Lời mời mang tính biểu tượng: Việt Nam chủ động cài đặt thế trận ngoại giao mới
Việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trân trọng nhắc lại lời mời Tổng thống Donald Trump thăm chính thức Việt Nam và dự Tuần lễ cấp cao APEC 2027 là một bước đi ngoại giao cho thấy Hà Nội đang chủ động định hình lại vị thế của mình trong quan hệ với Mỹ, coi đây là đòn bẩy then chốt để làm sâu sắc thêm khuôn khổ Đối tác Chiến lược toàn diện, đồng thời khẳng định vai trò cầu nối về hòa bình, an ninh và hợp tác kinh tế trong khu vực APEC trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược gia tăng.
Điểm đáng chú ý không phải là nghi thức mời, mà là thông điệp: Việt Nam coi Mỹ là “một trong những đối tác có tầm quan trọng chiến lược hàng đầu”, mong muốn làm cho Việt Nam – Mỹ quan hệ chiến lược trở nên “thực chất, sâu rộng và hiệu quả” vì lợi ích của nhân dân hai nước. Đây là ngôn từ hiếm khi dùng nếu không có chủ ý chính trị rõ ràng. Lời mời Tổng thống Trump thăm Việt Nam và dự APEC 2027 Việt Nam không chỉ là tín hiệu thân thiện mà là tuyên bố vị thế: Việt Nam muốn là điểm hẹn bắt buộc trong mọi tính toán chiến lược về Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương.
Tín hiệu từ USPACOM: quốc phòng trở thành trụ cột, nhưng không phải liên minh
Cuộc tiếp Đô đốc Samuel Paparo, Tư lệnh Bộ Chỉ huy Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương (USPACOM), không chỉ là một lịch trình ngoại giao quân sự thường niên. Nó đánh dấu một tầng hợp tác mới khi Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh rằng hợp tác quốc phòng tiếp tục là “trụ cột quan trọng”, bên cạnh những chuyến thăm gần đây của Bộ trưởng Bộ Chiến tranh Pete Hegseth và Quyền Bộ trưởng Hải quân Hùng Cao. Nói cách khác, an ninh – quốc phòng đã tiến sâu vào trung tâm của Việt Nam Mỹ quan hệ chiến lược.
Điều đáng nói là Việt Nam không trượt sang logic liên minh quân sự. USPACOM và Việt Nam ưu tiên các chương trình hợp tác nhân đạo Đối tác, Thiên thần và Bạn bè Thái Bình Dương – những khuôn khổ “Hợp tác Thái Bình Dương” mềm, thiên về cứu trợ, nhân đạo, nâng cao năng lực. Đô đốc Paparo cam kết Bộ Chỉ huy Thái Bình Dương sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ để triển khai các chương trình nhân đạo, cứu trợ thảm họa và nâng cao năng lực thực thi pháp luật trên biển. Như vậy, Việt Nam chọn con đường vừa tăng cường ràng buộc an ninh với Mỹ, vừa giữ khoảng cách đủ để không tạo ấn tượng liên minh, đúng với đường lối “đa phương hóa, đa dạng hóa” quen thuộc.
APEC 2027: sân khấu để Việt Nam hóa giải cạnh tranh và định hình Hợp tác Thái Bình Dương
Việc mời Tổng thống Trump dự Tuần lễ cấp cao APEC 2027 Việt Nam không chỉ là câu chuyện lễ tân. APEC là một trong những diễn đàn kinh tế đa phương hiếm hoi nơi các cường quốc có thể nói chuyện với nhau mà không bị trói buộc bởi cấu trúc an ninh, và Việt Nam đang biến nó thành sân khấu để khẳng định vai trò “cầu nối” trong khu vực. Khi Hà Nội nhấn mạnh mong muốn cùng Mỹ triển khai hiệu quả khuôn khổ Đối tác Chiến lược toàn diện, đó là cách gắn lợi ích kinh tế, thương mại của hai bên với một trật tự thương mại khu vực mở và ít đối đầu hơn.
