Từ vườn rau muống đến doanh thu nửa tỷ: câu chuyện doanh nhân Việt tại Hàn
Câu chuyện của Hoàng Thị Thùy là hành trình một doanh nhân Việt Hàn Quốc tự xây dựng mô hình kinh doanh rau Việt, kết hợp nông nghiệp và livestream bán hàng để tạo ra doanh thu hàng trăm triệu đồng mỗi tháng, chứng minh rằng khởi nghiệp ở nước ngoài không chỉ dành cho lĩnh vực công nghệ hay nhà hàng mà còn mở ra cho cả những mớ rau muống, bó rau cải bình dị.
Sau hơn 10 năm sang Hàn Quốc theo chồng, cô gái sinh năm 1995 quê Tây Ninh đã biến mảnh đất Jeolla Bắc – vùng nông nghiệp cách Seoul khoảng 250 km – thành cơ sở sản xuất rau Việt xanh mướt. Mỗi sáng 8h, chị mở livestream ngay tại nhà, trên tay là rau muống, rau cải, đậu cô ve tươi, vừa giới thiệu sản phẩm vừa chốt đơn với khách hàng. Thay vì đi làm thuê hay chấp nhận những công việc ít lựa chọn, Thùy quyết định trở thành doanh nhân, tự làm chủ cuộc sống bằng chính trải nghiệm nông nghiệp và khả năng bán hàng số của mình.
Livestream bán rau: từ nhu cầu bữa cơm Việt đến thị trường bản địa
Động lực khởi nghiệp của Thùy bắt nguồn từ một khoảng trống rất cụ thể: rau muống, mướp đắng, bí đao, cà tím, rau húng – những thứ quá quen trong bữa cơm Việt – lại hiếm và đắt đỏ tại Jeolla Bắc. Thay vì chấp nhận, chị coi đó là cơ hội kinh doanh rau Việt. Ban đầu, vợ chồng chuyển từ nuôi gà sang trồng cải trong hai nhà kính khoảng 900 m2, 35 ngày đầu thu hoạch được một tấn rau. Nhưng nhanh chóng, chị nhận ra nếu chỉ bán cho cộng đồng người Việt quanh vùng thì thị trường quá nhỏ. Bước ngoặt xuất hiện khi chị đưa sản phẩm lên mạng xã hội và dùng livestream bán hàng như kênh chính.
Mỗi ngày, Thùy livestream 2–3 lần, giới thiệu rau, nhận đơn, rồi tự tay đóng gói và gửi đi. Trong một buổi phát trực tiếp, chị có thể bán vài chục đơn; tổng cộng cả ngày lên tới hơn 100 đơn, cao điểm đạt khoảng 300 kg rau. Những câu nói mộc mạc như “Rau muống 3 kg… Rau tươi ngon y như hình. Ai có nhu cầu mua thì hôm nay em gửi, ngày mai nhận được” đã trở thành quotable statement giúp khách tin và mua nhanh. Nhờ vốn tiếng Hàn tốt, khách bản địa dần xuất hiện trong bình luận, biến livestream của một nàng dâu Việt thành cầu nối giữa khẩu vị Việt và thị trường Hàn.
Nông nghiệp số: mô hình linh hoạt theo mùa, lao động và nền tảng
Điều đáng nói ở mô hình kinh doanh rau Việt của Thùy không phải là màu xanh trên cánh đồng, mà là cách chị tổ chức nông nghiệp theo tư duy doanh nhân. Rau Việt không dễ trồng ở Hàn Quốc, mỗi loại phải chọn giống, thử nghiệm và điều chỉnh cho phù hợp từng mùa. Gia đình chị chia rõ: mùa xuân tập trung đậu cô ve, mùa hè ưu tiên rau muống, thu và đông quay về các loại cải. Đây là cách vận hành rất “start-up”: thử – sai – điều chỉnh liên tục, dựa vào dữ liệu mùa vụ và phản hồi khách hàng từ livestream.
Khi khối lượng công việc tăng, hai vợ chồng không thể tự làm hết, nên thuê thêm người thân hỗ trợ từ gieo hạt, chăm sóc, thu hoạch đến đóng gói. Rau được phân loại, bảo quản, rồi chuyển tới khách qua dịch vụ giao hàng. Ngoài mạng xã hội, Thùy chủ động đưa sản phẩm vào nhà hàng, siêu thị, quán ăn cần nhập số lượng lớn. Với cách triển khai đó, doanh thu mỗi tháng dao động 400–500 triệu đồng, tùy lượng hàng và số khách. Câu nói của chị “Tôi thấy nghề bán rau online khá ổn. Khi tự trồng, tự bán và trò chuyện với khách hàng, tôi thấy công việc này phù hợp với mình” tóm gọn tinh thần khởi nghiệp ở nước ngoài: nắm nhu cầu thật, dùng nền tảng số để mở rộng và gắn kết.
Mặt trái của doanh thu lớn và giá trị biểu tượng của một nàng dâu Việt
Dù con số doanh thu nghe hấp dẫn, Thùy không tô hồng hành trình. Doanh thu cao không đồng nghĩa số tiền thực nhận lớn. Gia đình phải trả lương cho 5–6 nhân công, tiền thuê đất, điện nước, lãi vay ngân hàng để đầu tư nhà kính. Thu nhập không cố định, phụ thuộc mùa vụ, sản lượng và sức mua của khách hàng. Đó là mặt trái của mô hình nông nghiệp số: rủi ro thời tiết, chi phí vận hành và áp lực giữ chất lượng ổn định trong từng đơn hàng chốt qua livestream.
Tuy vậy, giá trị lớn nhất mà câu chuyện của Thùy mang lại cho hình ảnh doanh nhân Việt Hàn Quốc nằm ở chỗ: khởi nghiệp không cần xuất phát từ ngành “hot”, mà có thể từ nông nghiệp và nhu cầu rất đời thường. Công việc kinh doanh rau Việt là dấu mốc giúp chị được đài truyền hình quốc gia Hàn Quốc tìm đến tận ruộng để ghi hình, giới thiệu cách chế biến rau muống với khán giả xứ kim chi. Nhìn lại chặng đường từ cô gái chưa từng làm nông đến người tự trồng, tự bán rau Việt giữa Hàn Quốc, Thùy không chỉ trang trải cuộc sống mà còn cho thấy người Việt hoàn toàn có thể định nghĩa lại khởi nghiệp ở nước ngoài bằng những sản phẩm gần gũi nhất.
