Rà soát mới đi được hơn nửa chặng đường
Vi phạm đất rừng là hành vi lấn chiếm, xây dựng công trình hoặc trồng cây trái phép trên diện tích rừng, gây trở ngại cho công tác quản lý và bảo vệ rừng. Tại Phú Quốc, việc xử lý các hồ sơ tồn đọng đang được đẩy nhanh, nhưng con số đã tiếp cận cho thấy khối lượng việc còn lại vẫn đáng kể. Ngày 29/10, chính quyền đặc khu thông tin các lực lượng đang rà soát và xử lý hàng trăm vụ việc sau chỉ đạo của ông Đinh Văn Nơi, Phó bí thư Tỉnh ủy An Giang, Bí thư Đảng ủy đặc khu Phú Quốc. Sau tuần đầu triển khai cao điểm, tính đến ngày 28/10, các tổ công tác đã tiếp cận, làm việc với 377 trong tổng số 699 hồ sơ vi phạm đất rừng tồn đọng. Đây là bước tiến đáng ghi nhận, song chưa thể xem là kết quả cuối cùng: rà soát hồ sơ mới chỉ mở đường cho việc xác định trách nhiệm và khôi phục hiện trạng.
Vận động tự khắc phục là phép thử thực chất
Cách làm hiện nay không chỉ dựa vào quyết định hành chính. Hạt Kiểm lâm khu vực II phối hợp với Vườn quốc gia Phú Quốc và các đơn vị liên quan lập tổ công tác xuống địa bàn, mời người vi phạm làm việc, đồng thời vận động họ tự nguyện khắc phục hậu quả theo tinh thần rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm. Người dân được vận động di dời cây trồng, tháo dỡ công trình và vật kiến trúc trái phép khỏi đất rừng. Sau tuần đầu triển khai, nhiều người đã tự tháo dỡ công trình vi phạm và bàn giao lại đất cho cơ quan quản lý. Đây là tín hiệu tích cực vì khắc phục tự nguyện có thể giúp trả lại mặt bằng sớm hơn. Tuy nhiên, hiệu quả cần được đánh giá bằng hiện trạng đất được bàn giao, không chỉ bằng số buổi làm việc hay cam kết. Với các trường hợp không hợp tác, cơ quan chức năng vẫn cần hoàn thiện hồ sơ và xử lý theo quy định.
Hồ sơ phạt rồi vẫn chưa khép lại
Trong 377 hồ sơ đã được tiếp cận, 112 hồ sơ đã có quyết định xử phạt vi phạm hành chính nhưng chưa được xử lý dứt điểm; thêm 152 hồ sơ chưa xác định được cá nhân hoặc tổ chức vi phạm. Hai nhóm này cho thấy nút thắt không chỉ nằm ở việc ban hành quyết định: cơ quan chức năng còn phải xác minh chủ thể, đo đạc vị trí và theo dõi việc khắc phục tại thực địa. Vườn quốc gia Phú Quốc đã thông báo tìm 152 trường hợp chưa rõ danh tính, trong đó có các vụ xây dựng nhà, công trình và trồng cây ăn trái trên đất rừng. Việc liên lạc với cá nhân, tổ chức vi phạm vẫn gặp khó khăn. Vì thế, xử lý đất rừng cần đi cùng hồ sơ đủ căn cứ và kiểm tra kết quả sau tháo dỡ; nếu thiếu một trong hai, vi phạm có thể còn tồn tại dù đã có quyết định xử phạt.
Thời hạn cao điểm đặt áp lực lên tiến độ
Các hồ sơ còn lại sẽ tiếp tục được xác minh, đo đạc và hoàn thiện thủ tục xử lý theo quy định. Kế hoạch đặt mục tiêu tập trung nhân lực để rà soát và xử lý dứt điểm những vụ việc thuộc thẩm quyền trong 15 ngày, từ ngày 1 đến 15/11. Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng có kế hoạch tăng cường lực lượng chuyên môn cho địa phương. Tác động với người vi phạm có thể vượt ra ngoài việc tháo dỡ: lực lượng chức năng phối hợp với đơn vị viễn thông, điện lực và cấp nước để triển khai cắt dịch vụ tại các khu vực vi phạm đất rừng. Đây là biện pháp gây sức ép đáng kể, nên cần được thực hiện đúng quy định và gắn với việc xác định rõ từng trường hợp. Người có liên quan được đề nghị liên hệ Hạt Kiểm lâm khu vực II hoặc Phòng Quản lý bảo vệ rừng thuộc Vườn quốc gia Phú Quốc để được hướng dẫn giải quyết.
Kết quả phải được đo bằng đất rừng được trả lại
Việc rà soát 377 hồ sơ là khởi đầu có tiến độ, còn sự hợp tác tự nguyện của nhiều hộ dân cho thấy vận động tại địa bàn có thể tạo chuyển biến. Nhưng mục tiêu cuối cùng không phải là hoàn tất danh sách hay ban hành thêm quyết định; đó phải là chấm dứt hành vi vi phạm và trả lại diện tích bị lấn chiếm cho đơn vị quản lý. Trong thời hạn cao điểm, Phú Quốc cần vừa đẩy nhanh xử lý đất rừng, vừa bảo đảm từng hồ sơ được xác minh có căn cứ, kể cả các trường hợp chưa tìm được chủ thể. Việc tháo dỡ công trình chỉ có ý nghĩa bền vững khi hiện trạng được kiểm tra, bàn giao rõ ràng và khu vực được bảo vệ để không tái lấn chiếm. Tiến độ hiện có đáng khích lệ, nhưng thước đo quyết định vẫn là bao nhiêu vụ việc được khép lại thực chất.
