Bùng nổ thương mại: 82,4 tỷ USD và ý nghĩa vượt hơn một kỷ lục thống kê
Thương mại Việt Nam - Hàn Quốc là tổng giá trị hàng hóa và dịch vụ được trao đổi giữa hai nền kinh tế trong một giai đoạn nhất định, phản ánh mức độ gắn kết sản xuất, chuỗi cung ứng và đầu tư song phương, đồng thời cho thấy vai trò của mỗi bên trong chiến lược hội nhập kinh tế khu vực và toàn cầu. Trong 8 tháng gần đây, thương mại Việt Nam Hàn Quốc được mô tả bằng một con số gây chú ý: quy mô giao thương hai chiều đạt 82,4 tỷ USD, vượt mức thực hiện cả năm trước đó và cao hơn thành tích năm 2024. Điều này không chỉ là một kỷ lục thống kê, mà là tín hiệu cho thấy quan hệ kinh tế song phương đã chuyển từ giai đoạn mở rộng sang giai đoạn tăng tốc. Nếu dòng chảy hàng hóa tiếp tục duy trì nhịp hiện nay, mốc 90 tỷ USD được dự báo sẽ bị chinh phục chỉ sau vài tháng, đưa Hàn Quốc tiến gần ngưỡng 100 tỷ USD kim ngạch với Việt Nam.
Nền tảng quan hệ kinh tế song phương sau hơn ba thập kỷ
Đà tăng trưởng hiện tại không xuất hiện từ khoảng trống; nó là kết quả của hơn ba thập kỷ gắn kết kinh tế giữa hai nước kể từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao. Từ một đối tác thương mại và đầu tư còn khiêm tốn vào đầu những năm 1990, Hàn Quốc nay đã trở thành một trong những đối tác kinh tế hàng đầu của Việt Nam, đồng thời là nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại đây. Hàng nghìn doanh nghiệp Hàn Quốc tham gia sản xuất tại Việt Nam, với sự hiện diện của các tập đoàn lớn trong điện tử, điện thoại, màn hình, dệt may, cơ khí và công nghiệp hỗ trợ. Nhờ vậy, kim ngạch xuất khẩu và nhập khẩu giữa hai bên phần lớn diễn ra bên trong những chuỗi sản xuất tích hợp, nơi linh kiện, bán thành phẩm và sản phẩm hoàn chỉnh liên tục di chuyển qua lại. Trên nền tảng Đối tác chiến lược toàn diện, kết hợp với loạt hiệp định thương mại tự do như VKFTA có hiệu lực từ cuối 2015, cấu trúc thể chế cho thương mại song phương đã đủ độ sâu để hấp thụ các cú hích tăng trưởng mới.
Đầu tư nước ngoài và chuỗi sản xuất: Hàn Quốc giữ vai trò đầu tàu
Điểm khác biệt của thương mại Việt Nam Hàn Quốc so với nhiều cặp đối tác khác là mức độ liên kết giữa thương mại, đầu tư nước ngoài và sản xuất. Theo nhận định của cơ quan thương vụ Việt Nam tại Hàn Quốc, các dự án đầu tư từ Hàn Quốc đã tạo nên những chuỗi sản xuất quy mô lớn trong nhiều lĩnh vực then chốt, từ điện tử, điện thoại, màn hình đến công nghiệp hỗ trợ. Nói cách khác, hàng hóa hai chiều không chỉ là sản phẩm trao đổi thuần túy, mà là kết quả của cùng một hệ sinh thái công nghiệp đặt trên lãnh thổ Việt Nam. Khi Hàn Quốc trở thành nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất, mọi quyết định mở rộng nhà máy, nâng cấp công nghệ, hay chuyển dịch đơn hàng toàn cầu đều tác động trực tiếp lên kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam và nhập khẩu từ Hàn Quốc. Chính cấu trúc “đầu tư dẫn dắt thương mại” này giúp quan hệ kinh tế song phương có độ bền và khả năng tăng tốc nhanh khi điều kiện bên ngoài thuận lợi.
Động lực mới: bán dẫn, năng lượng và chuyến thăm cấp cao
Nếu quá khứ đặt nền, thì tương lai tăng tốc sẽ đến từ những lĩnh vực mới. Công nghiệp công nghệ cao, đặc biệt là bán dẫn và năng lượng, đang được xem như các động lực tăng trưởng tiếp theo của quan hệ kinh tế song phương. Việt Nam đã trở thành một cứ điểm sản xuất điện tử quan trọng trong mạng lưới toàn cầu của các tập đoàn Hàn Quốc; bước đi tiếp theo là nâng tỷ lệ doanh nghiệp trong nước tham gia vào các khâu có giá trị gia tăng cao như vật liệu, thiết bị, đóng gói, kiểm thử và nghiên cứu phát triển. Ở phía năng lượng, nhu cầu điện của Việt Nam tăng cùng công nghiệp hóa, trung tâm dữ liệu và trí tuệ nhân tạo, trong khi Hàn Quốc có thế mạnh về điện hạt nhân, LNG, điện gió ngoài khơi và lưới điện thông minh. Trong bối cảnh này, chuyến thăm chính thức Hàn Quốc của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Phu nhân từ ngày 6–9/9/2026 được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực cụ thể hóa khuôn khổ Đối tác chiến lược toàn diện, từ thương mại, đầu tư đến khoa học – công nghệ và kết nối chuỗi cung ứng.
Kết luận: Từ kỷ lục thương mại đến mục tiêu 150 tỷ USD
Nhìn từ kỷ lục thương mại 82,4 tỷ USD trong 8 tháng, quan hệ kinh tế song phương Việt Nam – Hàn Quốc không chỉ đang tăng về lượng mà còn đổi về chất. Thương mại, đầu tư nước ngoài và sản xuất gắn với nhau trong một hệ sinh thái công nghiệp, được chống lưng bởi Đối tác chiến lược toàn diện và các hiệp định thương mại tự do. Việc Hàn Quốc trở thành nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam tạo ra một vòng lặp tích cực: dự án mới kéo theo đơn hàng mới, kim ngạch xuất khẩu và nhập khẩu cùng tăng, từ đó củng cố thêm sự gắn kết giữa hai nền kinh tế. Từ góc nhìn chính sách, thách thức của Việt Nam không phải là có thêm thương mại, mà là nâng chất thương mại: tăng hàm lượng công nghệ, tỷ lệ doanh nghiệp nội tham gia chuỗi giá trị cao, và mở rộng sang các lĩnh vực như bán dẫn, năng lượng, thương mại điện tử, nông sản chất lượng cao. Nếu làm được, mục tiêu hướng tới kim ngạch 150 tỷ USD vào năm 2030 sẽ không chỉ khả thi, mà còn trở thành điểm tựa cho một giai đoạn hội nhập mới.
