Kỷ lục 5 phim Việt Nam tại sự kiện điện ảnh hạng A châu Á
Phim Việt Nam Busan là cụm từ dùng để chỉ nhóm tác phẩm điện ảnh Việt Nam được lựa chọn tham dự Liên hoan phim Busan, một sự kiện điện ảnh châu Á hạng A quy tụ hàng trăm bộ phim từ nhiều quốc gia, nơi các nhà làm phim tìm kiếm cơ hội tranh giải quốc tế, mở rộng khán giả và khẳng định vị thế trên bản đồ điện ảnh khu vực. Liên hoan phim Busan (BIFF) lần thứ 31 khai mạc ngày 6/10 tại thành phố Busan, Hàn Quốc, mở đầu cho chuỗi hoạt động kéo dài 10 ngày đến hết 15/10. Năm nay, 247 phim từ 59 quốc gia và vùng lãnh thổ tham dự, trong đó có 95 phim ra mắt lần đầu trên thế giới. Giữa bức tranh sôi động đó, việc 5 bộ phim Việt Nam được chọn đã tạo nên một cột mốc đáng chú ý cho điện ảnh nước nhà.
Bốn hạng mục, năm tác phẩm: bức tranh đa dạng của điện ảnh Việt
Điện ảnh Việt Nam xuất hiện trong bốn hạng mục của Liên hoan phim Busan, con số lớn nhất từ trước đến nay đối với phim Việt tại sự kiện này. Đáng chú ý, "1982" của đạo diễn Nguyễn Hoàng Điệp tranh giải ở Vision-Asia, một hạng mục quan trọng dành cho những tiếng nói mới của điện ảnh châu Á, cho thấy phim Việt đã bước vào vùng cạnh tranh chất lượng chứ không chỉ hiện diện cho có mặt. Bên cạnh đó, "Sợi chỉ đỏ" (Red Thread/The Third Eye) của Hàm Trần có suất chiếu ra mắt thế giới tại Midnight Passion, còn "Thính giác" (Hearing) của Lê Bảo và "Hộ linh tráng sĩ" (Spirit Guardians: The Last Secret of the First Emperor) của Nguyễn Phan Quang Bình góp mặt ở mục A Window on Asian Cinema. Mảng phim tài liệu cũng không bị bỏ quên với "Em bé đong bòng, em bé ngào nghẹ, em bé đau lòng" của Nông Nhật Quang trong Wide Angle: Documentary Showcase.
Busan trở thành bệ phóng mới cho phim tranh giải quốc tế
Điều làm cho Liên hoan phim Busan năm nay có ý nghĩa đặc biệt không chỉ với Hàn Quốc mà cả khu vực, là việc BIFF lần đầu được Liên đoàn các Hiệp hội Nhà sản xuất phim quốc tế (FIAPF) công nhận là một trong những liên hoan phim hạng A hàng đầu thế giới. Theo ban tổ chức, BIFF nằm trong nhóm 17 liên hoan phim hàng đầu được FIAPF công nhận, cùng với Cannes, Berlin và Venice. Đồng thời, giải thưởng tại đây còn nằm trong số ít sự kiện mà các phim đoạt giải đủ điều kiện được cân nhắc cho hạng mục Phim nói tiếng nước ngoài xuất sắc tại Oscar. Trong bối cảnh đó, việc có phim tranh giải quốc tế ở Vision-Asia như "1982" cho thấy các nhà làm phim Việt đã chọn đúng sân chơi: một liên hoan phim vừa có uy tín khu vực, vừa mở ra cánh cửa rộng hơn tới hệ sinh thái giải thưởng toàn cầu.
Tín hiệu về sức ảnh hưởng mới của điện ảnh Việt trong khu vực
Việc hiện diện ở bốn hạng mục với năm tác phẩm cho thấy điện ảnh Việt không còn bị bó hẹp trong một kiểu phim hay một dòng tác phẩm duy nhất, mà đang thử sức từ phim nghệ thuật, phim thương mại đến tài liệu. Trong một liên hoan phim hạng A uy tín bậc nhất châu Á, sự đa dạng này là lời khẳng định rằng các nhà làm phim Việt đã sẵn sàng bước vào cuộc đối thoại rộng hơn với khu vực. Song song với các suất chiếu, thị trường nội dung và phim ảnh châu Á được tổ chức từ ngày 10 đến 13/10 tạo ra không gian để đạo diễn, nhà sản xuất, nhà phát hành kết nối, tìm kiếm hợp tác quốc tế. Nếu biết tận dụng, đây có thể là bước đệm để phim Việt đi xa hơn, không chỉ dừng lại ở việc "có mặt" trong chương trình mà còn trở thành đối thủ đáng gờm trong cuộc đua giải thưởng và phát hành ở nhiều thị trường.
Kết luận: từ hiện diện đến ảnh hưởng trên sân khấu điện ảnh châu Á
Nhìn từ Liên hoan phim Busan, câu chuyện không còn là "phim Việt có được chọn hay không" mà là "phim Việt sẽ làm gì với cơ hội được chọn". Năm tác phẩm ở bốn hạng mục chứng minh rằng các nhà làm phim Việt đã bước qua giai đoạn đi tìm sự công nhận ban đầu, để bắt đầu nghĩ về chiến lược dài hơi trong cuộc chơi phim tranh giải quốc tế. Trong một sự kiện quy tụ 247 phim từ 59 quốc gia và vùng lãnh thổ, sự xuất hiện dày đặc của Việt Nam là lời nhắc rằng nếu tiếp tục đầu tư vào kịch bản, ngôn ngữ điện ảnh và đường đi phát hành, điện ảnh nước nhà hoàn toàn có thể chuyển từ vị thế khách mời sang người định hình xu hướng mới của khu vực. Busan năm nay, vì thế, nên được xem như một điểm khởi đầu cho tham vọng đó, chứ không phải điểm đến cuối cùng.
