Khi món ăn vỉa hè Việt trở thành nội dung toàn cầu
Hiện tượng ẩm thực đường phố viral của Việt Nam là sự bùng nổ chú ý dành cho các món ăn vỉa hè truyền thống trên mạng xã hội ẩm thực toàn cầu, nơi video, hình ảnh và câu chuyện về món ăn được hàng triệu người xem, bình luận, tìm công thức, săn địa chỉ, từ đó biến trải nghiệm ăn uống đời thường thành xu hướng quốc tế mang tính giải trí, khám phá văn hóa và định vị thương hiệu địa phương. Ram it viral trên TikTok và Instagram, bánh mì nước ngoài do đầu bếp ngoại làm tại TP.HCM được giới săn thử, cho thấy ẩm thực vỉa hè không còn là “đặc sản của người bản địa” mà đang bước vào sân chơi toàn cầu. Vấn đề không chỉ là món ăn ngon hay lạ, mà là cách chúng được kể, được quay, được chia sẻ, trở thành biểu tượng số mới của đời sống đô thị Việt.
Ram it viral: từ cung đình Huế đến cơn sốt TikTok
Ram it đang là minh chứng rõ nhất cho sức mạnh của mạng xã hội ẩm thực: các video quốc tế quay cảnh du khách thưởng thức lớp vỏ giòn, nhân tôm thịt đậm đà cùng phần nếp dẻo đã bất ngờ đạt đến hàng triệu lượt xem trên TikTok. Một video ghi lại cảnh một phụ nữ ăn ram it thu về hơn 3,3 triệu lượt xem – con số không món bánh cung đình nào từng mơ tới. Đây không phải kiểu viral vô danh, bởi dưới các video là hàng dài bình luận hỏi công thức, xin địa chỉ, kéo theo Gen Z Việt "đu trend" mua nguyên liệu, vào bếp, quay lại cả quá trình nhồi bột, canh lửa, pha nước chấm. Món bánh từng gắn với bàn tiệc nhà Nguyễn, rồi len ra khỏi Hoàng thành để nằm gọn trên bàn nhựa quán vỉa hè Huế, nay bước thêm một tầng ý nghĩa: từ di sản địa phương thành nội dung giải trí toàn cầu.
Mạng xã hội ẩm thực và cuộc chơi hình ảnh đường phố
Sức nóng của ram it không diễn ra riêng lẻ, mà nằm trong làn sóng ẩm thực đường phố viral rộng hơn. Không chỉ món ăn, cả không gian chợ, phố, hàng quán cũng trở thành nhân vật khi thu hút người mê chụp ảnh trong nước và quốc tế đến săn góc quay độc đáo. Trong những thước phim ấy, các sạp hàng nhỏ dưới 1.000m2 hiện lên thành tấm lưới màu sắc, tạo điểm nhìn từ trên cao đầy thị giác. Bằng cách đó, ẩm thực vỉa hè được quốc tế hóa không phải bằng các nhà hàng sang trọng, mà bằng những khung hình gần gũi, tiếng chiên rán ASMR, cảnh chen chúc mua đồ – tất cả hợp thành "mã văn hóa" mà người xem toàn cầu dễ đồng cảm. Một khi hình ảnh đường phố đã gây nghiện trên nền tảng video ngắn, món ăn tại đó gần như đương nhiên được nâng cấp thành trải nghiệm phải thử.
Quốc tế hóa qua đầu bếp ngoại và nội lực truyền thống
Xu hướng ẩm thực đường phố Việt Nam được quốc tế hóa không chỉ nhờ du khách quay video, mà còn nhờ những đầu bếp nước ngoài chọn vỉa hè làm sân khấu sáng tạo. Khi một đầu bếp Mỹ mở quầy bánh mì nước ngoài giữa TP.HCM, bản thân câu chuyện "người ngoại làm món Việt" đã đủ chất liệu để mạng xã hội ẩm thực bàn tán, tranh luận, xếp hàng và chụp ảnh. Từ ram it tới bánh mì, điểm giao nhau là sự kết hợp giữa nguyên liệu, công thức bản địa với góc nhìn ngoại quốc – thứ tạo ra phiên bản mới của món quen, khiến du khách thưởng thức bánh mì hay bánh ram it không chỉ vì vị ngon mà vì cảm giác tham gia một hiện tượng văn hóa. Ở đây, người Việt không mất đi truyền thống; ngược lại, họ thấy di sản Huế từng vào danh sách những bánh nếp ngon nhất nhận thêm sự công nhận từ khán giả toàn cầu.
Cơ hội và thách thức cho thương hiệu ẩm thực vỉa hè Việt
Điểm tích cực là mỗi lần ram it viral hay một hàng bánh mì nước ngoài được nói đến, thương hiệu ẩm thực vỉa hè Việt lại được cộng thêm điểm trong mắt thế giới: đó là nơi lưu giữ lịch sử, nhưng biết đối thoại với hiện tại qua clip ngắn, hiệu ứng ASMR, góc flycam. Ram it từng là món ăn cung đình, nay vừa xuất hiện trong các quán bình dân vừa được xếp vào nhóm bánh nếp ngon nhất trên một chuyên trang quốc tế – đó chính là ví dụ điển hình cho sự kết hợp giữa truyền thống địa phương và sự chú ý toàn cầu tạo động lực mới cho thương hiệu ẩm thực vỉa hè. Tuy nhiên, nếu chỉ chạy theo hiệu ứng viral mà bỏ qua chất lượng, vệ sinh, câu chuyện văn hóa, ẩm thực đường phố dễ bị rút gọn thành "món ăn để quay cho đẹp". Đã đến lúc người làm món ăn, nhà quản lý và cộng đồng xem các video triệu view như cơ hội để nâng chuẩn, chứ không chỉ để tự hào.
