Cánh cửa vào nghề giáo mở sớm hơn
Đào tạo nghiệp vụ sư phạm là chương trình trang bị kiến thức và kỹ năng giảng dạy cho người có chuyên môn phù hợp nhưng chưa được đào tạo theo ngành sư phạm, để họ có thể hướng tới công việc tại cơ sở giáo dục phổ thông. Đây là nội dung trọng tâm của Thông tư 91/2026/TT-BGDĐT do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành ngày 23/10/2026. Thay đổi đáng chú ý không chỉ nằm ở chương trình thống nhất mà còn ở việc người học không còn phải chờ tốt nghiệp đại học mới bắt đầu học nghiệp vụ. Sinh viên đã tích lũy ít nhất 70% khối lượng chương trình ở ngành phù hợp có thể tham gia đào tạo trước khi ra trường. Cách mở cửa sớm này có ý nghĩa thiết thực: người muốn chuyển hướng sang nghề giáo có thể chuẩn bị năng lực giảng dạy song song với chuyên môn, thay vì phải chờ thêm một giai đoạn sau tốt nghiệp.
Ai có thể đăng ký học?
Nhóm được đào tạo nay gồm người có bằng cao đẳng trở lên và sinh viên đang học chương trình cao đẳng hoặc đại học ở ngành phù hợp, đã hoàn thành ít nhất 70% tổng khối lượng học tập. Ngành học phải tương ứng với môn và cấp học dự định giảng dạy; các lĩnh vực được nêu gồm Mỹ thuật, Âm nhạc, Nghệ thuật, ngoại ngữ ở cấp tiểu học, Công nghệ thông tin, Công nghệ và tiếng dân tộc thiểu số. Vì vậy, điều kiện làm giáo viên không đồng nghĩa với việc cứ đạt mốc 70% là đủ: người học còn cần nền tảng chuyên môn đúng lĩnh vực và phải hoàn thành chương trình, đáp ứng các yêu cầu liên quan. Khi hoàn tất đầy đủ, học viên được cấp chứng chỉ giảng dạy tương ứng với cấp học đã theo học. Việc mở rộng đối tượng giúp người ngoài ngành sư phạm có lộ trình cụ thể hơn để gia nhập nghề.
Thời lượng giảm, chương trình gọn hơn
Một điểm tiến bộ của Thông tư 91 là giảm thời gian chờ để chuyển từ chuyên môn sang kỹ năng đứng lớp. Thời lượng đào tạo được quy định từ 6 đến 18 tháng, thay cho khung 12 đến 24 tháng trước đây. Khối lượng chương trình cũng giảm từ 35 tín chỉ ở cấp tiểu học và 34 tín chỉ ở cấp trung học cơ sở, trung học phổ thông xuống còn 32 tín chỉ; trong đó có 12 tín chỉ kiến thức chung và 20 tín chỉ kiến thức chuyên ngành, thực hành sư phạm. Mốc tối thiểu 6 tháng không có nghĩa mọi người đều hoàn thành trong cùng một khoảng thời gian, bởi thời lượng cụ thể còn nằm trong khung đào tạo được quy định. Dù vậy, việc rút ngắn và gộp chương trình là điều chỉnh hợp lý: người học có thể tập trung vào những năng lực cần cho giảng dạy, còn hệ thống có thêm khả năng chuẩn bị nhân lực sớm.
Hiệu lực và ý nghĩa với nguồn nhân lực giáo viên
Thông tư 91 có hiệu lực từ ngày 8/12/2026; các khóa bồi dưỡng dành cho người muốn trở thành giáo viên đã khai giảng trước mốc này tiếp tục thực hiện theo Thông tư 11/2021 và Thông tư 12/2021. Mốc chuyển tiếp rõ ràng giúp người đang học biết chương trình nào áp dụng cho mình, thay vì phải đổi quy định giữa chừng. Về dài hạn, việc mở rộng tuyển sinh nhắm tới khó khăn thu hút giáo viên, đặc biệt ở các môn chuyên biệt như Âm nhạc, Mỹ thuật và Công nghệ thông tin. Đây là hướng đi đúng: thiếu giáo viên không thể chỉ giải quyết bằng lời kêu gọi, mà cần lộ trình đào tạo linh hoạt và khả thi cho người có chuyên môn. Tuy nhiên, mở rộng cơ hội phải đi cùng yêu cầu về năng lực và thực hành; chứng chỉ là bước chuẩn bị nghề nghiệp, không nên bị hiểu như sự thay thế cho chất lượng giảng dạy.
