Tốc độ cao không đồng nghĩa nền kinh tế lớn hơn
Tăng trưởng kinh tế là mức gia tăng sản lượng trong một khoảng thời gian, còn quy mô GDP phản ánh tổng giá trị sản phẩm và dịch vụ của nền kinh tế; vì vậy, tăng nhanh hơn trong một năm không tự động giúp nền kinh tế nhỏ vượt qua nền kinh tế lớn. Năm 2025, GDP Việt Nam tăng 8,02%, cao hơn mức 5,11% của Indonesia, nhưng quy mô kinh tế Việt Nam vẫn được mô tả là nhỏ hơn gần ba lần. Đây là điểm cốt lõi của phép so sánh: tốc độ cho thấy đà đi lên, còn quy mô là kết quả tích lũy qua thời gian. Mức tăng trưởng Việt Nam nổi bật, song không nên đọc nó như dấu hiệu khoảng cách GDP đã được san bằng. Hai chỉ số trả lời hai câu hỏi khác nhau và cần được đặt cạnh nhau, thay vì dùng chỉ số này thay thế cho chỉ số kia.
Sản xuất tạo lực kéo cho tăng trưởng
Động lực đáng chú ý nằm ở công nghiệp sản xuất: ngành này tăng trưởng 9,97% trong năm 2025, góp phần đưa GDP Việt Nam tăng 8,02%. Ông Mohammad Faisal, Giám đốc điều hành Trung tâm Cải cách Kinh tế Indonesia, nhận định thành công của Việt Nam phản ánh khả năng biến sản xuất thành động lực chính của tăng trưởng. Việt Nam đã mở rộng từ các ngành sử dụng nhiều lao động như dệt may, giày dép sang điện tử, công nghệ và bước đầu phát triển xe điện, với sự tham gia của các tập đoàn đa quốc gia như Samsung và Foxconn. Cấu trúc sản xuất rộng hơn giúp giải thích vì sao Việt Nam tăng nhanh, nhưng không xóa khác biệt về điểm xuất phát: Indonesia bước vào phép so sánh với một nền kinh tế có quy mô lớn hơn đáng kể.
Hiệu quả đầu tư giúp lý giải chênh lệch
Một khác biệt nữa nằm ở hiệu quả sử dụng vốn. Theo ông Nailul Huda, Giám đốc kinh tế tại Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế và Pháp luật Indonesia, tỷ lệ vốn đầu tư tăng thêm trên sản lượng (ICOR) của Indonesia là 6,4, trong khi Việt Nam ở khoảng 4,2. ICOR càng cao thì nền kinh tế cần nhiều vốn hơn để tạo ra cùng một mức sản lượng tăng thêm; do đó, mức thấp hơn của Việt Nam gợi ý rằng vốn được chuyển thành tăng trưởng hiệu quả hơn. Đây không phải lời giải duy nhất cho khác biệt giữa hai nước, nhưng là một phần quan trọng bên cạnh sức bật sản xuất. Việt Nam có thể duy trì nhịp tăng cao mà không cần quy mô GDP đã lớn hơn: tăng trưởng đo mức thay đổi, còn tổng quy mô vẫn phụ thuộc vào nền tảng ban đầu và quá trình tích lũy.
Bài học rộng hơn cho kinh tế Đông Nam Á không phải cứ tăng trưởng nhanh là đã dẫn đầu về quy mô. Thành tích năm 2025 cho thấy Việt Nam đang tận dụng tốt hơn một số động lực sản xuất và đầu tư, trong khi Indonesia vẫn đối diện bài toán nâng chất lượng công nghiệp để thoát khỏi nhịp tăng quanh 5%. Nhưng khoảng cách về quy mô vẫn là thực tế riêng, không thể suy ra đã thu hẹp đáng kể chỉ từ một năm tăng trưởng cao. Đánh giá đúng hai nền kinh tế đòi hỏi nhìn đồng thời vào tốc độ, cơ cấu sản xuất và hiệu quả vốn. Kết luận vì thế rõ ràng: Việt Nam đang tăng nhanh hơn, còn Indonesia vẫn có nền kinh tế lớn hơn.







