Phòng ngừa phải bắt đầu từ điều học sinh có thể làm
Phòng chống bạo lực học đường và xâm hại trẻ em là quá trình giúp học sinh nhận diện hành vi nguy hiểm, biết cách ứng phó và tìm người đáng tin cậy để nhờ hỗ trợ. Giá trị của tuyên truyền học đường vì thế không nằm ở việc truyền đạt thật nhiều thông tin, mà ở chỗ kiến thức có thể chuyển thành lựa chọn an toàn trong đời sống thường ngày. Hai hoạt động tại Vân Hồ và Tân Lập cho thấy lực lượng địa phương đang trực tiếp đưa nội dung phòng ngừa đến trường học. Ngày 09/11, Đội Thanh niên xung kích vì nhân dân phục vụ xã Vân Hồ tổ chức buổi tuyên truyền về phòng, chống bạo lực học đường và xâm hại trẻ em tại Trường THPT Vân Hồ, thu hút 948 cán bộ, giáo viên và học sinh. Quy mô tham gia là điểm đáng chú ý, nhưng thước đo lâu dài phải là việc học sinh nhớ được dấu hiệu rủi ro và biết nên làm gì khi gặp tình huống bất an.
Từ nhận diện vấn đề đến thực hành ứng xử
Tại Vân Hồ, học sinh được tìm hiểu các dạng bạo lực học đường và xâm hại trẻ em, những hành vi vi phạm, nguyên nhân, hậu quả và cách phòng tránh. Video tình huống giúp các em hình dung hệ lụy cụ thể hơn, còn phần trắc nghiệm tạo cơ hội củng cố kiến thức và luyện khả năng xử lý. Cách kết hợp hình ảnh với câu hỏi có ích vì biến một buổi nghe phổ biến thành dịp kiểm tra xem thông tin đã được tiếp nhận đến đâu. Điều này đặc biệt quan trọng với những hành vi có thể bị xem nhẹ, như cô lập bạn bè hay bắt nạt trên mạng. Phòng chống bạo lực học đường sẽ khó đạt hiệu quả nếu học sinh chỉ nhận diện đánh nhau mà không hiểu rằng đe dọa, xúc phạm danh dự, cổ vũ hoặc phát tán hình ảnh bạo lực cũng gây tổn hại. Tuyên truyền cần giúp các em phân biệt hành vi, hiểu hệ quả và lựa chọn cách phản ứng không khiến sự việc lan rộng.
Kỹ năng tự bảo vệ cần gắn với đường dây hỗ trợ
Ở Tân Lập, Công an xã tập trung hướng dẫn học sinh nhận biết nguy cơ trong đời sống và trên không gian mạng, giữ khoảng cách an toàn, không tự ý đi theo người lạ, không chia sẻ thông tin hay hình ảnh riêng tư, đồng thời từ chối những hành vi khiến các em cảm thấy không an toàn. Đây là những kỹ năng tự bảo vệ cụ thể, có thể áp dụng ngoài lớp học chứ không chỉ nhớ trong một buổi chuyên đề. Một điểm không thể thiếu là biết tìm người hỗ trợ. Khi bị đe dọa, quấy rối, dụ dỗ hoặc có dấu hiệu bị xâm hại, học sinh được hướng dẫn báo với gia đình, thầy cô hoặc người có trách nhiệm. Với bạo lực, các em cũng được nhắc không tham gia, cổ vũ, quay hay phát tán hình ảnh, và chủ động báo cho người lớn hoặc cơ quan chức năng. Kỹ năng chỉ phát huy tác dụng khi học sinh biết mình có thể tìm đến ai và tin rằng lời báo sẽ được lắng nghe.
Củng cố thường xuyên mới tạo được môi trường an toàn
Hai buổi tuyên truyền bổ trợ cho nhau: hoạt động ở Vân Hồ nhấn mạnh nhận thức, tình huống trực quan và củng cố kiến thức; nội dung tại Tân Lập làm rõ các hành động phòng ngừa cùng cách tìm kiếm trợ giúp. Cả hai cho thấy lực lượng địa phương có thể đưa kiến thức pháp luật và phòng ngừa đến gần học sinh, nhưng một lần phổ biến không thể thay thế việc nhắc lại, trao đổi và thực hành trong nhà trường. Công an xã Tân Lập cho biết sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ sở giáo dục để đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật và trang bị kỹ năng phòng ngừa, bảo vệ trẻ em. Đây là hướng đi cần duy trì, với sự phối hợp của gia đình, giáo viên và lực lượng chức năng. Kết luận quan trọng không phải là đã tổ chức bao nhiêu buổi, mà là học sinh có nhận ra nguy cơ, biết từ chối và tìm được hỗ trợ kịp thời hay không. Khi kiến thức được củng cố thường xuyên, trường học mới tiến gần hơn đến một môi trường an toàn, lành mạnh.
