Hai dự án hơn 4.294 tỷ đồng: Thông đường, mở lối thoát lũ
Đầu tư hạ tầng Đà Nẵng với hai dự án tổng mức hơn 4.294 tỷ đồng là bước đi chiến lược, đồng thời giải quyết ách tắc giao thông ở phía Nam thành phố, nâng cao khả năng chống lũ và đặt nền tảng cho phát triển đô thị bền vững trong bối cảnh biến đổi khí hậu và áp lực gia tăng dân số đô thị.
Sáng 25/8, UBND thành phố khởi công cùng lúc Dự án Hạ tầng kỹ thuật cụm nút giao thông Lê Thanh Nghị - Cách mạng Tháng Tám - Thăng Long - đường dẫn lên cầu Hòa Xuân và Dự án Phát triển tích hợp thích ứng thành phố Đà Nẵng. Tham dự có Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc cùng lãnh đạo thành phố, cho thấy tầm quan trọng chính trị và chiến lược của quyết định này. Một phát biểu đáng chú ý là: “Việc khởi công hai dự án là hoạt động thiết thực chào mừng Quốc khánh 2.9, đồng thời thể hiện quyết tâm của thành phố trong cụ thể hóa chủ trương phát triển bằng những công trình phục vụ Nhân dân”.
Ý nghĩa của sự kiện không chỉ nằm ở con số hơn 4.294 tỷ đồng, mà ở việc Đà Nẵng chọn đầu tư vào đúng những “huyết mạch” yếu: cụm nút giao thông đang tắc nghẽn và hệ thống thoát lũ vốn bị thử thách mỗi mùa mưa. Đây là thông điệp rõ ràng rằng phát triển không thể đánh đổi bằng tắc đường và ngập lụt, và hạ tầng phải đi trước một bước thay vì chạy theo khắc phục hậu quả.
Cụm nút giao Hòa Xuân: Giải bài toán ách tắc phía Nam thành phố
Dự án hạ tầng kỹ thuật cụm nút giao thông Lê Thanh Nghị - Cách mạng Tháng Tám - Thăng Long - đường dẫn lên cầu Hòa Xuân có tổng mức đầu tư 1.571 tỷ đồng và là công trình giao thông đô thị cấp đặc biệt. Dự án sử dụng hệ thống nút giao khác mức, hầm chui, cầu vượt cùng hạ tầng kỹ thuật đồng bộ để giải quyết ách tắc giao thông kéo dài tại khu vực Hòa Xuân – cửa ngõ phía Nam của thành phố.
Theo mô tả, dự án nhằm giải quyết trực tiếp tình trạng tắc nghẽn giao thông tại cầu Hòa Xuân, nâng cao năng lực kết nối khu vực phía Nam và từng bước hoàn thiện mạng lưới giao thông đô thị. Nói cách khác, đây là “phẫu thuật” vào điểm nghẽn lớn nhất ở phía Nam, nơi mỗi giờ cao điểm đều minh họa rõ cái giá phải trả khi hạ tầng đi sau đô thị hóa. Nếu làm tốt, người dân khu vực Hòa Xuân, Cẩm Lệ, Hòa Châu sẽ không còn phải đánh cược thời gian và an toàn trên những nút giao luôn quá tải.
Tuy vậy, lợi ích dài hạn không miễn trừ trách nhiệm ngắn hạn: trong quá trình thi công, thành phố yêu cầu các đơn vị hạn chế ảnh hưởng đến giao thông và sinh hoạt người dân, phối hợp với công an để phân luồng, điều tiết đảm bảo trật tự tại cụm nút giao Hòa Xuân. Đòi hỏi là rất cao: vừa thi công khối lượng lớn, vừa không làm “tê liệt” thêm một lần nữa khu vực vốn đã quá căng.
Dự án phát triển tích hợp thích ứng: Chống lũ, mở không gian kinh tế sông nước
Song song với giao thông đường bộ, Đà Nẵng đặt cược lớn vào khả năng chống lũ và thích ứng thiên tai thông qua Dự án Phát triển tích hợp thích ứng thành phố Đà Nẵng – một dự án nhóm A với tổng mức đầu tư 2.723 tỷ đồng, sử dụng vốn vay Ngân hàng Thế giới. Dự án gồm các hợp phần nạo vét, khơi thông sông Trường Giang; xây dựng tổ hợp công trình thoát lũ khu vực Tam Kỳ và hệ thống 6 công trình cầu qua sông này.
