Đầu tư công 138.000 tỷ đồng: cú chuyển mình chiến lược của Đà Nẵng
Kế hoạch đầu tư công Đà Nẵng giai đoạn 2026-2030 là chương trình chi tiêu ngân sách địa phương hơn 138.000 tỷ đồng nhằm nâng cấp hạ tầng đô thị, hỗ trợ an sinh xã hội và tạo dư địa cho phát triển Đà Nẵng theo hướng đô thị bền vững, thông minh, gắn với các dự án trọng điểm về nhà ở, giao thông và dịch vụ công. Đây không chỉ là bảng phân bổ vốn mà là tuyên bố chính trị-kinh tế: thành phố chấp nhận đi vào chu kỳ đầu tư lớn, chấp nhận bội chi để đổi lấy bước nhảy về hạ tầng đô thị và năng lực cạnh tranh. Mấu chốt nằm ở việc HĐND thành phố đã phê duyệt tổng nguồn vốn xây dựng cơ bản trong nước từ ngân sách địa phương là 138.848,84 tỷ đồng, trong đó có ngân sách tập trung, tiền sử dụng đất, xổ số kiến thiết, nguồn tăng thu – tiết kiệm chi và bội chi ngân sách. Cách Đà Nẵng tổ chức cuộc “bơm vốn” này sẽ quyết định chất lượng tăng trưởng chứ không chỉ là tốc độ.
Đa Phước: từ biểu tượng hoang hóa thành bản thử nghiệm đô thị cao cấp
Khu đô thị Đa Phước là phép thử lớn nhất cho năng lực thực thi các tham vọng phát triển Đà Nẵng: hoặc trở thành khu đô thị ven vịnh kiểu mẫu, hoặc tiếp tục là vết gợn hoang hóa ở cửa ngõ trung tâm. Quyết định số 3605/QĐ-UBND, có hiệu lực từ ngày 12/8/2026, điều chỉnh chủ trương đầu tư và mở đường tái khởi động dự án do Công ty TNHH The Sunrise Bay làm chủ đầu tư. Dự án được định hướng là khu đô thị mới cao cấp, hiện đại, hoàn chỉnh trên diện tích khoảng 170,7ha, đáp ứng nhu cầu nhà ở cùng hệ thống dịch vụ, tiện ích, với quy mô dân số dự kiến khoảng 16.132 người. Tổng vốn đầu tư gần 54.788 tỷ đồng cho thấy thành phố sẵn sàng đặt cược lớn vào một cực tăng trưởng đô thị ven biển. "Theo chủ trương điều chỉnh, Đa Phước sẽ cung cấp khoảng 4.481 căn nhà thấp tầng cùng hàng loạt công trình thương mại, dịch vụ, y tế và giáo dục". Nếu khâu pháp lý, giải phóng mặt bằng và hạ tầng kỹ thuật được xử lý minh bạch, Đa Phước có thể trở thành bản mẫu cho việc chuyển đổi các khu đất dự án treo thành tài sản phát triển đô thị.
Tiến độ Đa Phước đến 2033: tham vọng dài hơi nhưng áp lực không nhỏ
Điểm đáng chú ý nhất trong câu chuyện khu đô thị Đa Phước là tiến độ: tái khởi động từ quý III/2026, chia 3 giai đoạn và dự kiến hoàn thành, đưa vào vận hành trong quý II/2033. Lộ trình này cho thấy Đà Nẵng muốn đi đường dài với một khung thời gian đủ rộng để tháo gỡ vướng mắc, nhưng cũng đồng nghĩa với rủi ro chậm trễ nếu kỷ luật thực thi không được giữ vững. Giai đoạn 1 đến quý IV/2028 tập trung xử lý tồn đọng pháp lý, thi công nhà thấp tầng, kè và hạ tầng kỹ thuật. Giai đoạn 2 đến quý III/2032 hoàn thiện phần kè biển còn lại, hạ tầng kỹ thuật, nhà ở thấp tầng và các công trình hạ tầng xã hội. Giai đoạn 3 đến quý II/2033 tập trung vào bệnh viện đa khoa, công trình thương mại, dịch vụ, khách sạn, trung tâm hội nghị và khu vui chơi giải trí. Thành phố kỳ vọng việc tái khởi động sẽ giải quyết tình trạng tồn đọng, hoang hóa kéo dài tại Đa Phước, nhưng nếu lại trễ hẹn, niềm tin nhà đầu tư vào các đại dự án ven biển sẽ bị bào mòn đáng kể.
Nhà ở xã hội Ngũ Hành Sơn: bước điều chỉnh cần thiết cho cân bằng đô thị
Song song với các dự án cao cấp như Đa Phước, việc Đà Nẵng chấp thuận chủ trương đầu tư khu nhà ở xã hội tập trung tại phường Ngũ Hành Sơn cho thấy nhận thức rằng một đô thị bền vững không thể chỉ dựa vào phân khúc cao cấp. UBND thành phố giao Công ty TNHH First Living làm chủ đầu tư, với tổng mức đầu tư hơn 4.185 tỷ đồng trên quỹ đất khoảng 6ha, xây dựng 20 tầng nổi, cung cấp khoảng 3.230 căn hộ chung cư, đáp ứng nhu cầu nhà ở cho khoảng 6.970 người. Dự án triển khai trong 44 tháng: từ nay đến hết năm 2026 hoàn thiện thủ tục và giải phóng mặt bằng; giai đoạn 2027 đến hết quý I/2030 thi công, nghiệm thu và bàn giao. Trong bối cảnh giá nhà thương mại khó với tới với đa số người trẻ, nhà ở xã hội nếu được thiết kế tốt, kết nối hạ tầng đô thị hiệu quả và giữ được đúng mục tiêu an sinh sẽ là điểm cân bằng cho bức tranh phát triển Đà Nẵng, tránh nguy cơ đô thị phân tầng quá sâu theo thu nhập.
Định hình tương lai đô thị Đà Nẵng: bền vững hay lệ thuộc vào đất đai?
Kế hoạch đầu tư công, cùng hai điểm nhấn là khu đô thị Đa Phước và nhà ở xã hội Ngũ Hành Sơn, đang vẽ lại bản đồ phát triển Đà Nẵng: một cực cao cấp ven vịnh và một cực an sinh ở phía Nam thành phố. Thành phố định khai thác mạnh nguồn lực đất đai, ban hành kế hoạch đấu giá quyền sử dụng đất các khu đất, đồng thời rà soát, hoàn thành thủ tục thu tiền sử dụng đất từ các dự án tồn đọng nhiều năm, với kế hoạch thu giai đoạn 2026-2030 và hằng năm. "Tổng nguồn thu tiền sử dụng đất giai đoạn 2026-2030 được xác định là hơn 35.648 tỷ đồng". Đây là lựa chọn hợp lý trong ngắn hạn nhưng cũng đặt ra câu hỏi dài hạn: Đà Nẵng sẽ chuyển dịch sang nền kinh tế dịch vụ, đổi mới sáng tạo đến đâu, hay vẫn phụ thuộc lớn vào khai thác tài sản đất đai? Câu trả lời nằm ở cách thành phố thực hiện các giải pháp đi kèm: cải cách thủ tục hành chính, thúc đẩy sản xuất – kinh doanh, tranh thủ vốn ODA, vốn vay nước ngoài và nguồn lực đầu tư từ các bộ, ngành, thay vì chỉ trông chờ vào "bán đất để làm hạ tầng".
