TPHCM xếp hạng toàn cầu: từ “kẻ theo sau” thành thành phố đáng chú ý của châu Á
TPHCM xếp hạng toàn cầu trong Global Cities Index là kết quả tổng hợp 27 chỉ tiêu về kinh tế, nguồn nhân lực, chất lượng sống, môi trường và quản trị, cho thấy mức độ hội nhập, sức cạnh tranh và khả năng hấp dẫn của một đô thị trong mạng lưới thành phố châu Á và thế giới hiện nay.
Điểm đáng nói không phải là việc TPHCM có mặt trong bảng xếp hạng Global Cities, mà là tốc độ bứt phá: thành phố tăng 81 bậc, từ vị trí 286 lên 205 trong số 1.000 đô thị, đạt 62,6 điểm và vươn lên dẫn đầu các đô thị Việt Nam. Đây là cú nhảy hiếm thấy trong một bảng xếp hạng vốn thay đổi rất chậm. Theo báo cáo, TPHCM được xếp vào nhóm 5 “Cities to Watch” tại châu Á – Thái Bình Dương, cùng Kuala Lumpur, Bengaluru, Thâm Quyến và Tashkent – tức là không còn ở vai “người theo sau”, mà đã bước vào nhóm đô thị được theo dõi sát về triển vọng tăng trưởng.
Động lực bứt phá: tăng trưởng kinh tế, nguồn nhân lực và làn sóng phát triển đô thị mới
Nếu bóc tách cấu phần, ta thấy rõ vì sao TPHCM được xếp hạng cao hơn nhiều thành phố châu Á khác trong cùng nhóm thu nhập. Ở nhóm kinh tế, thành phố đạt 58 điểm và xếp thứ 142; ở nguồn nhân lực, đạt 65,7 điểm, đứng thứ 71 toàn cầu – đây là hai trụ cột kéo thứ hạng tổng thể đi lên. Ba thế mạnh được chỉ ra là tăng trưởng GDP nhanh, bình đẳng thu nhập tương đối cao và ổn định kinh tế – một tổ hợp hiếm trong các đô thị đang phát triển.
Theo báo cáo, động lực chính đến từ hoạt động thương mại gia tăng, sản xuất có giá trị cao hơn và khu vực tư nhân mở rộng, giúp TPHCM nằm trong nhóm 5% đô thị có điểm tăng trưởng GDP cao nhất. Đáng chú ý, thành phố được dự báo có thể lọt nhóm 50 đô thị tăng trưởng nhanh nhất thế giới trong 5 năm tới – một “cửa sổ cơ hội” không kéo dài mãi. Trên mặt đất, điều này phản chiếu qua các dự án phát triển đô thị như tuyến Metro số 1, đang tái định hình hạ tầng giao thông và không gian đô thị phía Đông, tạo biên độ mới cho phát triển đô thị và thu hút đầu tư.
TPHCM trên bản đồ trung tâm tài chính: bước tiến nhưng chưa đủ để an tâm
Song song với bảng xếp hạng Global Cities, câu chuyện TPHCM trở thành trung tâm tài chính khu vực không còn là khẩu hiệu. Trong Chỉ số Trung tâm Tài chính Toàn cầu (GFCI 40), thành phố đạt 692 điểm, tăng 27 điểm và 17 bậc, lên vị trí 67 trên 117 trung tâm được đánh giá. Qua hai kỳ công bố, TPHCM đã tăng tổng cộng 28 bậc, nằm trong nhóm 3 trung tâm tài chính hàng đầu Đông Nam Á, sau Singapore và Kuala Lumpur.
Quan trọng hơn, TPHCM nằm trong nhóm 15 trung tâm tài chính được dự báo gia tăng tầm quan trọng trong 2–3 năm tới – tín hiệu cho thấy thị trường vốn, ngân hàng và quản lý tài sản của thành phố đã đủ gây chú ý với cộng đồng tài chính quốc tế. Việc Đà Nẵng lần đầu được đưa vào danh sách trung tâm tài chính toàn cầu ở vị trí 71, thứ 4 Đông Nam Á, cho thấy Việt Nam không còn là “vùng trắng” trên bản đồ tài chính, mà đang hình thành mạng lưới các trung tâm bổ trợ lẫn nhau. Nhưng nếu không cải thiện khung pháp lý, chất lượng dịch vụ và nhân lực tài chính, đà tăng hạng này dễ chững lại.
Mặt trái của tăng trưởng: chất lượng sống, môi trường và bài toán phát triển đô thị bền vững
Đằng sau màn tăng hạng ấn tượng là một sự thật khó chịu: TPHCM đang đánh đổi phần nào chất lượng sống và môi trường cho tăng trưởng. Thành phố chỉ đứng thứ 342 về chất lượng sống và tụt tới 100 bậc ở nhóm môi trường xuống vị trí 555, dù điểm số ở hai nhóm này vẫn trên 60. Khoảng cách lớn giữa thứ hạng kinh tế, nguồn nhân lực với môi trường, quản trị cho thấy mô hình phát triển đô thị hiện tại chưa cân bằng.
Chính quyền đã xác định môi trường và chất lượng sống là hai lĩnh vực cần tập trung xử lý trong giai đoạn 2026–2030. Nếu không, TPHCM dễ rơi vào “bẫy thành phố tầm trung”: tăng trưởng nhanh, hấp dẫn doanh nghiệp, nhưng khó giữ chân nhân tài và nhà đầu tư dài hạn vì ô nhiễm, ùn tắc, thiếu không gian công cộng. Trong một bối cảnh thành phố châu Á cạnh tranh quyết liệt để thu hút nguồn lực, một đô thị không thể nằm lâu trong nhóm dẫn đầu chỉ nhờ tốc độ tăng trưởng GDP.
Kết luận: Từ thứ hạng đến năng lực thật sự của một thành phố châu Á hàng đầu
TPHCM đang có vị thế tốt hiếm có: tăng 81 bậc trong bảng xếp hạng Global Cities, dẫn đầu các đô thị Việt Nam, được xếp vào nhóm Cities to Watch của châu Á – Thái Bình Dương, đồng thời bứt phá trên bản đồ trung tâm tài chính toàn cầu. Nhưng thứ hạng chỉ là chỉ báo, không phải đích đến.
Nếu muốn trở thành thành phố châu Á thực sự hàng đầu, TPHCM phải biến các chỉ số kinh tế và tài chính thành chất lượng sống cụ thể: không khí sạch hơn, hạ tầng hiệu quả hơn, không gian công cộng nhiều hơn, quản trị minh bạch hơn. Cửa sổ 5–10 năm tới là thời gian để thành phố chứng minh rằng mình không chỉ là “đô thị đáng chú ý” trên giấy, mà là một nơi đáng sống và đáng đầu tư, nơi phát triển đô thị và con người cùng đi lên chứ không triệt tiêu lẫn nhau.
