PCCC trường học: từ khẩu hiệu an toàn đến năng lực ứng phó thực chất
Phòng cháy chữa cháy trường học là tổng hợp các biện pháp kỹ thuật, quy trình quản lý, hoạt động đào tạo kỹ năng an toàn học sinh và diễn tập cứu nạn cứu hộ trường học, nhằm phòng ngừa, phát hiện sớm, xử lý kịp thời mọi nguy cơ cháy nổ để bảo vệ tính mạng, tài sản trong môi trường giáo dục. Khi bước vào năm học mới, điều này không thể chỉ dừng lại ở những khẩu hiệu treo trên tường mà phải trở thành năng lực thực hành của mỗi thầy cô, mỗi học sinh. Điểm tích cực là nhiều địa phương đã chuyển từ cách tiếp cận bị động, trông chờ lực lượng chuyên nghiệp sang chủ động kiểm tra an toàn cháy nổ, tự xây dựng phương án ứng phó và coi PCCC, CNCH như một cấu phần không thể thiếu của văn hóa trường học an toàn.
Công an PCCC tăng cường kiểm tra, siết chặt chuẩn an toàn tại cơ sở giáo dục
Ở nhiều địa bàn đô thị, lực lượng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ đang chủ động vào cuộc, không chờ đến khi sự cố xảy ra mới xuất hiện. Tại quận có phường Dương Nội, Đội PCCC và CNCH khu vực 4 đã trực tiếp kiểm tra và hướng dẫn công tác phòng cháy chữa cháy trường học tại hàng loạt cơ sở giáo dục, từ mầm non Dương Nội, các trường tiểu học Lê Quý Đôn, An Hưng, đến trường liên cấp Lomonoxop và một trường đại học. Lực lượng chuyên môn không chỉ xem lại hồ sơ mà còn kiểm tra hệ thống cấp nước, buồng máy bơm, van chặn, tủ phương tiện chữa cháy và khả năng hoạt động của thiết bị, đảm bảo mọi thứ sẵn sàng khi có tình huống khẩn cấp. Cách làm này đặt trách nhiệm rõ ràng lên vai lãnh đạo nhà trường, buộc họ không thể coi PCCC là thủ tục hành chính.
Diễn tập, thực hành: biến kiến thức PCCC thành phản xạ của học sinh
Nếu chỉ kiểm tra hệ thống mà bỏ qua yếu tố con người, mọi kế hoạch an toàn sẽ đổ vỡ ngay phút đầu tiên xảy ra cháy. Chính vì vậy, các đội PCCC cơ sở đã chuyển trọng tâm sang đào tạo kỹ năng an toàn học sinh và giáo viên. Tại xã Phú Xuyên, Đội PCCC số 34 phối hợp với một trường THCS tổ chức buổi tập huấn kỹ năng PCCC và cứu nạn cứu hộ trường học cho cán bộ, giáo viên, học sinh trước thềm năm học mới. Học sinh được hướng dẫn cách thoát nạn, xử lý khi xảy ra cháy nổ, biện pháp phòng cháy tại nhà và trường, cách sử dụng bình chữa cháy để dập tắt đám cháy mới phát sinh, đồng thời thực hành tình huống thoát hiểm ngay tại sân trường. Không khí sôi nổi, nhiều câu hỏi thực tế về việc dùng thiết bị điện, nguồn lửa, nguồn nhiệt cho thấy khi được trao cơ hội, học sinh hoàn toàn có thể trở thành lực lượng tại chỗ hiệu quả.
Lâm Đồng đẩy mạnh kỹ năng PCCC, CNCH: từ phong trào đến kỹ năng thiết yếu
Điểm đáng chú ý là ngành giáo dục Lâm Đồng đã lựa chọn dịp kỷ niệm 65 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH, cùng 25 năm Ngày toàn dân phòng cháy chữa cháy, để tăng tốc triển khai chương trình kỹ năng an toàn cho học sinh. Theo chỉ đạo của Sở Giáo dục và Đào tạo, các trường phải phổ biến pháp luật, kiến thức PCCC, kỹ năng thoát nạn, xử lý tình huống cháy nổ cho toàn bộ cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh. Đây không còn là buổi tuyên truyền lẻ tẻ mà được lồng ghép vào sinh hoạt dưới cờ, ngoại khóa, trải nghiệm, hướng nghiệp, cùng các chuyên đề riêng. Quan trọng hơn, các cơ sở giáo dục phải tự kiểm tra an toàn cháy nổ ở phòng máy tính, phòng thí nghiệm, thư viện, nhà ăn, bếp bán trú, khu nội trú và hệ thống điện, kịp thời khắc phục nguy cơ mất an toàn. Ngành giáo dục yêu cầu trường học phối hợp công an địa phương tổ chức thực tập, diễn tập để xây dựng khả năng phản ứng nhanh khi xảy ra sự cố.
Từ chiến dịch năm học mới đến chiến lược dài hạn về an toàn trường học
Điều dễ nhận thấy là PCCC, CNCH trong trường học đã rời khỏi vai trò “phong trào thi đua” để bước vào chiến lược an toàn dài hạn. Việc treo pano, băng rôn, khẩu hiệu từ ngày 1–15/10 chỉ là phần nhìn, còn chiều sâu nằm ở yêu cầu tất cả trường học phải duy trì tự kiểm tra, tự khắc phục nguy cơ và thường xuyên phối hợp lực lượng công an cấp xã, phường để diễn tập. Khi Đội PCCC khu vực 4 vừa kiểm tra thiết bị, vừa hướng dẫn quy trình xử lý sự cố ngay tại chỗ, khi ngành giáo dục Lâm Đồng đặt mục tiêu “chuyển từ bị động ứng phó sang chủ động phòng ngừa, góp phần xây dựng môi trường giáo dục an toàn”, chúng ta thấy rõ triết lý mới: an toàn không phải đặc ân mà là quyền phải được bảo đảm bằng năng lực thực hành. Nếu các địa phương kiên trì cách tiếp cận này, kỹ năng phòng cháy chữa cháy trường học và cứu nạn cứu hộ trường học sẽ trở thành phản xạ tự nhiên của thế hệ học sinh mới, chứ không chỉ là bài học lý thuyết.
