Mục tiêu sản lượng Boeing 737 MAX: tham vọng lớn, năng lực hạn chế
Boeing 737 MAX sản xuất là quá trình hãng Boeing đưa dòng máy bay thân hẹp 737 MAX từ thiết kế đến dây chuyền lắp ráp, đảm bảo mỗi tháng xuất xưởng đủ số lượng máy bay theo mục tiêu đặt ra, đồng thời đáp ứng các yêu cầu chứng nhận an toàn, quản lý chuỗi cung ứng cánh máy bay và linh kiện liên quan trong bối cảnh nhu cầu thị trường tăng mạnh nhưng năng lực sản xuất chưa theo kịp. Việc Boeing phục hồi sản lượng 737 MAX sau các khủng hoảng trước đây không chỉ là câu chuyện kỹ thuật, mà là bài kiểm tra xem hãng có còn đủ sức đóng vai người dẫn dắt ngành hàng không thương mại hay phải chấp nhận vai trò khiêm tốn hơn. Tại hội nghị Morgan Stanley ngày 16/9, CEO Kelly Ortberg thừa nhận hãng chưa đạt mục tiêu ổn định 47 chiếc mỗi tháng vì thiếu cánh máy bay sản lượng đủ nhanh. Vấn đề không nằm ở đơn hàng – vốn vẫn dồi dào – mà ở năng lực thực thi.
Cánh máy bay: mắt xích nhỏ, hậu quả lớn cho chuỗi sản xuất
Khi CEO Boeing công khai nói “chưa thể duy trì đều đặn tốc độ sản xuất 47 chiếc Boeing 737 MAX mỗi tháng do chưa sản xuất đủ cánh máy bay với tốc độ cần thiết”, ông đã chỉ vào đúng điểm yếu cấu trúc. Cánh không chỉ là một bộ phận, mà là linh kiện quyết định nhịp độ toàn bộ dây chuyền. Nếu cánh ra chậm, cả thân máy bay, hệ thống điện tử, nội thất… đều phải chờ. Boeing đang cố tăng cánh máy bay sản lượng và hoàn tất chứng nhận dây chuyền 737 mới ở Everett để hướng tới 52 máy bay mỗi tháng vào năm 2027. Tham vọng nghe có vẻ hợp lý, nhưng đặt ra câu hỏi: tại sao một tập đoàn từng vận hành hàng loạt chương trình lớn lại để nút thắt quan trọng như cánh bị kìm hãm đến mức sản xuất máy bay chậm kéo dài nhiều năm? Đây không phải là trục trặc ngắn hạn mà là dấu hiệu năng lực quản trị chuỗi cung ứng bị bào mòn.
Từ 737 MAX đến 787: những nút thắt lan rộng và áp lực tài chính
Boeing thường nhấn mạnh rằng các vấn đề của 737 MAX là riêng lẻ, nhưng thực tế cho thấy một mẫu số chung: sản xuất máy bay chậm vì các ràng buộc cấu trúc. Ở chương trình 787 Dreamliner, hãng cũng không thể tăng sản lượng lên 10 chiếc mỗi tháng do thiếu động cơ, hiện mới duy trì khoảng 8 chiếc. Chứng nhận chậm cho ghế hạng thương gia lại tiếp tục làm tiến độ giao hàng bị gián đoạn. Khi nhiều chương trình cùng vướng nút thắt, khó có thể nói đó chỉ là sự cố. Đây là một mô hình vận hành đã không còn đàn hồi trước cú sốc chuỗi cung ứng toàn cầu. Hệ quả là dòng tiền tự do từ 737 và 787 tăng chậm hơn kế hoạch, CFO Jay Malave thừa nhận con số có thể chỉ quanh mức thấp hơn dự báo. Trong bối cảnh Boeing vẫn gánh khoản nợ ròng lớn, mỗi tháng không đạt mục tiêu sản lượng là một lần niềm tin thị trường bị bào mòn.
Nhu cầu vẫn bùng nổ nhưng Boeing khó biến đơn hàng thành máy bay
Điều nghịch lý là khi Boeing phục hồi sản lượng gặp khó, nhu cầu thị trường lại rất rõ ràng. Korean Air vừa hoàn tất một thỏa thuận lớn với Boeing và các đối tác động cơ, củng cố kế hoạch mua 103 máy bay của hãng. Ở dòng 737 MAX, biến thể lớn nhất 737-10 chiếm khoảng 30% tổng đơn đặt hàng và được ông Kelly Ortberg kỳ vọng sẽ sớm được cấp chứng nhận sau nhiều năm chậm trễ. Southwest Airlines cho biết những chiếc 737 MAX 7 đầu tiên có thể được giao cuối năm 2026 và khai thác từ đầu 2027. Những mốc thời gian này cho thấy khách hàng vẫn tin tưởng vào 737 MAX sản xuất trong dài hạn. Tuy nhiên, niềm tin đó đang đi nhanh hơn khả năng Boeing biến đơn hàng thành máy bay thực tế. Việc CEO không kỳ vọng Trung Quốc sớm công bố thêm đơn hàng lớn càng nhấn mạnh rằng nền tảng tăng trưởng hiện tại phụ thuộc vào việc xử lý nút thắt sản xuất, chứ không thể trông chờ một cú hích đơn hàng mới.
Kết luận: Boeing cần tái thiết năng lực sản xuất, không chỉ thêm mục tiêu
Nhìn vào những gì đang diễn ra, điều đáng lo không phải là việc Boeing chưa chạm mốc 47 hay 52 máy bay mỗi tháng, mà là cách hãng xử lý các rào cản cấu trúc phía sau các con số đó. Cánh máy bay sản lượng thiếu ổn định, động cơ khan hiếm, chứng nhận chậm – tất cả đang phơi bày một hệ thống sản xuất đã mất khả năng linh hoạt cần có của một nhà sản xuất máy bay hàng đầu. Nếu Boeing tiếp tục đặt ra các mục tiêu sản lượng cao hơn mà không đầu tư tái thiết căn bản năng lực sản xuất và quản lý chuỗi cung ứng, mỗi kế hoạch phục hồi sẽ lại trở thành một vòng lặp trì hoãn mới. Trong cuộc đua phục hồi ngành hàng không, các hãng bay cần máy bay đúng thời điểm hơn là những lời hứa sản lượng. Boeing chỉ thực sự thoát khỏi cuộc chiến sản xuất 737 MAX khi dám xem lại tận gốc mô hình vận hành, thay vì hy vọng thời gian tự chữa lành các nút thắt.