Một điểm nhấn khác là nhất trí với Tổng thống Trump về việc cần sớm kết thúc đàm phán Hiệp định thương mại đối ứng, đồng thời đề nghị Mỹ sớm kết thúc các cuộc điều tra 301 và “hạn chế các biện pháp phòng vệ thương mại cực đoan”. Đây là lời nhắc thẳng thắn rằng một Việt Nam Mỹ quan hệ chiến lược bền vững không thể đứng trên nền tảng các biện pháp phòng vệ bất định. Nếu APEC 2027 trở thành nơi hai bên biểu thị cam kết kiềm chế chủ nghĩa bảo hộ, thì lời mời Tổng thống Trump thăm Việt Nam hôm nay là bước mở màn cho một thông điệp kinh tế mang tính nguyên tắc ngày mai.
Việt Nam như một đối tác kiến tạo hòa bình: khắc phục hậu quả chiến tranh và bảo vệ luật chơi
Điều làm quan hệ Việt Nam – Mỹ đặc biệt không chỉ là tốc độ phát triển, mà còn là chiều sâu hòa giải. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh ý nghĩa của hợp tác khắc phục hậu quả chiến tranh, đề nghị Mỹ duy trì và mở rộng các dự án hỗ trợ Việt Nam trong lĩnh vực này, đặc biệt là nâng cao năng lực giám định, cung cấp hồ sơ để đẩy nhanh tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Cùng lúc, Việt Nam cam kết tiếp tục tạo mọi điều kiện thuận lợi cho hoạt động tìm kiếm quân nhân Mỹ mất tích trong chiến tranh (MIA) – một cam kết được duy trì hơn nửa thế kỷ.
Hai bên cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đảm bảo hòa bình, an ninh, an toàn và tự do hàng hải, hàng không; ủng hộ giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, trên cơ sở UNCLOS 1982. Đây không chỉ là thông điệp ngoại giao, mà là cách Việt Nam định vị mình như một đối tác kiến tạo hòa bình, dùng luật pháp quốc tế làm “neo” cho trật tự khu vực. Khi Đô đốc Paparo khẳng định Mỹ coi trọng quan hệ với Việt Nam và đánh giá cao vai trò của Hà Nội trong ASEAN và cấu trúc khu vực, đó là sự thừa nhận rằng Việt Nam không còn là “người quan sát”, mà là một trong những kiến trúc sư của luật chơi.
Kết luận: Cầu nối chiến lược giữa Washington và một Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tự do
Nhìn tổng thể, lời mời Tổng thống Trump thăm Việt Nam và tham dự APEC 2027, cùng các cuộc tiếp xúc với USPACOM, cho thấy Hà Nội đang chủ động đẩy trần quan hệ với Washington. Việt Nam không tìm kiếm một chiếc ô an ninh, mà xây dựng một mạng lưới đối tác – trong đó Việt Nam Mỹ quan hệ chiến lược là nút then chốt – để giữ cân bằng trong một Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương “tự do, rộng mở và an toàn” như tầm nhìn mà Đô đốc Paparo nhấn mạnh.
Trong bối cảnh cạnh tranh nước lớn ngày càng gay gắt, Việt Nam chọn con đường khó: vừa bảo vệ lợi ích quốc gia, vừa giữ mình như một cầu nối đáng tin cậy. Hợp tác Thái Bình Dương thông qua các chương trình nhân đạo, cam kết khắc phục hậu quả chiến tranh, thúc đẩy khoa học – công nghệ và thương mại công bằng cho thấy Việt Nam không chỉ “tham gia cuộc chơi”, mà muốn góp phần thiết kế luật chơi. Nếu lời mời hôm nay được đáp lại bằng những chuyến thăm và thỏa thuận cụ thể, APEC 2027 có thể sẽ là thời điểm đánh dấu một chương mới của quan hệ chiến lược giữa hai nước.
