Khi nhạc cụ truyền thống Việt bước vào thế giới synth
Sự tái sinh của nhạc cụ truyền thống Việt trong âm nhạc điện tử hiện đại là xu hướng sáng tạo kết hợp âm sắc dân tộc như đàn bầu, đàn tranh, sáo trúc với nền tảng electronic, synth và kỹ thuật sản xuất mới, nhằm biến chất liệu dân gian thành ngôn ngữ âm thanh hợp với thói quen nghe nhạc của khán giả trẻ đô thị ngày nay. MV đầu tay “Non” của nghệ sĩ nhạc cụ truyền thống Phú An là một ví dụ rõ ràng cho xu hướng đó: cô kết hợp đàn bầu, T’rưng và bộ gõ dân tộc với Electronic/Synth trong cùng một sản phẩm hình ảnh và âm thanh. Sau hơn 15 năm học tập, biểu diễn và giảng dạy nhạc cụ dân tộc, “Non” đánh dấu lần đầu Phú An tự sáng tác và đồng sản xuất một ca khúc cá nhân. Sự chuyển dịch từ người chơi nhạc sang người tạo ra âm nhạc cho thấy nội lực của thế hệ nghệ sĩ mới trong dòng âm nhạc fusion Việt Nam.
Dân ca Nam Bộ trong lớp áo âm thanh điện tử
Điểm đáng bàn nhất ở “Non” không phải chuyện đem nhạc cụ truyền thống Việt vào beat điện tử, mà là cách Phú An xử lý tinh thần dân ca Nam Bộ để tạo nên âm nhạc fusion Việt Nam có bản sắc. Ca khúc được phát triển từ cảm hứng dân ca Nam Bộ, nhưng không dừng ở việc tái hiện nguyên trạng giai điệu quen thuộc. Thay vào đó, cô khai thác đặc trưng về âm sắc, cách diễn tấu và luyến láy của đàn bầu, đàn tranh, đàn nguyệt, sáo trúc và bộ gõ dân tộc, rồi phát triển chúng trên nền âm thanh electronic/synth. Nói cách khác, “Non” không dùng nhạc cụ truyền thống như lớp trang trí, mà coi chúng là xương sống cấu trúc âm nhạc. Đây chính là bước tiến quan trọng: dân ca Nam Bộ được chuyển hóa thành chất liệu âm thanh hiện đại, đối thoại với synth chứ không bị synth che lấp.
Hợp tác với Hưng BlackhearteD: chiếc cầu nối rock, electronic và dân tộc
Ý tưởng “Non” không xuất hiện trong khoảng không rỗng; nó được kích hoạt bởi một cuộc gặp gỡ âm nhạc: lời mời hợp tác của Nguyễn Tiến Hưng (Hưng BlackhearteD), thủ lĩnh ban nhạc rock DẠ MA/YAMA đang hoạt động tại Mỹ, khi anh rủ Phú An tham gia dự án “Trống Cơm” của nhóm. Từ lần thử sức này, cô bắt đầu tìm hiểu sâu hơn về sáng tác và sản xuất, rồi phát triển những ý tưởng ban đầu thành MV “Non” với sự đồng hành của Hưng và cộng sự. Ở đây, cuộc hợp tác không chỉ là câu chuyện cá nhân, mà mở ra một hướng kết nối thú vị: nhạc cụ truyền thống Việt gặp rock và electronic trên cùng bàn làm việc. Chính môi trường âm nhạc nặng guitar, synth và chất liệu rock của DẠ MA buộc đàn bầu, T’rưng phải tìm chỗ đứng mới, từ đó hình thành tư duy synth và dân tộc mang màu sắc thí nghiệm nhưng có định hướng.
Không gian biểu diễn mới cho đàn bầu, T’rưng và bộ gõ dân tộc
“Non” không chỉ phá khung trong phòng thu, mà còn phá khung ngoài đời sống biểu diễn. MV được ghi hình giữa thiên nhiên hoang sơ: rừng, suối, lòng nước nơi cả ê-kíp phải mang nhạc cụ và thiết bị qua địa hình dốc, di chuyển bằng thuyền để tới điểm quay. Một phân cảnh đặc biệt là khi bộ gõ dân tộc được dựng giữa dòng suối, để Phú An trình diễn ngay trong điều kiện tự nhiên, giữa tiếng nước và tiếng gió. Việc đặt nhạc cụ truyền thống Việt vào không gian ngoài nhà hát – từ rừng đến nền nhạc điện tử – cho thấy cô đã thay đổi cách nhìn về không gian tồn tại của chúng: đàn bầu, T’rưng không còn bị “đóng khung” trên sân khấu nghi lễ, mà trở thành nhân vật chính trong một thế giới hình ảnh mang tính điện ảnh, đồng thời kết nối trực tiếp với cảnh quan non nước Việt Nam.
Tương lai của synth và dân tộc trong âm nhạc fusion Việt Nam
Điểm đáng chú ý là mục tiêu khán giả mà Phú An nhắm đến. Cô nhiều lần khẳng định muốn đưa nhạc cụ truyền thống vào hình thức âm nhạc phù hợp với thói quen nghe của khán giả đương đại, nhất là người trẻ. Với “Non”, âm thanh đàn bầu, đàn tranh, sáo trúc không còn xa lạ, mà xuất hiện tự nhiên bên cạnh synth, bass điện tử – thứ mà thế hệ nghe nhạc trên nền tảng số tiếp xúc hằng ngày. Theo nguồn tin, “Non” là bước chuyển từ vai trò nghệ sĩ biểu diễn sang sáng tác và sản xuất, sau hơn 15 năm gắn bó với nhạc cụ dân tộc. Sau MV đầu tay, cô cho biết sẽ tiếp tục học hỏi, thử nghiệm thêm những cách kết hợp nhạc cụ truyền thống với âm nhạc đương đại. Nếu dòng chảy này được nối dài, synth và dân tộc sẽ không còn là cuộc hôn phối “lạ”, mà trở thành ngôn ngữ quen thuộc của âm nhạc fusion Việt Nam.
