Thành phố trực thuộc mới và cú “đề-pa” 25 dự án
Quảng Ninh đồng loạt khởi công, khánh thành 25 dự án hạ tầng, công nghiệp, dịch vụ và xã hội với tổng vốn đầu tư hơn 46.721 tỉ đồng, nhân sự kiện địa phương này trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, nhằm mở rộng không gian phát triển và nâng cao sức cạnh tranh kinh tế khu vực.
Việc chọn cách mở màn bằng 25 công trình thay vì những khẩu hiệu chung chung cho thấy thông điệp rõ ràng: Quảng Ninh thành phố trực thuộc sẽ được định nghĩa bằng hạ tầng và năng lực thực thi, không chỉ bằng một nghị quyết trên giấy. Sáng 27/8, tỉnh tổ chức đồng loạt khởi công, khánh thành 25 dự án, tập trung vào công nghiệp, sản xuất, hạ tầng xã hội, dịch vụ, giao thông, giáo dục và nhà ở xã hội với tổng vốn hơn 46.721 tỉ đồng. Trước đó, từ ngày 25/8, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã thông tin về chuỗi hoạt động chào mừng thành lập thành phố Quảng Ninh trực thuộc Trung ương, gắn với kỷ niệm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9. Đây là cách “ra mắt” đầy tham vọng: dùng đầu tư hạ tầng để định vị lại vai trò trong bản đồ đầu tư khu vực.
Hạ tầng công nghiệp: Trọng tâm chiến lược để kéo dòng vốn đầu tư khu vực
Nhìn vào cơ cấu 25 dự án, dễ thấy Quảng Ninh đặt cược lớn nhất vào hạ tầng công nghiệp. Trong số 22 dự án khởi công mới với tổng vốn khoảng 41.306 tỉ đồng, lĩnh vực công nghiệp, sản xuất chiếm tỷ trọng lớn với loạt khu công nghiệp, cụm công nghiệp và nhà máy quy mô lớn. Đây không phải sự mở rộng dàn trải, mà là cách tạo quỹ đất sản xuất có hạ tầng sẵn, nhằm hút nhà đầu tư thứ cấp nhanh nhất có thể.
Các khu công nghiệp trụ cột như VSIP Quảng Ninh tại phường Liên Hòa với tổng mức đầu tư 5.810 tỉ đồng, KCN Green Bay Tech tại Yên Tử và Uông Bí với 5.700 tỉ đồng, hạ tầng KCN tại Phong Cốc, Liên Hòa với 3.740 tỉ đồng cho thấy tầm nhìn xây dựng hệ sinh thái sản xuất quy mô lớn. Song song là mạng lưới cụm công nghiệp ở Việt Hưng, Hải Yên, Yên Tử, Quảng Đức, Quảng Hà, Quảng Tân… nhằm từng bước hình thành hệ thống hạ tầng công nghiệp đồng bộ, tăng khả năng thu hút dự án thứ cấp và củng cố vị thế trung tâm sản xuất trong vùng. Với hướng đi này, Quảng Ninh không chỉ cạnh tranh nội địa mà còn nhắm tới dòng vốn FDI trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
KCN ven biển và tham vọng hệ sinh thái công nghiệp – logistics – cảng biển
Điểm nhấn rõ nhất trong cụm dự án công nghiệp là KCN Bạch Đằng II tại phường Liên Hòa, thuộc Khu kinh tế ven biển Quảng Yên, với diện tích 420,93ha. Không phải ngẫu nhiên công trình này được chọn làm một trong những lễ khởi công trung tâm: nó thể hiện tham vọng kéo chuỗi giá trị công nghiệp ra sát biển, gắn chặt với logistics và cảng nước sâu. Với lợi thế kết nối giao thông, cảng biển và logistics, KCN Bạch Đằng II được định hướng hình thành hệ sinh thái công nghiệp – cảng biển – logistics, mở thêm không gian phát triển công nghiệp mới cho Quảng Ninh.
