Việt Nam dẫn đầu ASEAN-6: tăng trưởng cao không chỉ là con số
Tăng trưởng GDP ASEAN-6 trong quý II là bức tranh đối chiếu tốc độ và chất lượng mở rộng kinh tế giữa các nước trong khu vực, cho thấy Việt Nam và Malaysia tăng nhanh trong khi phần còn lại chậm lại dưới tác động bất ổn địa chính trị, giá năng lượng và biến động chuỗi cung ứng. Trong nhóm ASEAN-6, Việt Nam dẫn đầu với mức tăng trưởng 8,39% trong quý II, bỏ xa các nền kinh tế khác và gấp hơn 4 lần mức 1,9% của Thái Lan. Khoảng cách 6,49 điểm phần trăm không chỉ là thắng lợi ngắn hạn mà phản ánh sự khác biệt về cấu trúc tăng trưởng, khi Việt Nam dựa trên tổ hợp khá cân bằng giữa đầu tư, sản xuất, xuất khẩu và tiêu dùng nội địa. Câu chuyện quý II không phải một ngoại lệ thống kê, mà là dấu hiệu kinh tế Việt Nam đang bước vào giai đoạn phân hóa tích cực so với nhiều láng giềng Đông Nam Á.
Động lực của kinh tế Việt Nam: truyền thống vững và trục mới đang hình thành
Điểm khác biệt quan trọng trong kinh tế Việt Nam Thái Lan là cấu trúc động lực tăng trưởng. Việt Nam vẫn dựa trên bốn trụ cột truyền thống – đầu tư, sản xuất, xuất khẩu và tiêu dùng – vận hành nhịp nhàng và tạo thế đỡ cho toàn nền kinh tế. Song song, các động lực mới như khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế số đang được thúc đẩy mạnh hơn, từng bước thâm nhập vào những ngành công nghiệp và dịch vụ có hàm lượng công nghệ cao. Hiện chúng chỉ đóng vai trò hỗ trợ, chưa trở thành lực kéo chính, nhưng điều đó lại tạo dư địa tăng trưởng tương lai rõ rệt. Câu nói có thể trích dẫn ở đây là: "Dù đang dẫn đầu khu vực, Việt Nam vẫn đứng trước áp lực tăng tốc rất lớn nếu muốn hoàn thành mục tiêu tăng trưởng GDP 10% trong năm". Để đạt mục tiêu này, GDP 6 tháng cuối năm cần tăng khoảng 11,7%, buộc Việt Nam phải chuyển hóa các động lực mới thành động lực dẫn dắt thông qua cải cách thể chế, nguồn nhân lực và hệ sinh thái đổi mới.
Phân hóa kinh tế khu vực: vì sao nhiều nước ASEAN chậm lại nhưng Việt Nam, Malaysia tăng tốc
Quý II 2026 ASEAN là giai đoạn dễ nhận thấy phân hóa kinh tế khu vực: 4 trong 6 nền kinh tế lớn ghi nhận tăng trưởng chậm lại trong bối cảnh chiến sự liên quan Iran và Mỹ làm gián đoạn thương mại, du lịch và đẩy giá năng lượng lên cao. Indonesia giảm tốc xuống 5,29% từ 5,61%, Philippines từ 2,8% xuống 2,3%, Singapore dù vẫn tăng 5,9% cũng suy yếu so với quý trước. Trong bối cảnh chung đó, Việt Nam và Malaysia lại đi ngược xu hướng khi tăng trưởng cải thiện so với quý I, cho thấy nền tảng nội địa và cơ cấu ngành của hai nền kinh tế này đang thích nghi tốt hơn với cú sốc bên ngoài. Malaysia hưởng lợi từ khu vực dịch vụ và khai khoáng phục hồi mạnh, cùng làn sóng xuất khẩu bán dẫn và nhu cầu liên quan AI. Việt Nam, nhờ cấu trúc động lực đa dạng, không phụ thuộc vào một ngành đơn lẻ, đã hạn chế được tác động của sụt giảm du lịch và biến động thương mại, qua đó củng cố vị thế đầu tàu tăng trưởng trong ASEAN-6.
Thái Lan ‘đội sổ’: dấu hiệu của những vấn đề cấu trúc hơn là cú sốc ngắn hạn
Việc Thái Lan đứng cuối bảng tăng trưởng GDP ASEAN-6, chỉ đạt 1,9% và giảm từ 2,8% của quý trước, không thể giải thích đơn giản bằng lý do chiến sự và giá dầu. Cấu trúc kinh tế Thái Lan phụ thuộc lớn vào du lịch và chi tiêu hộ gia đình, những lĩnh vực nhạy cảm với giá năng lượng và bất ổn địa chính trị. Lượng khách quốc tế trong 7 tháng đầu năm giảm 3% so với cùng kỳ, tác động trực tiếp đến ngành du lịch – trụ cột kinh tế của nước này. Chi tiêu tiêu dùng tư nhân cũng chậm lại mạnh còn 1,9%, cho thấy niềm tin và thu nhập khả dụng của hộ gia đình đang chịu sức ép kéo dài. Khi đầu tư công đảo chiều từ tăng sang giảm, nền kinh tế càng thiếu một nguồn lực ổn định để bù đắp suy yếu của khu vực dịch vụ. Dự báo cả năm của cơ quan kế hoạch Thái Lan chỉ từ 2–2,5% cho thấy đây là vấn đề cơ cấu, phản ánh mô hình tăng trưởng lệ thuộc vào vài ngành nhạy cảm hơn là một nền tảng đa trụ cột như Việt Nam.
Ý nghĩa của khoảng cách tăng trưởng: cơ hội cho Việt Nam, cảnh báo cho khu vực
Khoảng cách tăng trưởng giữa Việt Nam 8,39% và Thái Lan 1,9% không chỉ là cuộc đua con số mà là tín hiệu về phân hóa cấu trúc nội khối. Việt Nam cho thấy một mô hình kết hợp động lực truyền thống với trục công nghệ và kinh tế số đang hình thành, trong khi vẫn giữ mức tăng trưởng cao ngay cả khi khu vực chịu sức ép từ bất ổn địa chính trị và giá năng lượng. Ngược lại, kinh tế Thái Lan chậm lại là lời nhắc rằng phụ thuộc quá nhiều vào du lịch và tiêu dùng, thiếu đa dạng ngành và đầu tư công ổn định, sẽ khiến tăng trưởng dễ bị tổn thương và khó phục hồi nhanh. Về phía Việt Nam, mục tiêu tăng GDP 10% trong năm, đồng nghĩa với yêu cầu tăng khoảng 11,7% trong nửa cuối năm, là thách thức nhưng cũng là cơ hội để đẩy nhanh cải cách thể chế và nâng chất lượng tăng trưởng. Nếu khu vực không đồng thời tự làm mới mô hình phát triển, phân hóa kinh tế khu vực sẽ còn sâu hơn, và câu chuyện Việt Nam – Thái Lan hôm nay có thể là "mẫu hình" cho sự lệch pha dài hạn trong ASEAN-6.
