Từ triển vọng thị trường đến cơ hội hợp tác cụ thể
Hợp tác năng lượng biển là sự kết nối giữa phát triển các nguồn năng lượng ngoài khơi với năng lực hàng hải, công trình biển và dịch vụ kỹ thuật cần thiết để xây dựng, vận hành, bảo dưỡng dự án. Hướng hợp tác này là trọng tâm của hội thảo do Viện Dầu khí Việt Nam (VPI) và Trường Đại học Hàng hải và Đại dương Hàn Quốc (KMOU) tổ chức ngày 11/11, trong khuôn khổ Tuần lễ Công nghiệp Dịch vụ ngoài khơi Việt Nam – Hàn Quốc năm 2026. Hội thảo không dừng ở việc trao đổi tiềm năng chung: các bên bàn về LNG, điện gió ngoài khơi, hydrogen và dịch vụ công trình biển, đồng thời thảo luận cách phối hợp triển khai dự án. Cách tiếp cận này có lý do rõ ràng: Việt Nam cần vừa giữ nguồn cung ổn định cho tăng trưởng, vừa chuyển dịch năng lượng hướng tới trung hòa carbon.
Nhu cầu tăng khiến hạ tầng ngoài khơi thành mắt xích quan trọng
Quy mô nhu cầu là lý do khiến thị trường năng lượng Việt Nam trở thành điểm gặp gỡ giữa ngành năng lượng và hàng hải. Tại hội thảo, đại diện VPI dự báo tổng công suất nguồn điện có thể đạt 183–236 GW vào năm 2030; nhu cầu điện có thể gấp đôi vào năm 2030 và tăng gấp 4–5 lần vào năm 2050. Trong cơ cấu nguồn mới, LNG và điện gió ngoài khơi được xác định có vai trò đáng kể, bên cạnh yêu cầu phát triển lưới điện, năng lượng tái tạo và nguồn điện linh hoạt. Quy hoạch điện VIII điều chỉnh đặt mục tiêu điện gió ngoài khơi đạt 6–17 GW giai đoạn 2030–2035, với định hướng tối đa 139 GW vào năm 2050. Những mục tiêu ấy kéo theo nhu cầu về cảng LNG, FSRU, lắp đặt ngoài khơi và chuỗi cung ứng, chứ không chỉ là xây thêm nguồn phát.
Hợp tác không chỉ là LNG và turbine gió
Các hướng được nêu tại hội thảo bao phủ nhiều khâu của vòng đời dự án. Đề xuất hợp tác của KMOU gồm LNG và FSRU; lắp đặt điện gió ngoài khơi, phát triển chuỗi cung ứng; tháo dỡ, tái sử dụng công trình ngoài khơi; cùng đào tạo nhân lực. Phạm vi này đáng chú ý vì Việt Nam vẫn cần khai thác dầu khí ngoài khơi để góp phần bảo đảm an ninh năng lượng, trong khi các dự án quy mô lớn như chuỗi khí Lô B – Ô Môn, phát triển mỏ mới và bảo dưỡng cơ sở hiện hữu duy trì nhu cầu dịch vụ công trình biển. Hydrogen và các dạng năng lượng mới cũng được đưa vào trao đổi, nhưng trọng tâm thực tế vẫn là hình thành năng lực triển khai: từ khảo sát, kỹ thuật và lắp đặt đến vận hành, bảo dưỡng rồi tháo dỡ. Đây là cách mở rộng hợp tác vượt khỏi một dự án riêng lẻ.
Ghép thế mạnh hàng hải Hàn Quốc với nền tảng Việt Nam
Hàn Quốc có kinh nghiệm về đóng tàu, thiết kế và kỹ thuật công trình biển, chế tạo kết cấu lớn, vận chuyển, lắp đặt ngoài khơi và quản lý dự án; nước này cũng có năng lực trong LNG, FSRU và đang mở rộng sang điện gió ngoài khơi. Phía Việt Nam có nền tảng công nghiệp, dữ liệu và năng lực nghiên cứu để phối hợp phát triển dự án. Vì vậy, giá trị của hợp tác Việt Nam – Hàn Quốc không chỉ nằm ở việc tiếp nhận công nghệ, mà ở khả năng kết hợp kinh nghiệm triển khai với hiểu biết điều kiện thực tế trong nước. Trung tâm Hợp tác Công nghiệp Dịch vụ ngoài khơi Hàn Quốc – Việt Nam (KOVOSI), hình thành trên cơ sở hợp tác giữa VPI và ETRS thuộc KMOU, được định hướng làm cầu nối nghiên cứu, doanh nghiệp, phát triển dự án và đào tạo. KMOU đề xuất lộ trình 2026–2029: từ thiết lập nền tảng, nghiên cứu đến lựa chọn dự án thí điểm, phát triển chuỗi cung ứng và chuẩn bị dự án cụ thể.
Thước đo sẽ là dự án và năng lực được tạo ra
Hội thảo cũng diễn ra khi thị trường chuẩn bị những thay đổi có thể mở rộng cửa cho nhà đầu tư: thị trường bán lẻ điện cạnh tranh dự kiến vận hành từ năm 2027, cùng các cơ chế mua bán điện trực tiếp, cải cách giá điện và cơ chế liên quan đến thị trường carbon. Tuy nhiên, cơ hội trên giấy chưa đủ để tạo thành hợp tác bền vững. KOVOSI và các đơn vị tham gia cần biến trao đổi thông tin, nghiên cứu chung, kết nối doanh nghiệp và đào tạo thành các dự án thí điểm có chuỗi cung ứng và đối tác rõ ràng. Trọng tâm hội thảo vì thế không chỉ là chọn công nghệ nào, mà là kết nối năng lực năng lượng với năng lực hàng hải để triển khai được toàn bộ dịch vụ công trình biển. Nếu đi từ nghiên cứu đến dự án cụ thể theo lộ trình đã đề xuất, hợp tác Việt Nam – Hàn Quốc có thể tạo nền tảng thực chất cho cả LNG, điện gió ngoài khơi và các dịch vụ ngoài khơi liên quan.