Những hạng mục này được kỳ vọng nâng cao năng lực thoát lũ, giảm rủi ro thiên tai, tăng khả năng thích ứng và cải thiện kết nối giao thông trong khu vực. Sau khi hoàn thành, cùng với sông Hàn và sông Cổ Cò, tuyến sông Trường Giang sẽ góp phần hình thành đường thủy nội địa thông suốt từ Cửa Hàn đến Cửa Lở, mở thêm không gian kết nối, giao thương và phát triển du lịch gắn với hệ thống sông ngòi. Đây là cách tiếp cận hạ tầng thông minh: một dự án chống lũ nhưng đồng thời tạo trục kinh tế và giao thông mới thay vì chỉ xây thêm tường chắn nước.
Ở góc nhìn chính sách, đây là minh chứng cho việc nâng cao khả năng chống lũ không còn là câu chuyện “cứ mưa thì chống” mà trở thành một trụ cột của phát triển đô thị bền vững. Mỗi con kênh được khơi thông, mỗi cây cầu bắc qua sông Trường Giang không chỉ mang ý nghĩa an toàn mùa mưa mà còn là bước nối liền các không gian phát triển mới, đặc biệt cho các vùng ven và khu vực Tam Kỳ.
Từ khẩu hiệu đến công trường: Thách thức của một chiến lược hạ tầng kép
Thành phố công khai đặt ra ba yêu cầu cho hai dự án: kết nối để mở rộng không gian phát triển, thích ứng để bảo đảm phát triển bền vững và an toàn để bảo vệ cuộc sống người dân. Đây là khung chiến lược rất đúng, nhưng sức nặng sẽ nằm ở cách thực thi. Chủ tịch UBND thành phố yêu cầu triển khai quyết liệt, khoa học, thực hiện nghiêm phương châm “6 rõ”, kiểm soát chặt tiến độ, chất lượng, chi phí, an toàn lao động và vệ sinh môi trường, không để thất thoát, lãng phí.
Ở chiều tích cực, việc khởi công đồng thời cụm nút giao thông và dự án tích hợp thích ứng cho thấy Đà Nẵng đã thoát khỏi tư duy “làm cái gì cấp bách trước” để hướng tới giải pháp tổng thể: giải quyết ách tắc giao thông và tăng khả năng thích ứng thiên tai trong cùng một chương trình đầu tư hạ tầng. Tuy nhiên, áp lực không nhỏ: nếu thi công kéo dài, phân luồng kém hoặc phát sinh vướng mắc giải phóng mặt bằng, người dân sẽ chính là người chịu đựng đầu tiên.
Điều đáng mừng là chính quyền đã nhận diện nguy cơ “dự án tắc vì điểm nghẽn thủ tục”, yêu cầu các sở, ngành chủ động xử lý vướng mắc trong thẩm quyền và báo cáo ngay khi vượt thẩm quyền, không để phát sinh điểm nghẽn kéo dài. Câu nói “đã khởi công thì phải triển khai ngay, đã cam kết thì phải thực hiện, đã thực hiện thì phải có sản phẩm và hiệu quả cụ thể” vừa là cam kết, vừa là lời nhắc để chính bộ máy công quyền không trở thành nút thắt mới.
Kết luận: Đà Nẵng có dám kiên định với đô thị bền vững?
Nhìn từ hai dự án này, có thể nói đầu tư hạ tầng Đà Nẵng đang đi theo quỹ đạo đáng kỳ vọng: cụm nút giao thông phía Nam được nâng cấp để giải quyết ách tắc giao thông, trong khi hệ thống sông – cầu được đầu tư để nâng cao khả năng chống lũ và mở thêm không gian kinh tế. Đó là cách hiểu đúng về phát triển đô thị bền vững: không chia nhỏ hạ tầng thành từng mảnh lẻ, mà kết nối chúng trong một chiến lược dài hạn.
Thách thức còn lại là kỷ luật thực thi và đối thoại với người dân trong suốt quá trình thi công. Nếu thành phố giữ được cam kết “chủ trương phải trở thành công trình, công trình phải phát huy hiệu quả và hiệu quả cuối cùng phải đến với Nhân dân”, hai dự án hơn 4.294 tỷ đồng này sẽ không chỉ là những con đường, con sông mới, mà là một lời khẳng định rằng Đà Nẵng chọn tương lai an toàn, kết nối và thích ứng thay vì phát triển bằng mọi giá.
