Từ vị trí 286 lên 205: vì sao bước nhảy 81 bậc đáng để kỳ vọng?
Global Cities Index là bảng xếp hạng 1.000 đô thị toàn cầu dựa trên 27 chỉ tiêu thuộc 5 nhóm kinh tế, nguồn nhân lực, chất lượng sống, môi trường và quản trị, phản ánh mức độ toàn diện của một thành phố trong vai trò trung tâm kinh tế – xã hội và năng lực hội nhập quốc tế. Đây không phải cuộc đua chỉ về quy mô GDP, mà là thước đo xem một đô thị đã trở thành "thành phố toàn cầu" đến đâu. Trên nền tảng đó, việc TP.HCM đạt 62,6 điểm và tăng 81 bậc, từ vị trí 286 lên 205 trong Global Cities Index 2026 là một bước nhảy hiếm thấy đối với một đô thị đang phát triển. Thành phố đồng thời dẫn đầu các đô thị Việt Nam trong bảng xếp hạng, cao hơn Hà Nội, Đà Nẵng, Cần Thơ, Hải Phòng và Nam Định. Điều này cho thấy TP.HCM không chỉ lớn, mà đang trở nên đáng chú ý trong cuộc chơi đô thị quốc tế châu Á, dù vẫn còn khoảng cách xa với những trung tâm hàng đầu như Tokyo.
Kinh tế và nguồn nhân lực: hai trụ cột kéo điểm số TP.HCM đi lên
Nhìn vào cấu trúc điểm số, có thể thấy rõ vì sao TP.HCM bứt lên mạnh mẽ trong bảng xếp hạng đô thị toàn cầu. Thành phố đạt 58 điểm về kinh tế (xếp thứ 142), 65,7 điểm về nguồn nhân lực (xếp thứ 71), 64,4 điểm chất lượng sống, 61,7 điểm môi trường và 49,7 điểm quản trị. Việc nguồn nhân lực đứng ở vị trí 71 toàn cầu là tín hiệu tích cực: đô thị này đang sở hữu lực lượng lao động có chất lượng, khả năng thu hút và duy trì nhân tài tốt hơn nhiều so với hình dung quen thuộc về một thành phố chỉ mạnh sản xuất và dịch vụ giá rẻ. Theo đánh giá, TP.HCM có ba điểm mạnh nổi bật: tốc độ tăng trưởng GDP nhanh, mức độ bình đẳng thu nhập tương đối cao và sự ổn định kinh tế; thành phố nằm trong nhóm 5% đô thị được đánh giá cao nhất về chỉ tiêu tăng trưởng GDP. Đây là nền tảng để Oxford Economics dự báo TP.HCM có thể nằm trong nhóm 50 đô thị tăng trưởng nhanh nhất thế giới trong 5 năm tới. Nói cách khác, thành phố đang bước vào giai đoạn tăng tốc, chứ không còn chỉ là một "công xưởng" khu vực.
| Nhóm chỉ tiêu | Điểm số | Thứ hạng |
|---|---|---|
| Kinh tế | 58 | 142 |
| Nguồn nhân lực | 65,7 | 71 |
| Chất lượng sống | 64,4 | 342 |
| Môi trường | 61,7 | 555 |
| Quản trị | 49,7 | 625 |
Điểm yếu môi trường, quản trị và bài toán hạ tầng đang tới hạn
Dù tăng hạng mạnh, TP.HCM vẫn mang rõ những "vết xước" của một đô thị đang phát triển nhanh hơn khả năng tự tổ chức. Thứ hạng về chất lượng sống chỉ đứng thứ 342, môi trường 555 và quản trị 625 toàn cầu, thấp hơn nhiều so với hai trụ cột kinh tế và nguồn nhân lực. So với năm trước, chất lượng sống giảm 17 bậc và môi trường giảm tới 100 bậc, cho thấy sức ép từ ngập nước, ùn tắc, ô nhiễm và hạ tầng xã hội đang ngày càng lớn. Điều này hoàn toàn tương thích với ưu tiên mà lãnh đạo thành phố nêu ra: phải xử lý các điểm nghẽn về ngập nước, ùn tắc, cấp thoát nước, chất thải, nhà ở và hạ tầng xã hội trong chiến lược phát triển hạ tầng hiện đại, đồng bộ, liên vùng. Nếu không cải thiện nhanh các biến số này, thành phố có nguy cơ bị mắc kẹt trong nhóm đô thị "tăng trưởng nóng" nhưng chất lượng sống, môi trường và quản trị không theo kịp, khó đạt chuẩn một đô thị quốc tế châu Á văn minh, đáng sống.
