APEC 2027: phép thử năng lực tổ chức và tham vọng vị thế khu vực
Năm APEC 2027, với việc Việt Nam đăng cai APEC 2027 và đảm nhận vai trò chủ nhà, là quá trình chuẩn bị chính trị, ngoại giao và tổ chức quy mô lớn nhằm vừa bảo đảm thành công các hội nghị đa phương trọng điểm, vừa dùng khuôn khổ APEC để nâng cao vị thế khu vực Việt Nam, thúc đẩy ưu tiên phát triển mới và khẳng định năng lực hội nhập sâu rộng. Đặt trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới, mô hình tăng trưởng chuyển sang dựa trên năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh, nhiệm vụ chuẩn bị năm APEC trở thành thước đo cho cả tầm nhìn chiến lược lẫn sức bật thể chế. Điểm đáng chú ý là các hoạt động chuẩn bị đang được tăng tốc, không chỉ ở Trung ương mà còn tại các địa phương tham gia đăng cai những sự kiện quan trọng. Việc tổ chức hội thảo APEC 2027 tiếp nối đợt đầu tiên vào tháng 4 cho thấy hệ thống chính trị chuyển từ tâm thế "chuẩn bị" sang tâm thế "vào việc" với kỳ vọng biến APEC từ sự kiện đối ngoại đa phương đơn thuần thành đòn bẩy dài hạn cho hình ảnh một Việt Nam năng động, giàu bản sắc và ngày càng hội nhập sâu rộng với khu vực và thế giới.
Hội thảo và các cuộc họp: xây nền cho một năm APEC chủ động, chuyên nghiệp
Tại hội thảo chuẩn bị mới nhất, gần 100 đại diện các bộ, ngành, Tiểu ban thuộc Ủy ban Quốc gia APEC 2027 và các địa phương cùng tham gia trao đổi về tổ chức, điều hành, phối hợp và xử lý tình huống phát sinh. Trong hai ngày, các đại biểu làm việc với Ban Thư ký APEC quốc tế và chuyên gia từ những nền kinh tế từng đăng cai, nghĩa là Việt Nam không giấu tham vọng học nhanh, học kỹ để tổ chức ở mức "chủ nhà dẫn dắt" chứ không chỉ "chủ nhà làm tốt". Song song, cuộc họp lần thứ tư của Ủy ban Quốc gia APEC 2027 do Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc chủ trì tập trung đánh giá tiến độ triển khai năm mảng lớn: kiện toàn tổ chức, xây dựng nội dung, hậu cần, đào tạo và tuyên truyền. Đây không còn là những dòng việc kỹ thuật mà là cấu trúc năng lực tổng thể để Việt Nam chuẩn bị năm APEC với tinh thần chủ động, chuyên nghiệp, chu đáo, hiệu quả – một thông điệp chính trị rõ ràng gửi tới các đối tác khu vực.
Chiến lược nội dung và đối ngoại đa phương: APEC như đòn bẩy tầm vóc
Việt Nam không xem Năm APEC chỉ là chuỗi sự kiện hội nghị, mà chủ động định hình nội dung để gắn với định hướng phát triển của mình. Ba ưu tiên cốt lõi đã được xác định là nâng cao năng suất, thúc đẩy hội nhập khu vực và tăng tính tự cường, năng động của nền kinh tế. Đây là lựa chọn mang tính tuyên ngôn: Việt Nam muốn xuất hiện trong APEC như một nền kinh tế đang dịch chuyển lên nấc thang cao hơn, sẵn sàng bàn chuyện cải cách cấu trúc chứ không chỉ tiếp nhận hỗ trợ. Ở tầng đối ngoại đa phương, Bộ Ngoại giao nhấn mạnh đường lối độc lập, tự chủ, tự cường, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển; đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại; chủ động, tích cực hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng và hiệu quả. Khi Phó Thủ tướng Thường trực gọi đăng cai APEC 2027 là hoạt động đối ngoại đa phương quan trọng và là cơ hội để khẳng định tầm vóc, vị thế trong kỷ nguyên phát triển mới, điều đó cho thấy APEC được đặt ngang với các trụ cột chiến lược khác trong phép tính vị thế khu vực Việt Nam.
