Đào tạo phải bắt đầu từ công việc thực tế
Đào tạo nhân lực sát nhu cầu doanh nghiệp là cách thiết kế chương trình dựa trên nhiệm vụ, kỹ năng và chuẩn đầu ra mà người lao động cần để làm được việc, thay vì chỉ dựa vào năng lực sẵn có của cơ sở đào tạo. Cách tiếp cận này ngày càng cần thiết khi chuyển đổi số, tự động hóa và đổi mới công nghệ làm biến đổi cơ cấu việc làm, quy trình sản xuất và yêu cầu kỹ năng. Khoảng cách lớn không chỉ nằm ở kiến thức người học thiếu, mà còn ở khả năng biến kiến thức thành hiệu quả công việc. Vì vậy, doanh nghiệp nên tham gia xác định trách nhiệm của từng vị trí, năng lực cần thiết và cách chứng minh năng lực qua dự án, sản phẩm thực hành hoặc kỳ thực tập. Nếu nhà trường chỉ hỏi doanh nghiệp khi chương trình đã hoàn tất, liên kết đào tạo khó vượt khỏi hình thức. Doanh nghiệp cần góp mặt ngay từ lúc xác lập mục tiêu học tập, để kỹ năng nghề nghiệp được đánh giá bằng việc người học làm được gì.
Từ thỏa thuận hợp tác đến trải nghiệm có giá trị
Các trường thuộc Bộ Công Thương đang mở rộng hợp tác với doanh nghiệp, đồng thời đổi mới chương trình, hoạt động thực hành và nghiên cứu. Đến tháng 10/2026, các cơ sở đào tạo trong ngành duy trì quan hệ hợp tác với khoảng 5.295 doanh nghiệp, hiệp hội và cơ quan; giai đoạn 2023–2025, khoảng 26.000 người học và người lao động được đào tạo hoặc đào tạo lại. Quy mô đó đáng kể, nhưng số lượng đối tác chỉ có ý nghĩa khi tạo ra thay đổi trong lớp học. Đại học Sao Đỏ hướng tới cơ chế phối hợp thường xuyên: doanh nghiệp góp ý chương trình, tiếp nhận thực tập, đánh giá kết quả học tập và đặt hàng đào tạo. Học theo dự án, thực hành trên thiết bị và giải quyết tình huống sản xuất giúp sinh viên đối chiếu kiến thức với yêu cầu công việc thực tế. Một ví dụ cụ thể là ngày 19/10/2026, sinh viên ngành Quản lý năng lượng khóa D18 thực tập vận hành tại Công ty Cổ phần Nhiệt điện Phả Lại.
Thị trường đổi nhanh, người lao động cần được hỗ trợ
Công nghệ tạo ra nghề mới nhưng cũng buộc người làm nghề cũ cập nhật kiến thức, làm chủ thiết bị và thích nghi với quy trình mới. Bởi vậy, đào tạo không thể chỉ hướng đến sinh viên sắp tốt nghiệp; người đang làm việc cũng cần được đào tạo lại hoặc nâng cao kỹ năng để theo kịp thị trường. Điều này đòi hỏi chương trình linh hoạt, có mô-đun ngắn hạn và gắn với công việc cụ thể, thay vì một lộ trình cứng áp dụng cho mọi nhóm lao động. Trách nhiệm thích ứng cũng không nên đặt riêng lên người học. Kinh nghiệm tại doanh nghiệp may May 10 cho thấy việc vừa giữ tiến độ sản xuất vừa đào tạo công nhân là thách thức, nhất là khi độ tuổi và khả năng tiếp cận công nghệ khác nhau; doanh nghiệp có hỗ trợ trong thời gian học để người lao động yên tâm nâng kỹ năng. Năng lực cần bồi đắp gồm chuyên môn và giải quyết vấn đề, kỹ năng số, hợp tác và thích ứng, cùng khả năng học liên tục.
VIFC Academy kết nối nhân lực tài chính với chuẩn nghề nghiệp
Cuối tuần qua, VIFC-HCMC chính thức ra mắt Học viện VIFC (VIFC Academy), một cấu phần trong chiến lược phát triển trung tâm giai đoạn 2026–2030. Đây không phải trường đại học độc lập, mà là đầu mối kết nối nhu cầu nhân lực của các thành viên với năng lực đào tạo, nghiên cứu của đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và tổ chức nghề nghiệp quốc tế. Theo mô hình này, doanh nghiệp và định chế tài chính xác định nhu cầu tuyển dụng theo từng vị trí, tham gia xây dựng chương trình và cử chuyên gia hướng dẫn; trường đảm nhiệm thiết kế học phần, đào tạo và thực hành, còn tổ chức nghề nghiệp hỗ trợ chương trình chuyên môn và chứng chỉ quốc tế. Nhu cầu này có thể tăng mạnh: mỗi trung tâm dịch vụ toàn cầu (GCC) dự kiến cần khoảng 2.000–3.000 nhân sự; mục tiêu thu hút khoảng 50 GCC tương ứng nhu cầu 100.000–150.000 lao động. Chương trình vì thế cần kết hợp tài chính với công nghệ, đồng thời đáp ứng chuẩn nghề nghiệp quốc tế.
Liên kết chỉ hiệu quả khi đo bằng năng lực
Điểm chung giữa đào tạo công nghiệp và tài chính là doanh nghiệp phải tham gia sâu hơn một buổi tư vấn hay lễ ký kết. Họ cần cùng trường xác định chuẩn năng lực, tổ chức thực hành và đánh giá kết quả; trường cần dùng phản hồi ấy để điều chỉnh học phần, còn cơ quan quản lý và hệ thống dịch vụ việc làm có thể hỗ trợ dự báo nhu cầu, phối hợp chính sách và kiểm soát chất lượng. Với VIFC Academy, sự kết nối giữa đại học, doanh nghiệp và tổ chức nghề nghiệp tạo cơ hội đưa kiến thức chuyên môn cùng chứng chỉ chuẩn quốc tế vào chương trình. Nhưng số đối tác hay số lớp học không thể thay thế câu hỏi cốt lõi: người học có thể đảm nhiệm công việc nào sau đào tạo? Liên kết đào tạo chỉ tạo giá trị bền vững khi câu trả lời được kiểm chứng qua dự án, thực tập và đánh giá tại nơi làm việc. Đó là cách để kỹ năng nghề nghiệp theo kịp công nghệ, còn chương trình học theo kịp nhu cầu doanh nghiệp.






