát hiện ép buộc học thêm, thu chi không minh bạch hay giáo viên lợi dụng vị trí để trục lợi. Bên cạnh đó, UBND cấp xã chịu trách nhiệm quản lý, hướng dẫn, kiểm tra hoạt động dạy thêm học thêm trên địa bàn; hiệu trưởng phải quản lý giáo viên tham gia dạy thêm, tiếp nhận ý kiến của học sinh và cha mẹ, kịp thời chấn chỉnh vi phạm. Nếu phụ huynh im lặng, đường dây nóng sẽ chỉ là một số điện thoại trên giấy; nếu dùng đúng, nó có thể trở thành hàng rào bảo vệ thực sự cho học sinh.
Siết trách nhiệm và chế tài: dạy thêm học thêm không còn là "vùng xám"
Quyết định số 87/2026/QĐ-UBND về quy định dạy thêm học thêm trên địa bàn tỉnh áp dụng cho người dạy thêm, người học thêm, tổ chức, cá nhân tổ chức dạy thêm học thêm và các bên liên quan, có hiệu lực từ ngày 11-8-2026. Đây là khung pháp lý chung cho toàn bộ cơ sở giáo dục phổ thông trên địa bàn, nhằm nâng cao chất lượng giáo dục và bảo đảm quyền lợi học sinh. Việc thu, quản lý và sử dụng tiền học thêm phải tuân thủ quy định pháp luật, hoạt động dạy thêm học thêm chịu sự thanh tra, kiểm tra; các trường hợp cố tình vi phạm, tái phạm, ép buộc hoặc trục lợi sẽ bị xử lý. Nói cách khác, dạy thêm học thêm trái phép không còn là "vùng xám" có thể lách qua lời hứa miệng hay thỏa thuận riêng giữa giáo viên và phụ huynh. Mọi bên liên quan đều đã được gọi tên và gắn trách nhiệm. Khi tỉnh đặt rõ chế tài đối với ép buộc và trục lợi, những mô hình dạy thêm dựa vào nỗi sợ tụt lại của phụ huynh sẽ khó tồn tại công khai.
Kết luận: Muốn con học thêm đúng nghĩa, phụ huynh phải đồng hành với quản lý nhà nước
Việc Đồng Tháp triển khai dạy học 2 buổi/ngày gắn với quản lý chặt dạy thêm học thêm không chỉ là một gói giải pháp kỹ thuật, mà là lựa chọn mô hình giáo dục: trường học phải là nơi đáp ứng phần lớn nhu cầu học tập, rèn luyện và phát triển toàn diện của học sinh. Khi đó, dạy thêm học thêm nếu có, phải là phần bổ trợ minh bạch, có kiểm soát, không ép buộc, không trục lợi và nằm trong khung quản lý dạy thêm học thêm đã được ban hành. Phụ huynh muốn bảo vệ con khỏi dạy thêm học thêm trái phép cần thực tế: quan sát xem nhà trường đã tận dụng đủ hai buổi/ngày chưa, hỏi rõ về nội dung, thời lượng, khoản thu liên quan đến học thêm, và sẵn sàng sử dụng đường dây nóng phản ánh khi thấy dấu hiệu vi phạm. Khi nhà trường, chính quyền và phụ huynh cùng đứng ở phía học sinh, đường dây nóng không còn là công cụ tố cáo đơn thuần, mà là tín hiệu cho một môi trường giáo dục phổ thông lành mạnh, an toàn và công bằng hơn trên địa bàn.
