Số hóa có ý nghĩa khi giải quyết việc người dân cần
Dịch vụ số TP.HCM là các tiện ích công nghệ giúp người dân tiếp cận giao thông và giải quyết thủ tục hành chính thuận tiện hơn, bằng cách kết nối nền tảng số với dữ liệu và dịch vụ thiết yếu. Sáng 28/10, UBND TP.HCM phối hợp với Công an Thành phố ra mắt ba mô hình công nghệ hưởng ứng Ngày Công dân số Việt Nam, tập trung vào đi lại, đăng ký khai sinh, khai tử và hỗ trợ gia đình tại nơi cư trú. Điểm đáng chú ý không nằm ở số lượng nền tảng mới, mà ở việc đưa công nghệ vào những thời điểm người dân cần thông tin hành trình hoặc phải xử lý giấy tờ nhạy cảm. Đây là hướng chuyển đổi số thuyết phục hơn việc chỉ đưa biểu mẫu lên mạng: chính quyền cần giảm công sức và thời gian cho người sử dụng, đồng thời chủ động kết nối các dịch vụ thay vì để người dân tự tìm đường giữa nhiều cơ quan.
Ba mô hình gồm kết nối Metro và xe buýt trên VNeID, liên thông dữ liệu chứng sinh và báo tử, cùng Tổ phản ứng nhanh nghĩa tình kết nối Tổng đài 1022 để hỗ trợ đăng ký khai tử tại nhà. Cùng nhìn từ nhu cầu thực tế, chúng cho thấy một dịch chuyển quan trọng: dịch vụ công không chỉ chờ người dân đến yêu cầu, mà có thể dựa trên dữ liệu và kênh tiếp nhận sẵn có để phục vụ đúng lúc, đúng nơi.
VNeID mở lối kết nối các chuyến đi
Với mô hình giao thông, người dân tiếp cận thông tin và tiện ích Metro, xe buýt trên nền tảng VNeID, thay vì phải phụ thuộc vào nhiều ứng dụng riêng cho từng dịch vụ. Việc tập trung thông tin hành trình có thể giúp người đi lại phối hợp các phương thức công cộng thuận tiện hơn, đồng thời khuyến khích lựa chọn Metro và xe buýt. Giá trị ở đây không chỉ là thêm một điểm truy cập số: nếu thông tin và kết nối vận tải được duy trì liền mạch, người dùng sẽ ít phải tự ghép nối các chặng đi.
Phạm vi được định hướng vượt khỏi các đơn vị vận tải công cộng của Nhà nước và địa giới TP.HCM, hướng tới toàn vùng Đông Nam Bộ. Thành phố cũng tính đến việc kết nối các lực lượng vận tải tư nhân như giao hàng, taxi và xe du lịch liên tỉnh. Đây là kế hoạch mở rộng, không nên hiểu là mọi dịch vụ đã được tích hợp hoàn chỉnh. Thành công sẽ phụ thuộc vào mức độ tham gia của các đơn vị vận tải và việc nền tảng thực sự giúp hành trình dễ tra cứu, dễ kết nối hơn.
Liên thông dữ liệu giảm vòng đi lại vì giấy tờ
Mô hình hộ tịch thí điểm kết nối dữ liệu chứng sinh, báo tử từ bốn bệnh viện Chợ Rẫy, Từ Dũ, Hùng Vương và Ung Bướu về kho dữ liệu dùng chung của thành phố. Khi thông tin được chuyển giữa cơ sở y tế và cơ quan liên quan, người dân có thể bớt phải tự mang giấy tờ qua nhiều nơi để làm thủ tục khai sinh, khai tử, giảm thời gian chờ đợi. Đây là một ứng dụng thiết thực của liên thông dữ liệu: dữ liệu cần đi theo quy trình phục vụ, thay vì buộc người dân làm cầu nối giữa các hệ thống.
Phạm vi hiện được xác nhận là thí điểm tại bốn bệnh viện; bước tiếp theo là hoàn thiện mô hình và hướng đến mở rộng kết nối với toàn bộ bệnh viện công lập, tư nhân trên địa bàn. Việc mở rộng cần đi cùng phối hợp giữa các cơ sở y tế và cơ quan giải quyết hồ sơ, bởi dữ liệu chỉ giảm thủ tục hành chính khi được cập nhật và sử dụng đúng quy trình. Mục tiêu đáng theo đuổi không phải số lượng kết nối đơn thuần, mà là người dân không phải khai lại những thông tin cơ quan nhà nước đã có.
Khai tử tại nhà đặt sự sẻ chia vào quy trình
Khi gia đình có người thân qua đời, việc phải đi lại để xử lý giấy tờ có thể tạo thêm áp lực trong lúc tang gia. Mô hình Tổ phản ứng nhanh nghĩa tình kết nối Tổng đài 1022 hướng đến hỗ trợ người dân đăng ký khai tử tại nhà; người dân được hướng dẫn giải quyết thủ tục ngay tại nơi cư trú. Đây là mô hình có ý nghĩa vì đưa dịch vụ đến chỗ người cần, thay vì yêu cầu họ tìm đến cơ quan hành chính. Theo thông tin tại lễ ra mắt, 168 địa phương trên địa bàn thành phố đã hỗ trợ cấp giấy chứng tử cho 1.247 trường hợp.
Con số này cho thấy hỗ trợ tại nhà đã có hoạt động thực tế, nhưng nguồn thông tin không nêu quy trình gọi Tổng đài 1022 chi tiết hoặc điều kiện tiếp nhận từng trường hợp. Vì vậy, người dân nên liên hệ tổng đài để được hướng dẫn cụ thể khi cần, thay vì mặc định mọi khâu đều đã được thực hiện hoàn toàn trực tuyến. Nhìn chung, ba mô hình thể hiện đúng hướng của chuyển đổi số lấy người dân làm trọng tâm: kết hợp công nghệ, dữ liệu và hỗ trợ con người. Kết quả cuối cùng sẽ được đo bằng việc người dân đi lại ít hơn, chờ đợi ngắn hơn và nhận trợ giúp vào đúng thời điểm.
