Ngoại giao tài chính chủ động: Trục mới cho APEC 2027 Việt Nam
APEC 2027 Việt Nam là tiến trình mà Việt Nam giữ vai trò chủ nhà trong lĩnh vực tài chính, qua đó dùng ngoại giao kinh tế và hợp tác tài chính quốc tế để vừa đóng góp vào chương trình nghị sự chung của APEC, vừa phục vụ các ưu tiên phát triển trong nước, từ cải cách cấu trúc, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ đến huy động nguồn lực cho hạ tầng và an sinh xã hội. Đây không chỉ là một sự kiện đối ngoại, mà là phép thử về năng lực thiết kế chính sách tài chính hội nhập, khả năng điều phối với các đối tác lớn và mức độ trưởng thành của hệ thống tài khóa Việt Nam. Thay vì chờ đến sát thời điểm đăng cai, Bộ Tài chính và Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn đang chọn cách chuẩn bị sớm, tham vấn sâu với các đối tác chủ chốt để định hình cuộc chơi ngay từ bây giờ.
Từ FMM Hồng Kông đến Bắc Kinh: Củng cố trục châu Á cho hợp tác tài chính
Điểm nhấn đầu tiên trong chiến lược APEC 2027 Việt Nam là việc Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn dùng Hội nghị Bộ trưởng Tài chính APEC (FMM) tại Hồng Kông như một “phòng thí nghiệm ngoại giao tài chính” để tham vấn các đối tác then chốt. Trong khuôn khổ này, ông đã làm việc với Bộ Tài chính Trung Quốc, chúc mừng nước chủ nhà tổ chức thành công chuỗi hội nghị trong Tiến trình Bộ trưởng Tài chính APEC 2026 (FMP 2026), góp phần vào hợp tác kinh tế-tài chính khu vực và thành công chung của Năm APEC 2026. Quan trọng hơn, Việt Nam chủ động trình bày định hướng ưu tiên cho Tiến trình FMP 2027, bám sát Kế hoạch hành động Incheon và bảo đảm tính kế thừa với chương trình nghị sự chung của APEC. Việc Bộ trưởng Tài chính Trung Quốc Lan Fo’an công khai ủng hộ các ưu tiên này và cam kết chia sẻ kinh nghiệm cho thấy Hà Nội đang xây dựng được một trục phối hợp châu Á, giúp quá trình chuyển giao vai trò chủ nhà APEC diễn ra trơn tru và có lợi cho Việt Nam.
Ngân hàng Thế giới: Trụ cột tri thức và tài chính cho nghị sự APEC 2027
Nếu Trung Quốc giúp Việt Nam bảo đảm tính liên tục trong khuôn khổ APEC, thì Ngân hàng Thế giới lại là trụ cột tri thức và nguồn lực cho các ưu tiên tài chính phát triển. Bên lề FMM tại Hồng Kông, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn đã làm việc song phương với đoàn Ngân hàng Thế giới do ông Paschal Donohoe dẫn đầu, tập trung vào định hướng hợp tác chiến lược và phối hợp chuẩn bị cho Năm APEC 2027. Bộ trưởng nhấn mạnh các nguồn vốn vay ưu đãi, chương trình hỗ trợ kỹ thuật và tư vấn chính sách của Ngân hàng Thế giới giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong cải cách kinh tế, hiện đại hóa hạ tầng và bảo đảm an sinh xã hội tại Việt Nam. Đáng chú ý, ông đề nghị tiếp tục nghiên cứu các gói tài chính ưu đãi, linh hoạt phương thức giải ngân và đơn giản hóa thủ tục để các dự án hợp tác sớm được hiện thực hóa. Một câu nói có thể trích dẫn là: “Nhà nước đã cắt giảm hơn 50% chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp nhằm khơi thông tiềm năng khu vực MSMEs”.
MSMEs và cải cách trong nước: Nghị sự APEC gắn với lợi ích doanh nghiệp nhỏ
Điểm đáng chú ý trong ngoại giao kinh tế lần này là Việt Nam không chỉ bàn về chủ đề vĩ mô, mà gắn chặt APEC 2027 với nhu cầu của doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa (MSMEs). Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn khẳng định khu vực này là động lực then chốt của tăng trưởng, tạo việc làm và đóng góp lớn cho nền kinh tế. Trong nước, Nhà nước đã triển khai nhiều chính sách hỗ trợ, cắt giảm thủ tục hành chính và cắt giảm hơn 50% chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, đồng thời Quốc hội đang thảo luận dự thảo Luật (hoặc sửa đổi Luật) về hỗ trợ doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa với các cơ chế đột phá về tiếp cận đất đai, tài chính, đơn giản hóa thủ tục và chuẩn hóa tiêu chí phân loại. Đại diện Ngân hàng Thế giới đánh giá việc giải quyết bài toán tiếp cận tài chính cho MSMEs có ý nghĩa lớn để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế hai con số, đồng thời đề xuất đưa tài chính cho MSMEs vào trọng tâm các chủ đề ưu tiên của Năm APEC 2027, gắn với Chiến lược hỗ trợ MSMEs toàn cầu của tổ chức này.
Tầm nhìn dài hạn: Khung Đối tác Quốc gia và di sản của APEC 2027
Đi xa hơn một chu kỳ APEC, Việt Nam và Ngân hàng Thế giới đang cùng xây dựng Khung Đối tác Quốc gia (CPF) giai đoạn 2027-2032, nhằm gắn kết nghị sự APEC 2027 với các mục tiêu phát triển dài hạn. Đại diện Ngân hàng Thế giới chúc mừng Việt Nam được nâng hạng tín nhiệm quốc gia, đánh giá cao nỗ lực quản lý ngân sách, giữ ổn định kinh tế vĩ mô và củng cố nền tảng tài khóa để hướng tới mục tiêu trở thành quốc gia thu nhập cao vào năm 2045. Ông Paschal Donohoe cam kết Ngân hàng Thế giới sẵn sàng huy động chuyên gia, cung cấp hỗ trợ kỹ thuật chuyên sâu và nguồn lực tương ứng để đồng hành cùng Việt Nam trong toàn bộ tiến trình APEC 2027 và triển khai CPF. Về phía Việt Nam, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn mời lãnh đạo Ngân hàng Thế giới sang thăm chính thức và tham dự các hội nghị quan trọng trong khuôn khổ Năm APEC 2027, biến các cam kết trên giấy thành hiện diện thực tế. Nếu được triển khai nhất quán, APEC 2027 sẽ không chỉ là một năm sự kiện, mà là điểm khởi đầu cho một giai đoạn ngoại giao tài chính chủ động, gắn chặt hội nhập với cải cách trong nước.