Phát biểu tại lễ khởi công, Bí thư Tỉnh ủy nhấn mạnh địa phương không đặt mục tiêu “có thêm một khu công nghiệp”, mà muốn kiến tạo không gian sản xuất hiện đại, xanh, thông minh, có sức cạnh tranh quốc tế. Đây là thông điệp quan trọng: Quảng Ninh muốn phân biệt mình với những địa phương chỉ chạy theo lấp đầy khu công nghiệp bằng mọi giá. Nếu KCN Bạch Đằng II thực sự trở thành mô hình công nghiệp – cảng biển – logistics đúng nghĩa, nó sẽ là lá bài chủ chốt giúp thành phố trực thuộc này tranh giành các dự án công nghệ cao, công nghiệp xanh trong cuộc đua đầu tư khu vực.
Đô thị, giao thông, xã hội: Nâng sức chứa cho một thành phố trung ương
Một thành phố trực thuộc không thể chỉ là “khu công nghiệp mở rộng”. Quảng Ninh dường như hiểu điều đó khi đồng thời khởi công loạt dự án hạ tầng xã hội và đô thị: nhà ở xã hội tại ô đất AOM-72 (phường Cao Xanh) với tổng mức đầu tư 2.226 tỉ đồng; Trường THPT Hoàng Quốc Việt mới tại phường Mạo Khê trị giá 176 tỉ đồng; nút giao kết nối đường tỉnh 342 với cao tốc tại phường Hoành Bồ với 315 tỉ đồng. Những công trình này không ồn ào như KCN, nhưng lại là yếu tố quyết định khả năng “giữ chân” lao động, chuyên gia và doanh nghiệp.
Ở mảng thương mại, dịch vụ, tổ hợp công trình dịch vụ thương mại và căn hộ lưu trú tại phường Bãi Cháy với 3.310 tỉ đồng, cùng tòa nhà khách sạn Thăng Long tại phường Hồng Gai trị giá 1.556 tỉ đồng, cho thấy mục tiêu nâng tầm dịch vụ đô thị và du lịch. Kết hợp với các hoạt động trình diễn ánh sáng tàu du lịch, drone, 3D mapping, hội chợ OCOP, không gian ẩm thực nhân dịp thành lập thành phố, Quảng Ninh đang xây dựng hình ảnh một trung tâm đô thị – du lịch – dịch vụ đủ hấp dẫn cho nhà đầu tư lẫn cư dân dài hạn.
Ý nghĩa của cú “ra mắt” và những bước tiếp theo
Việc đồng loạt khởi công, khánh thành 25 dự án không chỉ là màn chào mừng mang tính biểu tượng. Nó là phép thử năng lực điều phối, chuẩn bị mặt bằng, huy động vốn và giải ngân của Quảng Ninh trong vị thế mới. Các dự án này được kỳ vọng tạo thêm nguồn lực phát triển hạ tầng, sản xuất công nghiệp, dịch vụ, tăng khả năng thu hút đầu tư, tạo việc làm và mở rộng không gian tăng trưởng. Nói cách khác, đây là bước đầu cụ thể hóa cam kết nâng cao chất lượng tăng trưởng và phát triển công nghiệp xanh, hiện đại, đồng thời nâng cao chất lượng đời sống người dân.
Về mặt thể chế, lễ công bố Nghị quyết của Quốc hội về thành lập thành phố Quảng Ninh và đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất được tổ chức tại Cung Quy hoạch, Hội chợ và Triển lãm, với khoảng 900 đại biểu trong nước và quốc tế tham dự. Ngay tối cùng ngày là chương trình nghệ thuật “Quảng Ninh – Thành phố rạng rỡ tương lai” tại Quảng trường 30.10 và đường bao biển Trần Quốc Nghiễn. Nhưng sau những ánh đèn, điều quyết định là liệu các cam kết hàng chục nghìn tỉ đồng có biến thành công trình đúng tiến độ, đúng chất lượng. Nếu làm được, Quảng Ninh thành phố trực thuộc sẽ không chỉ là danh xưng hành chính, mà là một cực tăng trưởng có sức hút thực sự trong bản đồ đầu tư khu vực.
