Quốc lộ 14H Đà Nẵng: một dự án 13 km mang tham vọng kết nối vùng
Dự án nâng cấp và mở rộng Quốc lộ 14H Đà Nẵng là chương trình đầu tư giao thông sử dụng ngân sách thành phố, nhằm cải tạo hơn 13 km tuyến từ Cầu Nông Sơn đến đường Trường Sơn Đông, xây mới ba cây cầu và hệ thống thoát nước, hướng tới tăng năng lực lưu thông, kết nối vùng miền và hoàn thiện mạng lưới giao thông phía Tây đô thị. Nhìn vào cấu phần đầu tư, có thể thấy đây không phải một gói sửa chữa nhỏ lẻ mà là bước đi chiến lược để biến tuyến 14H từ đường địa phương trở thành trục liên kết giữa hành lang Đông Trường Sơn và mạng giao thông phía Đông, đưa khu vực miền núi và trung du đến gần hơn với trung tâm kinh tế, dịch vụ của thành phố.
Những con số biết nói: 650 tỷ đồng và ba cây cầu then chốt
Quyết định 4096/QĐ-UBND phê duyệt dự án nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 14H đoạn Km60+700 đến Km73+540 từ Cầu Nông Sơn đến đường Trường Sơn Đông đã xác lập quy mô rõ ràng: 13,15 km tuyến chính, kèm 1,16 km tuyến nhánh kết nối. Con đường sẽ đạt tiêu chuẩn đường cấp IV đồng bằng, mặt đường rộng 7 m, nền đường 9 m, tốc độ thiết kế 60 km/giờ, tải trọng trục 100 kN và cao độ vượt lũ trên báo động 3 để giảm nguy cơ gián đoạn giao thông mùa mưa. Nổi bật hơn cả là ba cây cầu mới: Khe Rinh dài khoảng 96 m, Khe Ré dài khoảng 48 m và Bến Đình dài khoảng 198 m, đều là kết cấu bền vững bằng bê tông cốt thép và bê tông cốt thép dự ứng lực, thiết kế theo tải trọng xe HL93. "Tổng mức đầu tư khoảng 650 tỷ đồng, trong đó chi phí bồi thường, giải phóng mặt bằng khoảng 89,55 tỷ đồng" là con số cho thấy quyết tâm Không chỉ trải nhựa, mà còn xử lý triệt để các điểm nghẽn hạ tầng trên toàn tuyến.
Giải phóng mặt bằng: bài học từ Quốc lộ 14E và đường ven biển 129
Nếu Quốc lộ 14H là bước đi mới, thì Quốc lộ 14E và đường ven biển 129 đang là những ví dụ sống động cho thấy giải phóng mặt bằng là khâu có thể kéo chậm mọi dự án giao thông Đà Nẵng. Tuyến 14E dài hơn 71 km, tổng mức đầu tư hơn 1.800 tỷ đồng đi qua bảy xã, đã từng lầy lội mùa mưa, bụi mù ngày nắng, gây ám ảnh cho người tham gia giao thông trong suốt quá trình thi công. Tiến độ chậm kéo dài chủ yếu vì vướng bồi thường, giải phóng mặt bằng và tái định cư, đến nay dự án vẫn còn hộ dân chưa bàn giao mặt bằng, dù tỷ lệ thực hiện đã lên khoảng 93% khối lượng. Tương tự, thành phần 2 của dự án hoàn thiện đường ven biển 129 dài khoảng 23,1 km, nối Võ Chí Công với Quốc lộ 1A và Quốc lộ 14H, nhưng vẫn còn khoảng 3 km chưa được bàn giao, liên quan 26 thửa đất nông nghiệp và 49 thửa đất ở, khiến nhiều đoạn thi công không liên tục, máy móc khó tiếp cận. Những con số này là lời cảnh báo trực diện: nếu không xử lý dứt điểm mặt bằng, tham vọng kết nối vùng miền của 14H sẽ chỉ nằm trên bản vẽ.
Chiến lược nâng cấp cơ sở hạ tầng và tương lai kết nối vùng miền
Dự án Quốc lộ 14H không đứng một mình; nó nằm trong chuỗi dự án giao thông Đà Nẵng đang được đẩy nhanh tiến độ ở phía Nam và ven biển. Dự án đường ven biển 129 thành phần 2 có tổng mức đầu tư 2.056,76 tỷ đồng giai đoạn 2022–2027, hướng tới kết nối Võ Chí Công với Quốc lộ 1A và 14H, tạo trục dọc ven biển – miền núi. Dự án cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 14E xuyên qua địa bàn thành phố, tổng mức đầu tư hơn 1.848 tỷ đồng, dài 71,38 km, khởi công từ tháng 2 và dự kiến hoàn thành tháng 10, cũng nhắm tới mục tiêu tương tự: mở rộng không gian phát triển, giảm phụ thuộc vào một vài tuyến huyết mạch. Theo lãnh đạo thành phố, với Quốc lộ 14E, mục tiêu là "khánh thành, hoàn tất tuyến đường này trong tháng 10" để sớm mang lại lợi ích cho người dân và doanh nghiệp. Trong bức tranh đó, Quốc lộ 14H sẽ là mắt xích quan trọng kết nối tuyến Đông Trường Sơn với mạng lưới phía Đông, giúp vận chuyển hàng hóa thuận lợi hơn và cứu hỏa bài toán giao thông ở khu vực phía Tây đô thị.
Từ đường sá đến sinh kế: tác động thực tế lên người dân và kinh tế vùng
Ở góc độ người dân, nâng cấp Quốc lộ 14H là cơ hội thoát khỏi cảnh đường hẹp, xuống cấp, dễ ngập lụt và tiềm ẩn rủi ro an toàn giao thông, vốn là vấn đề từng xảy ra trên 14E trong suốt thời gian thi công. Hệ thống cầu, cống và thoát nước mới trên 14H được thiết kế để bảo đảm an toàn và giảm tác động của lũ, nghĩa là mùa mưa sẽ bớt cảnh bị cô lập, mùa khô bớt bụi bặm. Về kinh tế, đường thông suốt sẽ giúp chi phí vận chuyển hàng hóa từ khu vực miền núi, trung du về khu vực ven biển, đô thị giảm đáng kể, tăng khả năng kết nối vùng miền, mở ra cơ hội du lịch cộng đồng, nông nghiệp hàng hóa và dịch vụ logistics nhỏ lẻ. Tuy nhiên, nếu khâu bồi thường, tái định cư thiếu minh bạch hoặc chậm trễ, người dân mất đất sản xuất sẽ khó chấp nhận, kéo theo nguy cơ kiện tụng, chậm tiến độ và làm mất đi phần nào niềm tin vào mục tiêu nâng cấp cơ sở hạ tầng vì lợi ích chung.
