Từ đại công trường đến sân bay đang chạy thử
Sân bay Long Thành là cảng hàng không quốc tế mới đang chuyển từ giai đoạn xây dựng sang giai đoạn kiểm tra hệ thống, hiệu chuẩn vận hành và thử nghiệm phối hợp giữa hạ tầng, thiết bị kỹ thuật, con người và quy trình trước khi chính thức khai thác thương mại. Đây không còn là một đại công trường thuần túy xây lắp, mà đang trở thành một sân bay đang chạy thử với áp lực tiến độ và yêu cầu an toàn ở mức cao nhất. Giữa tháng 10, trên đường cất hạ cánh 05R/23L, những chuyến bay kiểm tra, hiệu chuẩn hệ thống dẫn đường ILS/DME và đèn tín hiệu đã bắt đầu được triển khai theo kế hoạch từ ngày 11 đến 19/10. Những chuyến bay này là dấu mốc cho thấy Long Thành đã bước sang giai đoạn chuẩn bị khai thác, nơi mọi sai số kỹ thuật phải được phát hiện và xử lý ngay trên bầu trời, chứ không chỉ trên bản vẽ.
Kiểm tra hệ thống: Bước sàng lọc quyết định trước khai thác thương mại
Điểm đáng chú ý nhất hiện nay là sân bay Long Thành đang bước vào giai đoạn kiểm tra, hiệu chuẩn và thử nghiệm vận hành toàn hệ thống – giai đoạn quyết định việc có thể khai thác thương mại đúng hẹn hay không. Hoạt động bay kiểm tra, hiệu chuẩn hệ thống dẫn đường ILS/DME và đèn tín hiệu hàng không trên đường cất hạ cánh 05R/23L không chỉ là thao tác kỹ thuật định kỳ, mà là phép thử về độ chính xác, tính ổn định và khả năng đáp ứng yêu cầu khai thác của hệ thống trước khi đón chuyến bay thương mại đầu tiên. Kết quả của chuỗi kiểm tra hệ thống này sẽ cho thấy Long Thành đã sẵn sàng đến đâu, từ khả năng dẫn đường trong điều kiện thời tiết xấu đến chất lượng hệ thống đèn giúp phi công nhận biết đường băng và khu vực khai thác. Nói cách khác, đây là bước sàng lọc cuối cùng để loại bỏ mọi rủi ro tiềm ẩn trước khi mở cửa bầu trời Long Thành cho hành khách.
Nhịp thi công nước rút và áp lực tiến độ từng ngày
Trong khi trên không là những chuyến bay kiểm tra liên tục, dưới mặt đất, sân bay Long Thành vẫn là một đại công trường với nhịp thi công dồn dập. Nhiều hạng mục chính như nhà ga hành khách, sân đỗ, hệ thống giao thông nội cảng và các công trình phụ trợ đã chuyển trọng tâm từ xây dựng sang lắp đặt thiết bị, kiểm tra, chạy thử và chuẩn bị quy trình vận hành. Tại các khu vực còn khối lượng lớn, nhà thầu tăng nhân lực, thiết bị, tổ chức thi công theo ca để ưu tiên những hạng mục gắn trực tiếp với khả năng khai thác của sân bay. Áp lực tiến độ không chỉ đến từ yêu cầu hoàn thành giai đoạn 1 với công suất thiết kế 25 triệu hành khách và 1,2 triệu tấn hàng hóa mỗi năm, mà còn từ yêu cầu kiểm soát tiến độ đến từng ngày, từng tuần, từng công việc và từng gói thầu trong các đợt kiểm tra thực địa gần đây.
Giám sát chặt chẽ của cơ quan quản lý: Tín hiệu cho thấy Long Thành là ưu tiên số một
Việc sân bay Long Thành bước vào giai đoạn hiệu chuẩn vận hành diễn ra song song với việc cơ quan quản lý tăng cường giám sát tiến độ các dự án hàng không trọng điểm. Trong lĩnh vực đầu tư, xây dựng kết cấu hạ tầng hàng không, Cục Hàng không Việt Nam thường xuyên chỉ đạo, đôn đốc, quản lý, kiểm tra và giám sát tiến độ thực hiện của các nhà đầu tư đối với dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Tại Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Đảng bộ Cục Hàng không Việt Nam khóa VIII, lãnh đạo Cục yêu cầu trong 3 tháng cuối năm, các đơn vị phải tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính, gắn nâng cao năng lực lãnh đạo với hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về hàng không dân dụng. Cục đặt mục tiêu hoàn thành các nhiệm vụ, kế hoạch năm 2026, bảo đảm an toàn hàng không và thúc đẩy ngành phát triển bền vững. Điều này cho thấy Long Thành không phải là một công trình đơn lẻ, mà là tâm điểm trong chiến lược nâng cấp toàn bộ mạng lưới cảng hàng không quốc gia.
Từ Long Thành nhìn rộng ra bức tranh hàng không và chặng đường tiếp theo
Đặt Long Thành trong bức tranh chung, có thể thấy giai đoạn kiểm tra hệ thống và hiệu chuẩn vận hành diễn ra đúng lúc thị trường vận tải hàng không đang tăng trưởng mạnh. Tổng sản lượng vận chuyển toàn thị trường ước đạt 70,5 triệu lượt hành khách và 1,3 triệu tấn hàng hóa trong 9 tháng đầu năm, tăng lần lượt 12,6% và 13% so với cùng kỳ. Cùng với đó, quy hoạch hệ thống cảng hàng không toàn quốc đến năm 2030 dự kiến gồm 36 cảng, trong đó 19 cảng quốc tế và 17 cảng nội địa; tầm nhìn đến năm 2050 là 37 cảng, với 20 cảng quốc tế và 17 cảng nội địa. Trong bối cảnh đó, việc Long Thành chuẩn bị khai thác thương mại theo lộ trình tăng dần công suất, bắt đầu với mức sản lượng thấp để kiểm tra khả năng vận hành thực tế toàn hệ thống trước khi tăng số chuyến bay và hành khách, là lựa chọn thận trọng nhưng cần thiết. Điều này cho thấy ưu tiên số một không phải là cắt băng khánh thành sớm, mà là bảo đảm một sân bay mới vận hành an toàn, ổn định và hòa nhập trơn tru vào mạng lưới hàng không đang mở rộng.
