Tuyên ngôn: Ký ức tuổi teen và cố đô có thể đưa thời trang Việt ra thế giới
Hành trình của Nguyễn Phúc Tuấn nhà thiết kế từ những trang báo Hoa Học Trò đến sàn diễn Paris thời trang là câu chuyện cho thấy ký ức tuổi thơ và di sản văn hóa Huế, nếu được nhìn bằng con mắt của một người trẻ, hoàn toàn có thể trở thành ngôn ngữ haute couture, đưa thời trang Việt quốc tế mà vẫn giữ trọn bản sắc và chiều sâu tinh thần của quê hương.
Sinh năm 1994, Nguyễn Phúc Tuấn lớn lên ở Huế với những ngày đội mưa đi qua các sạp báo để săn bằng được số đặc biệt của Hoa Học Trò. Thế giới đầy màu sắc của minh họa, âm nhạc và thời trang quanh tuổi teen đã nuôi dưỡng tâm hồn nghệ thuật của cậu học trò, trước khi anh trở thành nhà thiết kế và mang bộ sưu tập Vũ Khúc Cố Đô đến Paris. Việc một bộ sưu tập xuất phát từ ký ức cá nhân lại có thể bước vào Maison de l’Amérique Latine ngày 30/9 cho thấy: thay vì chạy theo xu hướng quốc tế, chính câu chuyện riêng mới là “tấm hộ chiếu” mạnh nhất của nhà thiết kế trẻ Việt Nam.
Từ minh họa Hoa Học Trò đến tư duy thời trang đầu đời
Điểm thú vị nhất trong hành trình của Nguyễn Phúc Tuấn là việc anh không bước vào thời trang từ những xưởng may hay trường lớp bài bản, mà từ những bức tranh minh họa nhân vật sinh động trên báo Hoa Học Trò. Những số báo cũ, đĩa nhạc và ấn phẩm đặc biệt được anh nâng niu giữ đến tận gần 30 tuổi, không phải vì hoài niệm đơn thuần, mà vì đó là nơi ươm mầm nghệ thuật, định hình con mắt thẩm mỹ của một nhà thiết kế tương lai.
Cậu học trò Huế năm nào thường ngồi chép lại từng hình vẽ trên báo để trang trí sổ lưu bút cho bạn bè, rồi từ đó tưởng tượng ra những bộ váy. Chính những nét vẽ trên trang báo và những trang lưu bút tuổi học trò đã trở thành chất liệu đầu tiên giúp anh định hình tư duy thời trang. Câu nói của anh vì thế rất đáng trích dẫn: “Những tờ báo Hoa Học Trò ngày ấy đã nuôi dưỡng tâm hồn để tôi làm nghệ thuật được như hôm nay”. Khi nhiều người trẻ xem tạp chí tuổi teen là thứ giải trí thoáng qua, Tuấn lại biến chúng thành kho tư liệu hình ảnh, một dạng “trường mỹ thuật” không chính thức cho chính mình.
Vũ Khúc Cố Đô: Cơn mưa tuổi thơ và di sản văn hóa Huế trong ngôn ngữ couture
Nếu Hoa Học Trò tạo nên nền tảng thẩm mỹ, thì di sản văn hóa Huế mới là phần linh hồn mà Nguyễn Phúc Tuấn mang vào bộ sưu tập Vũ Khúc Cố Đô. Thay vì chọn những biểu tượng “bưu thiếp” như lăng tẩm hay cầu Trường Tiền, anh bắt đầu từ cơn mưa tuổi thơ: những buổi chiều tan học, đạp xe vòng quanh Đại Nội, dọc bờ sông Hương, hay ngồi sau lưng mẹ nhìn hạt mưa và hoa sưa rơi lộp bộp xuống mặt đường. Đó là ký ức cảm giác – hình ảnh, âm thanh, mùi hương – chứ không phải những biểu tượng du lịch, và đó là lựa chọn rất có chủ ý của một nhà thiết kế trẻ muốn kể câu chuyện Huế theo cách riêng.