Từ nghị quyết đến hành động: tham vọng siêu đô thị gắn với xếp hạng toàn cầu
Bước nhảy 81 bậc không diễn ra trong khoảng trống chính sách. Sáng 29/9, Thành ủy TP.HCM tổ chức hội nghị quán triệt và triển khai thực hiện một số nghị quyết, chỉ thị của Bộ Chính trị với hơn 80.200 cán bộ, đảng viên tham dự. Nghị quyết 27 xác định TP.HCM là cực tăng trưởng của vùng Đông Nam Bộ, giữ vai trò đầu tàu, dẫn dắt và lan tỏa, đồng thời đặt mục tiêu đến năm 2030 gắn chặt với hệ thống chỉ tiêu của vùng. Tầm nhìn xa hơn, đến năm 2045, thành phố hướng tới trở thành siêu đô thị đạt tầm quốc tế, phát triển theo kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế dữ liệu và kinh tế tuần hoàn, là trung tâm kinh tế, tài chính, dịch vụ, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo hàng đầu châu Á, với hạ tầng đồng bộ, thông minh, xanh, an toàn và kết nối thông suốt. Các nhóm nhiệm vụ trọng tâm được đưa ra cho thấy thành phố muốn gắn việc cải thiện thứ hạng trong các bảng xếp hạng như Global Cities Index với tái cấu trúc mô hình tăng trưởng, xây dựng trung tâm tài chính quốc tế, phát triển hạ tầng chiến lược và hoàn thiện mô hình siêu đô thị đa cực, đa trung tâm. Nếu được thực thi nhất quán, đây không chỉ là kế hoạch tăng điểm số, mà là nỗ lực tái định vị TP.HCM trong bản đồ đô thị quốc tế châu Á.
Đô thị "Cities to Watch" và câu hỏi: TP.HCM sẽ vươn tới đâu?
Việc TP.HCM được xếp vào nhóm "Cities to Watch" tại châu Á – Thái Bình Dương, cùng Kuala Lumpur, Bengaluru, Thâm Quyến và Tashkent, cho thấy thành phố đã bước ra khỏi vùng mờ trên bản đồ các đô thị quốc tế. Trong bảng xếp hạng, TP.HCM đứng trên một số đô thị lớn khác của châu Á, đồng thời bám đuổi các trung tâm trong ASEAN như Bangkok, Jakarta hay Manila. Theo dự báo, quy mô GDP của thành phố đến năm 2050 có thể tiến gần Berlin. Đây là một câu chuyện tham vọng: từ một đô thị đang phát triển, TP.HCM muốn trở thành siêu đô thị có sức nặng tương đương các trung tâm lâu đời ở châu Âu. Tuy nhiên, trở thành đô thị quốc tế châu Á không chỉ là chuyện tăng trưởng và thứ hạng. Câu hỏi lớn nằm ở khả năng cải thiện chất lượng sống, môi trường và quản trị – những điểm yếu đã bị lộ rõ trong chính báo cáo xếp hạng. Nếu thành phố thực sự xem Global Cities Index là tấm gương, chứ không phải bảng thành tích, thì bước nhảy 81 bậc hôm nay nên là khởi đầu cho một giai đoạn cải cách sâu hơn. Đó mới là con đường để tham vọng phát triển siêu đô thị đi từ nghị quyết sang diện mạo đô thị cụ thể mà người dân có thể cảm nhận.