Khoảng cách giữa tham vọng và năng lực: những nút thắt phải gỡ
Dù tiến độ các mảng công việc được đánh giá là "tiến triển rất tích cực", các vấn đề về phê duyệt kinh phí, phân định nguồn lực giữa Trung ương và địa phương, cũng như chậm trễ một số dự án phục vụ Tuần lễ Cấp cao APEC cho thấy khoảng cách giữa tham vọng và năng lực vận hành vẫn còn đáng kể. Một số nhiệm vụ gần hạn như xây dựng website chính thức, clip quảng bá cho lễ bàn giao vai trò chủ nhà vẫn chưa có đủ căn cứ phê duyệt ngân sách vì đề án của vài tiểu ban chưa được thông qua. Không phải ngẫu nhiên Phó Thủ tướng nhắc rõ thời gian đến các hoạt động đầu tiên chỉ còn hơn 50 ngày, và yêu cầu các bộ, ngành phải hoàn thành kế hoạch hoạt động Năm APEC trong tháng 11. Nếu những nút thắt thể chế nhỏ không được gỡ, tinh thần "chủ động, chuyên nghiệp, chu đáo, hiệu quả" sẽ bị bào mòn bởi thói quen chậm trễ hành chính, ảnh hưởng trực tiếp đến ấn tượng ban đầu của các thành viên APEC về năng lực tổ chức của Việt Nam.
Từ ISOM Gia Lai đến Tuần lễ Cấp cao: cơ hội ghi dấu và quảng bá hình ảnh
ISOM tại Gia Lai vào tháng 12 được xác định là hoạt động chính thức đầu tiên của Năm APEC, có ý nghĩa như bài kiểm tra tổng lực cho hệ thống chuẩn bị. Ban Thư ký được yêu cầu phối hợp chặt chẽ với địa phương về nội dung, khách mời, cơ sở vật chất, hậu cần, lễ tân, an ninh, y tế và tuyên truyền để tạo ấn tượng tốt ngay từ điểm xuất phát. Nếu làm tốt, đây sẽ là minh chứng rõ ràng cho năng lực bảo đảm chuẩn bị năm APEC ở nhiều cấp độ địa phương khác nhau. Mỗi sự kiện APEC được lãnh đạo Bộ Ngoại giao gọi là cơ hội quý để quảng bá tiềm năng kinh tế, con người, văn hóa và những nét đặc sắc của từng địa phương, qua đó giới thiệu một Việt Nam năng động, giàu bản sắc. Khi Phó Đại sứ Hoa Kỳ nhận xét Việt Nam là một trong những đối tác quan trọng nhất của Hoa Kỳ tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương với vai trò, vị thế ngày càng gia tăng, đó không chỉ là lời khen mà là chỉ dấu rằng nếu tổ chức thành công Năm APEC, Việt Nam có thể củng cố lâu dài hình ảnh một thành viên chủ động và có trách nhiệm trong cấu trúc khu vực. Kết lại, để biến Năm APEC thành điểm nhấn nâng vị thế khu vực Việt Nam, điều quan trọng không chỉ là chuẩn bị đầy đủ mà là dám vận hành theo tiêu chuẩn cao hơn chính mình trước đây. Hai lần đăng cai thành công trước đã khẳng định năng lực, lần này, chuẩn bị chủ động, chuyên nghiệp, chu đáo và hiệu quả phải được thể hiện bằng những kết quả cụ thể, từ ISOM Gia Lai tới Tuần lễ Cấp cao, để tầm vóc và vị thế không chỉ được nói mà được thấy.