Bộ sưu tập gồm 25 thiết kế, xây dựng qua ba chương Khởi Vũ, Chính Vũ và Quang Vũ, tương ứng với nhịp điệu đất trời trước, trong và sau cơn mưa. Màu sắc chuyển từ trắng, đen sang xanh xám, rồi mở ra các sắc pastel và vàng rực rỡ, như một hành trình cảm xúc từ lặng im đến bừng sáng. Với Tuấn, đây không phải cơn mưa hoài niệm trầm mặc, mà là “cơn mưa gột rửa tâm hồn, mang màu sắc tươi mới để cố đô vươn mình ra thế giới”. Di sản văn hóa Huế vì thế không bị đóng khung trong vẻ cổ kính, mà được tái diễn giải qua góc nhìn của một người trẻ đang đối thoại với toàn cầu.
Tơ tằm Bảo Lộc và lựa chọn khó khăn để giữ bản sắc
Một trong những quyết định táo bạo nhất của Nguyễn Phúc Tuấn nhà thiết kế trong Vũ Khúc Cố Đô là ưu tiên tính nguyên bản bằng việc sử dụng chủ yếu lụa Bảo Lộc. Anh thừa nhận tơ tằm nguyên bản cực kỳ dễ nhăn và tốn rất nhiều thời gian xử lý để giữ phom dáng. Trong bối cảnh nhiều thương hiệu trẻ chọn chất liệu dễ xử lý, ít rủi ro, lựa chọn này gần như đi ngược dòng. Nhưng đó là sự đi ngược cần thiết nếu thời trang Việt quốc tế muốn có tiếng nói riêng, thay vì hòa tan vào một biển chất liệu công nghiệp giống nhau.
Tuấn kiên quyết: “Dù tốn bao nhiêu thời gian, tôi vẫn chọn tơ tằm vì đó là vẻ đẹp, là niềm tự hào của làng nghề thủ công Việt Nam mà tôi muốn giới thiệu với thế giới”. Đằng sau câu nói là một quan điểm rất rõ ràng: các nhà mốt lớn trên thế giới đứng vững hàng trăm năm là nhờ vào lịch sử, vào heritage của họ; anh có bề dày văn hóa quê hương, lý do gì không gìn giữ. Việc giữ chất liệu truyền thống, chấp nhận khó khăn kỹ thuật, là cách anh biến di sản thành lợi thế cạnh tranh, chứ không phải gánh nặng.
Từ Huế đến Paris: thời trang Việt quốc tế phải bắt đầu từ tên gọi và câu chuyện
Ngày 30/9, bộ sưu tập Vũ Khúc Cố Đô chính thức ra mắt tại Maison de l’Amérique Latine, Paris, mang di sản cố đô chạm ngõ “kinh đô ánh sáng” mà vẫn giữ trọn câu chuyện Huế trong từng chi tiết. Trong chương Quang Vũ, một thiết kế đặc biệt kết nối kiến trúc Huế và Paris qua kỹ thuật đính kết pha lê, được các nghệ nhân thực hiện hoàn toàn thủ công, riêng thiết kế tâm điểm mất khoảng hai tháng ròng rã để hoàn thiện. Đó không chỉ là sự cầu kỳ kỹ thuật, mà là tuyên ngôn rằng di sản Huế có thể đối thoại ngang hàng với những biểu tượng kiến trúc châu Âu.
Đem chuông đi đánh xứ người, Nguyễn Phúc Tuấn vẫn quyết định giữ trọn vẹn cái tên mang dấu ấn dòng họ thay vì dùng nghệ danh tiếng Anh. Lựa chọn này cho thấy anh hiểu rằng thời trang Việt quốc tế không bắt đầu từ việc “Tây hóa” tên gọi, mà từ việc kể một câu chuyện nhất quán về nguồn gốc. Hue là gốc gác, là tâm hồn anh; nếu các nhà mốt lớn tồn tại nhờ lịch sử, thì nhà thiết kế trẻ Việt Nam cũng phải dám đặt di sản quê hương ở trung tâm bản sắc của mình. Từ minh họa Hoa Học Trò đến cơn mưa Huế và sàn diễn Paris thời trang, hành trình của Tuấn là lời nhắc: muốn đi xa, hãy bắt đầu từ ký ức gần nhất.
