Đưa dịch vụ số đến gần người dân hơn
Mini App chính quyền số cấp xã là cổng dịch vụ trực tuyến trên nền tảng số, giúp người dân tra cứu thủ tục hành chính, gửi phản ánh tại địa phương và tiếp cận thông tin thiết yếu mà không phải tìm đến nhiều đầu mối khác nhau. Đây là hướng tiếp cận đáng chú ý: chuyển đổi số chỉ có ý nghĩa khi người dân biết cách vào, dễ sử dụng và nhận được phản hồi từ chính quyền.
Chiều 22/10, Trung tâm Chuyển đổi số và Đổi mới sáng tạo tỉnh Quảng Ngãi tổ chức bàn giao và tập huấn thí điểm Mini App “Chính quyền số cấp xã” tại xã Ngọk Bay cho năm địa phương: Ngọk Bay, Ngọk Réo, Đăk Hà, Kon Plông và Sa Bình. Mục tiêu là mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ số, giúp người dân thuận tiện tra cứu thủ tục, phản ánh vấn đề phát sinh và nhận thông tin cần thiết.
Quy mô thí điểm còn gọn, nhưng lựa chọn cấp xã là hợp lý: đây là nơi người dân thường cần hỏi thủ tục, báo sự cố hoặc tìm thông tin sát với đời sống hằng ngày. Thành công vì thế không nên đo bằng việc có thêm một ứng dụng, mà bằng việc người dân có thể dùng nó mà không cần qua nhiều bước.
Tiện ích thiết thực, lối vào cần dễ tìm
Các chức năng dùng chung của Mini App gồm tra cứu thủ tục hành chính, tiếp nhận phản ánh hiện trường và cung cấp cảnh báo thiên tai. Đây là tổ hợp hữu ích vì gắn dịch vụ số cấp xã với những nhu cầu cụ thể: biết cần chuẩn bị gì khi làm thủ tục, báo vấn đề ở địa phương và tiếp nhận cảnh báo có thể ảnh hưởng đến an toàn.
Cách truy cập được thiết kế theo hướng thực tế: các xã cần niêm yết mã QR tại bộ phận một cửa, nhà văn hóa và điểm sinh hoạt cộng đồng để người dân quét mã, vào Mini App và sử dụng. Tổ Công nghệ số cộng đồng cũng được tập huấn để hướng dẫn người dân. Hai việc này quan trọng không kém phần mềm: nếu mã QR khó tìm hoặc thiếu người hỗ trợ, nền tảng có thể tồn tại mà chưa đến được với nhóm cần nó.
Hệ thống còn có thể bổ sung các chuyên mục tùy nhu cầu từng nơi, như sổ tay nông nghiệp, việc làm, du lịch, gian hàng số kết nối nông sản và sản phẩm OCOP. Tính linh hoạt mở ra cơ hội để Mini App phục vụ cả sinh kế địa phương, miễn là nội dung được cập nhật và có người chịu trách nhiệm.
Tương tác chính quyền cần đi cả hai chiều
Giá trị lớn hơn của một ứng dụng chính quyền không nằm ở số lượng mục trên màn hình, mà ở khả năng biến phản ánh của người dân thành việc xử lý cụ thể. Mini App cấp xã có chức năng tiếp nhận phản ánh hiện trường; để kênh này tạo niềm tin, chính quyền cần phân công người tiếp nhận, phản hồi đúng thẩm quyền và thông tin rõ tiến độ. Đây là điểm quyết định tương tác chính quyền có thực chất hay chỉ dừng ở thao tác gửi.
Mô hình có thể đối chiếu với ứng dụng Gia Viên số tại phường Gia Viên, vận hành trên nền tảng Zalo Mini App nhằm tạo trải nghiệm gần gũi cho cán bộ cơ sở, Tổ công nghệ số cộng đồng, người dân và doanh nghiệp. Ứng dụng này cung cấp tin chỉ đạo, bản tin truyền thanh số, bản đồ đến từng tổ dân phố, thư viện văn bản pháp luật và trợ lý ảo hỗ trợ giải đáp thủ tục.
Đáng chú ý, Gia Viên số cho phép gửi phản ánh kèm hình ảnh và định vị về các vấn đề như trật tự đô thị, giao thông, vệ sinh môi trường, an ninh và an toàn thực phẩm; chính quyền tiếp nhận, phân công xử lý và công khai kết quả. Đây là chuẩn tham khảo hữu ích: một kênh số chỉ đáng tin khi người dân biết phản ánh đã được tiếp nhận và kết quả ra sao.
Thí điểm chỉ có ý nghĩa nếu được vận hành đều đặn
Giải pháp do Trung tâm Chuyển đổi số và Đổi mới sáng tạo tỉnh Quảng Ngãi nghiên cứu, xây dựng và phối hợp với các xã triển khai, nhằm cụ thể hóa hướng dẫn của Bộ và Sở Khoa học và Công nghệ về nhiệm vụ chuyển đổi số năm 2026. Tại hội nghị, cán bộ trung tâm đã hướng dẫn quản trị, vận hành hệ thống và tập huấn cho thành viên Tổ Công nghệ số cộng đồng cách giúp người dân tiếp cận tiện ích.
Bước tiếp theo thuộc về từng địa phương: phân công cán bộ quản trị, cập nhật thông tin chính thống và kịp thời xử lý phản ánh theo thẩm quyền. Nếu những việc này được duy trì, Mini App có thể trở thành cửa ngõ số thuận tiện và mở rộng dần thành không gian thông tin riêng của mỗi xã. Nếu không, mã QR và các chức năng sẽ nhanh chóng mất sức hút.
Thí điểm tại năm xã phía Tây là bước đi thiết thực, nhưng thước đo cuối cùng không phải số tiện ích được tích hợp. Đó là người dân có dễ dùng dịch vụ, chính quyền có phản hồi đúng lúc và thông tin có được cập nhật hay không. Muốn Mini App tạo khác biệt, công nghệ phải đi cùng trách nhiệm vận hành và hỗ trợ trực tiếp tại cộng đồng.
