Sân bay Long Thành là gì và vì sao mốc 80% tiến độ mang tính quyết định?
Sân bay Long Thành giai đoạn 1 là dự án xây dựng một cảng hàng không quốc tế mới với hai đường cất hạ cánh, một nhà ga hành khách và hệ thống hạ tầng đồng bộ, được thiết kế để phục vụ hàng chục triệu hành khách mỗi năm, đóng vai trò cửa ngõ hàng không chiến lược của Việt Nam và khu vực Đông Nam Á. Việc dự án đã hoàn thành khoảng 80% tiến độ không chỉ là một con số kỹ thuật, mà là cột mốc cho thấy công trường đã bước qua giai đoạn xây dựng khung chính để chuyển sang giai đoạn hoàn thiện tinh, chuẩn bị vận hành thử. Theo Ban Quản lý dự án, nhiều hạng mục trọng điểm như nhà ga hành khách, đường cất hạ cánh thứ hai và giao thông nội cảng đang được thi công tăng tốc, nhằm đáp ứng kế hoạch vận hành thử ngay trong tháng 9 và tiến tới khai thác thương mại vào cuối năm.
Bên trong con số 80%: những hạng mục nào đã về đích, hạng mục nào vẫn là "điểm nghẽn"?
Tiến độ xây dựng sân bay Long Thành ở mức khoảng 80% không đồng nghĩa mọi hạng mục đều nhẹ gánh. Tại gói thầu 5.10 của nhà ga hành khách, phần kết cấu chính đã cơ bản hình thành, các công việc còn lại tập trung vào hoàn thiện chi tiết như xây trát, chống thấm, sơn, ốp lát, trần, vách ngăn, nội thất và cảnh quan. Gói thầu 4.12 cho đường cất hạ cánh thứ hai và đường lăn đã hoàn thành toàn bộ kết cấu lòng đường cất hạ cánh, trong khi hệ thống thoát nước mặt đạt phần lớn khối lượng, hướng tới mục tiêu hoàn thành trong tháng 9. Tuy vậy, gói 4.8 về giao thông nội cảng và hạ tầng kỹ thuật mới đạt khoảng hai phần ba giá trị hợp đồng, cho thấy còn nhiều áp lực trong hoàn thiện đường trục chính, đường cấp 3 và các cầu cạn, nếu không bứt tốc sẽ trở thành nút thắt cho giai đoạn vận hành thử.
Vận hành thử trong tháng 9: 20% khối lượng còn lại khó ở đâu?
Kế hoạch vận hành thử sân bay Long Thành ngay trong tháng 9 biến 20% khối lượng công việc còn lại thành phần việc mang tính "sống còn". Khác với giai đoạn xây dựng thô, đoạn nước rút này là cuộc chạy đua với thời gian của các hạng mục kỹ thuật phức tạp. Riêng nhà ga hành khách phải hoàn thiện, kiểm tra và kết nối tới khoảng 40 hệ thống kỹ thuật trước khi có thể đưa vào khai thác, từ điện, thông tin liên lạc đến thiết bị an ninh, hành lý và điều hành bay. Khó khăn nằm ở yêu cầu nhân sự kỹ thuật cao trong bối cảnh nguồn lao động chỉ đáp ứng khoảng 70% nhu cầu 10.000 công nhân trên công trường. Cùng lúc đó, hồ sơ CO/CQ, thiếu đơn vị kiểm định độc lập đủ năng lực và chậm trễ trong phụ lục hợp đồng khiến quá trình nghiệm thu và giải ngân cho nhà thầu thêm phức tạp, dễ làm chậm nhịp vận hành thử nếu không được tháo gỡ kịp thời.
Áp lực 90 ngày: tiến độ, pháp lý và trách nhiệm của các bên
Chỉ còn hơn 90 ngày để giai đoạn 1 sân bay Long Thành từ công trường trở thành một cảng hàng không quốc tế vận hành ổn định là áp lực chưa từng có lên chủ đầu tư, nhà thầu và cơ quan quản lý. Theo Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam, các đơn vị thi công đã tăng ca cả trong kỳ nghỉ lễ, song không thể chỉ trông vào nỗ lực của nhà thầu. Việc chậm trễ trong hoàn thiện hồ sơ pháp lý, điều chỉnh nguồn gốc vật tư và nghiệm thu từng phần nếu kéo dài sẽ tác động trực tiếp đến tiến độ vận hành thử và khai thác thương mại. Yêu cầu hỗ trợ từ các bộ, ngành về hướng dẫn thủ tục, kiểm định chất lượng, cũng như cơ chế nghiệm thu linh hoạt cho từng hạng mục là lời nhắc rằng trách nhiệm không nằm riêng ở công trường. Nếu các khâu phối hợp không được siết lại ngay, 80% tiến độ hiện tại có nguy cơ bị bào mòn bởi những vướng mắc hành chính ở chặng cuối.
Từ dự án quốc gia đến cửa ngõ Đông Nam Á: vì sao không được phép chậm trễ?
Sân bay Long Thành giai đoạn 1 không chỉ là một công trình hạ tầng lớn, mà là phép thử cho năng lực triển khai các dự án chiến lược của Việt Nam trong chuỗi cảng hàng không quốc tế khu vực. Dự án được định vị là cửa ngõ mới của Đông Nam Á, với công suất thiết kế phục vụ khoảng 25 triệu hành khách và 1,2 triệu tấn hàng hóa mỗi năm khi đi vào hoạt động. Điều này đặt ra yêu cầu tiến độ không tách rời chất lượng: một cảng hàng không hiện đại nhưng khởi động trong trạng thái "chưa hoàn thiện" sẽ làm suy giảm niềm tin của hành khách, hãng bay và đối tác quốc tế. Vận hành thử trong tháng 9 vì thế phải được xem như cuộc tổng kiểm tra khả năng phối hợp giữa hạ tầng, con người và quy trình. Nếu vượt qua được chặng nước rút này, Long Thành không chỉ kịp về đích tiến độ, mà còn tạo sức nặng cho vị thế một trung tâm hàng không mới của khu vực.
