Bước nhảy 81 bậc: TP.HCM chính thức bước vào câu lạc bộ thành phố toàn cầu
TP.HCM tăng 81 bậc, từ hạng 286 lên hạng 205 trong Global Cities Index của Oxford Economics, trở thành thành phố toàn cầu dẫn đầu Việt Nam và lọt nhóm 5 đô thị đáng chú ý nhất châu Á – Thái Bình Dương, điều này phản ánh sự chuyển mình nhanh về sức mạnh kinh tế, nguồn nhân lực và vị thế cạnh tranh khu vực. Bước tiến này không phải là một con số đẹp trên báo cáo; nó là tín hiệu cho thấy TP.HCM đã bước vào một giai đoạn mới: được nhìn nhận như một thành phố có ảnh hưởng, chứ không chỉ là "thủ phủ kinh tế" của một quốc gia đang phát triển. Thành phố giàu nhất Việt Nam hiện đứng thứ 205 trong 1.000 đô thị lớn nhất thế giới, tăng 81 bậc so với ấn bản năm trước. Quan trọng hơn, TP.HCM vượt qua các tên tuổi lớn như Thượng Hải, Delhi, Mumbai trên bảng xếp hạng toàn cầu, phá vỡ tâm lý tự ti "thành phố hạng hai" ở châu Á.
Bên trong Global Cities Index: TP.HCM mạnh ở kinh tế và nguồn nhân lực, yếu ở môi trường
Global Cities Index 2026 đo lường 1.000 thành phố ở 163 quốc gia dựa trên 27 chỉ tiêu, chia thành 5 nhóm: kinh tế, nguồn nhân lực, chất lượng sống, môi trường và quản trị, với trọng số lần lượt là 30%, 25%, 25%, 10% và 10%. Trong khung đánh giá này, chân dung TP.HCM hiện lên khá rõ: mạnh mẽ về động cơ tăng trưởng, nhưng còn lạc hậu về không gian sống và quản trị đô thị. Thành phố xếp hạng 142 về kinh tế, 71 về nguồn nhân lực, 342 về chất lượng sống, 555 về môi trường và 625 về quản trị. Một câu nói đáng nhớ trong báo cáo là: "TP.HCM nằm trong top 5% toàn cầu về tiêu chí tăng trưởng kinh tế". Đó là lời nhắc rằng đô thị này đang chạy rất nhanh, nhưng chạy trên một hạ tầng môi trường và chất lượng sống chưa tương xứng, khi hai trụ cột này đều giảm hạng so với năm trước – chất lượng sống giảm 17 bậc, môi trường giảm tới 100 bậc.
Tăng hạng thành phố và cuộc cạnh tranh trong khu vực: TP.HCM đang ở đâu?
Nếu nhìn đơn thuần vào con số 205/1.000, nhiều người sẽ cho rằng TP.HCM vẫn còn ở "chiếu dưới". Nhưng góc nhìn cạnh tranh khu vực lại kể một câu chuyện khác. Trong ASEAN, TP.HCM đã vươn lên vị trí thứ năm, chỉ đứng sau Singapore, Kuala Lumpur, Bangkok, Jakarta, và vượt Manila. Ở châu Á, thành phố đứng sau Seoul và Thâm Quyến nhưng trên Thượng Hải (216), Delhi (268) và Mumbai (330) – những đô thị lâu nay được mặc định là "ông lớn" về kinh tế và dân số. Việc tăng 81 bậc trong một năm, cùng mức cải thiện mạnh ở quản trị (tăng 194 bậc), nguồn nhân lực (106 bậc) và kinh tế (69 bậc), cho thấy TP.HCM đang có một chu kỳ cải tổ thể chế và tái cấu trúc kinh tế đáng kể. Điều thú vị là khoảng cách với những đô thị như Kuala Lumpur không nằm ở tốc độ tăng trưởng, mà ở chất lượng sống (hạng 342 so với 283) và môi trường (555 so với 318). Nói cách khác, TP.HCM đã đủ nhanh về kinh tế để bước lên "bảng chính", nhưng chưa đủ tốt để trở thành nơi sống lý tưởng cho lực lượng lao động toàn cầu.
Các động lực kinh tế phía sau bước nhảy vọt: thương mại, sản xuất giá trị cao và khu vực tư nhân
Bảng xếp hạng không tự nhiên thay đổi; nó phản chiếu những dịch chuyển thực sự trong cấu trúc kinh tế. TP.HCM được Oxford Economics ghi nhận nhờ tận dụng đà tăng trưởng thương mại, mở rộng khu vực tư nhân và chuyển dịch sang sản xuất giá trị cao, tạo ra tăng trưởng GDP đáng kể và ổn định. Với quy mô dân số 14,2 triệu người và nền kinh tế được đánh giá có ba thế mạnh: tăng trưởng GDP nhanh, bình đẳng thu nhập tương đối cao và ổn định kinh tế, TP.HCM bước dần vào nhóm đô thị không chỉ "đông" mà còn "hiệu quả" trong sử dụng nguồn lực. Việc được chọn vào nhóm 5 "Cities to Watch" tại châu Á – Thái Bình Dương, cùng Kuala Lumpur, Bengaluru, Thâm Quyến và Tashkent, là lời khẳng định rằng cộng đồng phân tích quốc tế nhìn thấy ở TP.HCM một quỹ đạo tăng trưởng đủ rõ để theo dõi, không còn xem đây là thị trường ngoại vi. Dù thu nhập bình quân đầu người hiện vẫn ngoài nhóm 500 đô thị dẫn đầu, thành phố được dự báo sẽ nằm trong nhóm 50 đô thị tăng trưởng nhanh nhất thế giới trong 5 năm tới.
Từ bảng xếp hạng đến chiến lược: TP.HCM phải biến tăng trưởng thành chất lượng sống
Không nhiều thành phố có thể tăng 81 bậc trong một bảng xếp hạng toàn cầu trong một năm mà không trả giá; với TP.HCM, cái giá đang được thấy ở môi trường và chất lượng sống đi lùi. Thành phố đặt mục tiêu vào top 100 thành phố toàn cầu vào năm 2030 và top 100 đô thị có chất lượng sống tốt nhất vào năm 2045, nghĩa là phải dịch chuyển mô hình phát triển từ "ưu tiên tăng trưởng" sang "tăng trưởng gắn với sống tốt". Kế hoạch kiểm soát ô nhiễm không khí, vệ sinh môi trường và chỉnh trang đô thị trong 5 năm tới không còn là các chương trình phụ, mà là điều kiện bắt buộc để giữ chân nguồn nhân lực chất lượng cao và nhà đầu tư. Đồng thời, việc kiện toàn hành lang pháp lý thông qua Luật Phát triển đô thị với cơ chế phân cấp, phân quyền mạnh, là thử nghiệm lớn cho khả năng quản trị một thành phố toàn cầu Việt Nam. Nhìn xa hơn, dự báo đến năm 2050 quy mô GDP của TP.HCM sẽ gần bằng Berlin, và thu nhập bình quân đầu người có thể vượt mức trung bình châu Âu vào năm 2045, chỉ có ý nghĩa nếu thành phố biến được các con số trên báo cáo thành trải nghiệm sống tốt hơn cho người dân và lực lượng lao động toàn cầu.
