Đạt chuẩn bảo mật là cột mốc, không phải vạch đích
Đánh giá an toàn thông tin cấp độ 4 là bước thẩm định hệ thống dành cho hạ tầng có thể gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng nếu bị xâm phạm, vì vậy đây là điều kiện nền tảng chứ không phải giấy phép cho một sàn giao dịch crypto bắt đầu hoạt động. SCEX đã được cơ quan an ninh mạng thuộc Bộ Công an thẩm định, chấp thuận đề xuất đánh giá cấp độ 4; doanh nghiệp cho biết hạ tầng công nghệ đã hoàn thiện và tiến gần giai đoạn vận hành chính thức. CAEX cũng thông báo ngày 22 tháng 10 rằng hồ sơ đánh giá an toàn hệ thống thông tin cấp độ 4 đã được xem xét. Hai diễn biến cho thấy các doanh nghiệp đang vượt qua một nút thắt quan trọng. Nhưng người dùng không nên hiểu việc hoàn tất thẩm định là sàn đã được phép nhận tiền hay mở giao dịch: cấp phép sàn crypto vẫn phụ thuộc vào việc đáp ứng đầy đủ các yêu cầu pháp lý.
Vì sao cấp độ 4 có ý nghĩa với nhà đầu tư
Theo Nghị quyết 05/2025/NQ-CP, đơn vị cung cấp dịch vụ phải đáp ứng tiêu chuẩn an toàn thông tin cấp độ 4 trước khi vận hành; đây là ngưỡng cao, đòi hỏi đầu tư đáng kể vào hạ tầng và quy trình. Lý do không chỉ nằm ở tuân thủ. Một sàn nắm giữ dữ liệu tài khoản và xử lý tài sản của người dùng, nên sự cố có thể làm gián đoạn giao dịch, gây rủi ro cho tài sản và làm suy giảm niềm tin. Cấp độ 4 được mô tả dành cho hệ thống mà nếu bị xâm phạm có thể gây tổn hại đặc biệt nghiêm trọng đến lợi ích công, trật tự, an toàn xã hội hoặc đe dọa an ninh quốc gia. Vì vậy, thẩm định này là tín hiệu hữu ích về năng lực bảo vệ hệ thống, nhưng không thể được xem như cam kết rằng mọi rủi ro đã bị loại bỏ. Nhà đầu tư vẫn cần chờ cơ chế vận hành và bảo vệ khách hàng được công bố rõ.
SCEX và CAEX: cùng đạt mốc, còn khác biệt về mức độ chuẩn bị
SCEX cho biết đã hoàn tất hạ tầng công nghệ và tăng vốn điều lệ lên 10.000 tỷ đồng, đồng thời còn tiếp tục hoàn thiện các cấu phần công nghệ, quy trình kinh doanh và năng lực vận hành để đáp ứng điều kiện tham gia chương trình thí điểm. Một dấu hiệu chuẩn bị thực tế là SCEX Simulator: sau hơn ba tháng triển khai, nền tảng thu hút hơn 60.000 người tham gia; trong tuần đầu, hệ thống ghi nhận gần 142.000 lệnh mô phỏng với tổng giá trị giao dịch gần 55.000 tỷ đồng. Đây là dữ liệu thử nghiệm có ích cho việc kiểm tra tải và trải nghiệm, nhưng không tương đương hoạt động giao dịch tài sản thật. CAEX cũng được mô tả là đã hoàn thành đánh giá cấp độ 4 và sẵn sàng xin giấy phép; doanh nghiệp đáp ứng hai điều kiện quan trọng được nêu trong nguồn: vốn tối thiểu 10.000 tỷ đồng và hệ thống an toàn cấp độ 4. Điểm chung là cả hai đã tiến xa, song chưa thể coi giấy phép đã được cấp.
Bước tiếp theo là hoàn tất điều kiện và chờ giấy phép
Hoàn thành đánh giá cấp độ 4 giúp SCEX và CAEX rút ngắn khoảng cách tới vận hành, nhưng con đường còn lại là hoàn thiện hồ sơ, quy trình và các yêu cầu của cơ quan quản lý. SCEX cho biết sẽ tiếp tục nâng cấp công nghệ, quy trình kinh doanh và năng lực hoạt động, đồng thời phối hợp với cơ quan có thẩm quyền để đáp ứng điều kiện tham gia chương trình thí điểm. Với CAEX, thông tin hiện có cho thấy doanh nghiệp đã đạt yêu cầu về vốn tối thiểu và an toàn hệ thống, đồng thời sẵn sàng xin cấp phép; dịch vụ giao dịch chỉ được triển khai sau khi đáp ứng các yêu cầu pháp lý liên quan và được cấp phép. Đây là ranh giới cần giữ rõ trong mọi thông tin về thị trường: tiêu chuẩn bảo mật là điều kiện cần, không phải bảo đảm sàn sẽ khai trương ngay. Kết luận hợp lý lúc này là hai doanh nghiệp đã vượt một cửa ải lớn, còn thời điểm vận hành phụ thuộc vào kết quả cấp phép và mức độ hoàn tất các điều kiện còn lại.
