Busan – nơi điện ảnh châu Á bước lên sân khấu thế giới
Liên hoan phim Busan 2026 là kỳ Liên hoan phim quốc tế Busan lần thứ 31 diễn ra từ ngày 6 đến 15/10 tại Hàn Quốc, quy tụ 315 tác phẩm và ghi nhận 277.027 lượt tham dự, qua đó khẳng định vai trò là điểm hẹn trung tâm của điện ảnh châu Á trong bối cảnh khu vực này ngày càng có ảnh hưởng trên bản đồ điện ảnh toàn cầu. Điểm đáng nói nhất của Liên hoan phim Busan 2026 không chỉ là những con số kỷ lục, mà là cảm giác rất rõ ràng rằng điện ảnh châu Á đã thôi tìm kiếm sự công nhận và bắt đầu đặt luật chơi mới. Khi một liên hoan trong khu vực thu hút hơn 277.000 lượt tham dự – con số cao nhất trong hơn một thập kỷ – đó không còn là một sự kiện điện ảnh đơn thuần, mà là tuyên bố về sức hút của câu chuyện châu Á đối với khán giả quốc tế.
Kỷ lục khán giả và bức tranh đa dạng của 315 tác phẩm
Việc Liên hoan phim Busan 2026 vượt mốc 277.000 lượt tham dự cho thấy khán giả không còn xem điện ảnh châu Á là "thể loại ngoại biên" mà là nguồn câu chuyện chính của thời đại. 315 tác phẩm được giới thiệu tại 8 cụm rạp với 31 phòng chiếu, trong đó chương trình chính thức gồm 246 bộ phim đến từ 59 quốc gia, với 104 tác phẩm ra mắt thế giới hoặc quốc tế. Những con số này không chỉ là thống kê, mà là bằng chứng cho một hệ sinh thái sáng tạo đang mở rộng. Khi 94 phim công chiếu lần đầu trên toàn cầu tại Busan, liên hoan đã tự biến mình thành điểm xuất phát cho hành trình quốc tế của nhiều dự án. Điều đó cho thấy các nhà làm phim châu Á tin rằng cánh cửa ra thế giới không nhất thiết phải bắt đầu từ các liên hoan phương Tây, mà có thể mở ra ngay từ một thành phố cảng ở Hàn Quốc.
Midday Meal và bước tiến vào đường đua giải thưởng phim quốc tế
Chiến thắng của Midday Meal Majid Majidi tại Busan Award cho Phim hay nhất là một dấu mốc mang tính biểu tượng. Từ năm 2026, tác phẩm giành giải cao nhất tại hạng mục này tự động đủ điều kiện nộp hồ sơ tranh giải Phim quốc tế xuất sắc tại Oscar. Nghĩa là Busan không chỉ tôn vinh điện ảnh châu Á, mà còn trực tiếp nối đường cho các phim bước vào hệ thống giải thưởng phim quốc tế danh giá nhất. Việc một bộ phim Iran, được Chủ tịch ban giám khảo Zhang Yimou đánh giá là "lý tưởng", nhận sự đồng thuận tuyệt đối của cả bảy giám khảo cho thấy chất lượng nghệ thuật của khu vực đã đạt mức khó có thể xem nhẹ. Khi Midday Meal đứng trước cơ hội dự Oscar, đó không chỉ là niềm vui của một đạo diễn, mà là tín hiệu rằng các câu chuyện châu Á có thể cạnh tranh sòng phẳng trên sân chơi toàn cầu.
ACFM và cú hat-trick của Goldfish: nơi điện ảnh là ngành công nghiệp
Nếu các suất chiếu cho thấy sức mạnh sáng tạo, thì ACFM thị trường điện ảnh lại chứng minh điện ảnh châu Á đã trưởng thành như một ngành công nghiệp. Thị trường Nội dung và Điện ảnh châu Á ghi nhận 30.484 lượt tham dự, với đại diện từ 58 quốc gia và 1.266 công ty tham gia, trở thành kênh kết nối chủ chốt trong bối cảnh thị trường nội dung toàn cầu biến động nhanh. Việc lần đầu tiên trao Giải thưởng ACFM và bộ phim Indonesia Goldfish của Aditya Ahmad giành hat-trick với ba giải, trong đó có Giải đặc biệt Q Cinema, gửi đi thông điệp rõ ràng: những dự án châu Á không chỉ được khen ngợi về nghệ thuật, mà còn được đánh giá cao về tiềm năng kinh doanh. Goldfish, với câu chuyện một cậu bé bỏ trốn ở Nam Sulawesi, cho thấy những bối cảnh rất địa phương hoàn toàn có thể trở thành tài sản trí tuệ hấp dẫn trên thị trường quốc tế.
Điện ảnh Việt Nam trong mạng lưới hợp tác khu vực
Trong bức tranh chung đó, sự hiện diện tích cực của điện ảnh Việt Nam tại Liên hoan phim Busan 2026 là điểm sáng cần được nhìn nhận đúng tầm. Ngày 11/10, Hiệp hội Xúc tiến Phát triển Điện ảnh Việt Nam tổ chức một buổi tọa đàm quan trọng trong khuôn khổ liên hoan, tập trung vào phát triển thị trường, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và mở rộng hợp tác quốc tế. Điều này cho thấy Việt Nam không chỉ mang phim đi dự, mà còn chủ động tham gia vào các cuộc đối thoại chiến lược về tương lai ngành. Khi các nghệ sĩ và đơn vị Việt xuất hiện trong không gian nơi những câu chuyện châu Á được kết nối với đối tác quốc tế, đó là bước đi cần thiết để điện ảnh Việt thoát khỏi vị thế "khách mời" và trở thành "người chơi" trong mạng lưới khu vực. Kết luận rõ ràng là: nếu muốn vươn ra thế giới, Việt Nam phải coi Busan và các nền tảng tương tự như những trạm trung chuyển bắt buộc trên hành trình dài hơi.
