Tầm soát cộng đồng đưa kiểm tra đến gần người bệnh
Tầm soát tim thận là hoạt động kiểm tra và đánh giá nguy cơ bệnh tim mạch, bệnh thận cùng rối loạn chuyển hóa, giúp người dân nhận biết vấn đề sức khỏe sớm và trao đổi hướng chăm sóc với nhân viên y tế. Ngày 24/10, Hệ thống Nhà thuốc và Tiêm chủng Long Châu phối hợp với Boehringer Ingelheim, Sở Y tế TP.HCM và các đơn vị y tế tổ chức chương trình “Hành trình sức khỏe - Bảo vệ tim mạch, thận, chuyển hóa cho người đái tháo đường”, mang hoạt động tầm soát và tư vấn đến gần 1.200 người dân. Chương trình diễn ra tại phường Chánh Phú Hòa, mở cơ hội tiếp cận dịch vụ ngay tại địa phương. Đây là hướng đi đáng ủng hộ: với bệnh mạn tính tiến triển âm thầm, đưa kiểm tra đến cộng đồng có thể giúp người dân chú ý đến nguy cơ trước khi xuất hiện biến chứng rõ rệt.
Nguy cơ thận và tim không thể tách khỏi đái tháo đường
Lý do cần hành động sớm nằm ở khoảng cách lớn giữa gánh nặng bệnh và khả năng phát hiện. Tại Việt Nam, hơn 8,7 triệu người mắc bệnh thận mạn, tương đương khoảng 12,8% dân số; tỷ lệ phát hiện sớm thấp, chỉ 4,5–15,5% bệnh nhân được chẩn đoán ở giai đoạn 3. Theo Hiệp hội Đái tháo đường Thế giới, năm 2024 có khoảng 589 triệu người mắc đái tháo đường trên toàn cầu, và 20–40% trong số họ có thể phát triển biến chứng thận. Những con số này cho thấy kiểm soát đường huyết riêng lẻ là chưa đủ. Người bệnh cũng cần quan tâm đến nguy cơ tim mạch, suy tim và bệnh thận mạn; tăng huyết áp và đái tháo đường là những yếu tố có thể khiến bệnh thận bị bỏ sót nếu không được đánh giá.
Buổi tầm soát gồm những gì và người dân nhận được gì?
Tại chương trình, đội ngũ y tế kiểm tra sức khỏe tổng quát, đánh giá chuyên sâu các yếu tố nguy cơ liên quan đến tim mạch, thận và rối loạn chuyển hóa; người dân còn được tư vấn trực tiếp với bác sĩ và cấp phát thuốc miễn phí. Bên cạnh khâu kiểm tra, nhân viên y tế chia sẻ kiến thức để người tham gia hiểu về bệnh, nhận diện yếu tố nguy cơ và chủ động phòng ngừa; nội dung tư vấn có cả dinh dưỡng, vận động và cách chăm sóc sức khỏe phù hợp. Giá trị của buổi khám không chỉ nằm ở kết quả sàng lọc: đây còn là dịp để người mắc đái tháo đường hỏi bác sĩ về những chỉ số đáng lưu ý, lịch theo dõi và bước tiếp theo nếu phát hiện nguy cơ. Tầm soát không thay thế chẩn đoán hay điều trị, nhưng có thể giúp mở đầu cuộc trao đổi y tế cần thiết.
Phát hiện sớm cần nối tiếp bằng quản lý lâu dài
Một chương trình cộng đồng chỉ tạo tác động bền vững khi việc kiểm tra dẫn đến theo dõi phù hợp. Ngành y tế TP.HCM nêu những khoảng trống hiện hữu: bệnh có thể chưa được phát hiện kịp thời vì diễn tiến âm thầm, quản lý chưa liên tục và nhận thức về biến chứng còn hạn chế. Vì thế, người tham gia nên mang kết quả tầm soát đến cơ sở y tế hoặc trao đổi với bác sĩ, đặc biệt khi có dấu hiệu bất thường hay đang điều trị tăng huyết áp, đái tháo đường. Long Châu và Boehringer Ingelheim cho biết sẽ tiếp tục đồng hành trong các hoạt động cộng đồng, hướng đến chuyển từ điều trị khi bệnh biểu hiện sang nhận diện nguy cơ, phát hiện sớm và quản lý chủ động. Đây là hướng đi đúng; điều người bệnh cần tiếp theo là duy trì tái khám và phối hợp với nhân viên y tế, thay vì xem một lần tầm soát là đủ.
