Ngoại giao công nghệ: Chiến lược mới của Tổng Lãnh sự Hoàng Anh Tuấn
Chiến lược ngoại giao công nghệ của Tổng Lãnh sự Hoàng Anh Tuấn là cách tiếp cận ngoại giao chủ động, tập trung kết nối trực tiếp các lãnh đạo, nhà sáng lập và nhà đầu tư công nghệ Mỹ với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Việt Nam, nhằm kéo chất xám, vốn đầu tư và mạng lưới Silicon Valley vào quá trình phát triển công nghệ trong nước. Khi bắt đầu nhiệm kỳ tại San Francisco cách đây 3 năm rưỡi, ông Hoàng Anh Tuấn lập tức tự đặt câu hỏi: làm thế nào đưa những bộ óc giỏi giang và quyền lực nhất của Thung lũng Silicon đến Việt Nam? Thay vì chỉ làm ngoại giao chính trị hay lãnh sự, ông chuyển trọng tâm hoạt động của Tổng Lãnh sự quán sang ngoại giao công nghệ, coi đây là ưu tiên số một trong mọi lịch trình công tác. Đây không phải điều chỉnh kỹ thuật, mà là một lựa chọn đường lối: coi công nghệ là đòn bẩy chiến lược để Việt Nam bứt phá.
Vì sao cửa ngõ San Francisco và Silicon Valley là điểm xuất phát bắt buộc
Nếu muốn nói nghiêm túc về công nghệ Mỹ Việt Nam, không thể bỏ qua Vùng Vịnh California – nơi đang định hình tương lai công nghệ thế giới với tâm điểm là San Francisco và Thung lũng Silicon. Tại đây, chỉ trong bán kính khoảng 2 km quanh Tòa Thị chính San Francisco đã có khoảng 2.500 startup, trong đó có những cái tên như OpenAI, Anthropic hay X. Khoảng 60% vốn đầu tư mạo hiểm dành cho AI và công nghệ của Mỹ cũng đang đổ về khu vực này. Câu chuyện Silicon Valley Việt Nam vì thế không phải khẩu hiệu, mà là bài toán tiếp cận đúng người, đúng nơi. Nhìn từ góc độ đó, lựa chọn của Tổng Lãnh sự Hoàng Anh Tuấn – bắt đầu chiến lược ngay tại trung tâm công nghệ mạnh nhất thế giới – là bước đi hợp lý: muốn kéo các ông trùm công nghệ về Việt Nam thì phải hiện diện thường xuyên ở nơi họ sống, làm, đầu tư.
Từ bàn ăn tối với các "siêu kết nối" đến cộng đồng kỹ sư Việt tại Thung lũng Silicon
Chiến lược ngoại giao công nghệ không thể đo bằng số cuộc họp hành chính, mà bằng những mối quan hệ thực sự. Tổng Lãnh sự Hoàng Anh Tuấn đã gặp CEO Sam Altman của OpenAI và nhiều tỷ phú công nghệ khác, nhưng đáng chú ý là quá trình gần 3 năm kiên trì để tiếp cận Saeed Amidi – nhà sáng lập kiêm CEO Plug and Play Tech Center, người được xem là một trong những “siêu kết nối” của hệ sinh thái khởi nghiệp Thung lũng Silicon. Plug and Play đã xuất hiện tại hơn 20 quốc gia, hợp tác với hơn 550 tập đoàn toàn cầu và giúp tăng tốc hơn 2.800 startup mỗi năm, với danh mục đầu tư vào 38 kỳ lân công nghệ. Khi một người như vậy chịu ngồi lại, lắng nghe câu chuyện về Việt Nam và phải lấy sổ ra ghi chép, đó là dấu hiệu cho thấy câu chuyện Silicon Valley Việt Nam đã đủ sức gợi mở đối với những người khó tính nhất ở trung tâm công nghệ này. Trong một nỗ lực khác, bắt đầu từ năm 2026, Tổng Lãnh sự quán tổ chức 4 sự kiện mỗi năm quy tụ hàng trăm kỹ sư và nhà khoa học người Việt tại Thung lũng Silicon cùng nhiều cuộc gặp quy mô hẹp hơn, nhằm biến cộng đồng trí thức Việt tại Mỹ thành nhịp cầu chiến lược về tri thức và mạng lưới cho trong nước.
Utah và “con đường hai chiều” trong hợp tác kinh tế công nghệ
Chiến lược kết nối công nghệ Mỹ Việt Nam không dừng lại ở California. Từ ngày 23 đến 27/8, đoàn công tác của Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại San Francisco do Tổng Lãnh sự Hoàng Anh Tuấn dẫn đầu đã thăm và làm việc tại bang Utah, một trong 11 bang miền Tây Hoa Kỳ mà Tổng Lãnh sự quán phụ trách. Chuyến đi diễn ra khi Utah nổi lên như một trung tâm công nghệ mới gắn với “Silicon Slopes”, với thế mạnh về công nghệ hàng không vũ trụ, quốc phòng, thiết bị bay không người lái, công nghệ sinh học, sản xuất tiên tiến, năng lượng sạch và công nghệ lưỡng dụng. Điểm đáng chú ý là cách tiếp cận “hai chiều”: vừa giới thiệu Việt Nam với nhà đầu tư Utah, vừa đưa công nghệ và sản phẩm Việt Nam – như các doanh nghiệp Viettel America, Gremsy, Real-time Robotics – tiếp cận thị trường Hoa Kỳ. Đây là cách làm thoát khỏi khuôn mẫu “đi xin đầu tư”, chuyển sang hợp tác kinh tế công nghệ có lợi cho cả hai bên.
Từ nghị viện bang Utah đến tọa đàm doanh nghiệp: Đặt nền cho một hành lang mới
Hợp tác công nghệ nếu không có nền chính trị và thể chế hỗ trợ sẽ khó bền. Bởi vậy, trong chuyến công tác Utah, Tổng Lãnh sự Hoàng Anh Tuấn đã làm việc với Phó Thống đốc bang Deidre M. Henderson tại Tòa nhà Nghị viện bang Utah, trao đổi triển vọng đưa quan hệ Việt Nam – Utah phát triển thực chất hơn về thương mại, đầu tư, công nghệ, giáo dục và giao lưu nhân dân. Ông cũng chuyển lời mời Thống đốc Spencer J. Cox và Phó Thống đốc Henderson sớm thăm Việt Nam cùng đoàn doanh nghiệp, trường đại học và công ty công nghệ. Ở tầng kinh tế, đoàn làm việc với Cơ quan Phát triển kinh tế thuộc Văn phòng Thống đốc Utah, Trung tâm Thương mại thế giới Utah và Cơ quan phát triển kinh tế Utah, tập trung vào kết nối doanh nghiệp, tổ chức đoàn hai chiều, thu hút đầu tư chất lượng cao vào Việt Nam và hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam vào thị trường Hoa Kỳ. Tọa đàm "Cơ hội thúc đẩy thương mại và đầu tư Việt Nam" với gần 60 đại biểu, đại diện khoảng 40 doanh nghiệp công nghệ, thương mại, sản xuất và quỹ đầu tư, là công cụ cụ thể để biến hợp tác kinh tế công nghệ thành chương trình hành động.
