Thành phố Quảng Ninh: mốc son mới và trách nhiệm lớn hơn
Thành phố Quảng Ninh là đô thị trực thuộc Trung ương mới được thành lập trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của tỉnh Quảng Ninh, đánh dấu bước chuyển tầm vóc, cơ chế và trách nhiệm phát triển, hướng tới một cực tăng trưởng xanh, thông minh, giàu bản sắc ở phía Bắc.
Tín hiệu chính trị quan trọng nhất trong câu chuyện “Quảng Ninh thành phố mới” không phải là đổi tên hay nâng cấp mô hình hành chính, mà là kỳ vọng về một bước nhảy về chất trong quản trị, kinh tế và đời sống người dân. Việc Quốc hội thông qua Nghị quyết số 36/2026/QH16, thành lập thành phố Quảng Ninh có hiệu lực từ ngày 1/9/2026, đặt địa phương này vào vị thế không thể chỉ hài lòng với thành tích cũ.
Sáng 28/8, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã trao Nghị quyết của Quốc hội về việc thành lập thành phố và Huân chương Lao động hạng Nhất cho Đảng bộ, chính quyền, nhân dân Quảng Ninh, ghi nhận chặng đường phát triển năng động từ vùng than chiến lược đến trung tâm công nghiệp, du lịch, dịch vụ, cảng biển của phía Bắc.
Tầm nhìn: Nơi đáng sống, đáng đến, đáng đầu tư và đáng tự hào
Điểm then chốt trong tầm nhìn phát triển Quảng Ninh không nằm ở những khẩu hiệu chung chung, mà ở một “cam kết chất lượng sống” rất cụ thể: trở thành nơi đáng sống, đáng đến, đáng đầu tư và đáng tự hào. Đây là thước đo buộc bộ máy chính quyền phải nhìn mọi quyết sách từ góc độ trải nghiệm của người dân, du khách và nhà đầu tư.
Theo phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, thành phố phải được định hình là đô thị hiện đại, xanh, thông minh, giàu bản sắc; một cực tăng trưởng năng động, trung tâm kinh tế biển, du lịch, dịch vụ và công nghiệp công nghệ cao của phía Bắc. Nói cách khác, phát triển Quảng Ninh không thể tiếp tục dựa vào mô hình “kinh tế nâu” mà phải chuyển sang cấu trúc kinh tế xanh, số, biển và di sản, gắn với đổi mới sáng tạo.
Quan điểm này cũng có tính cảnh báo: nếu chỉ mở rộng đô thị, tăng quy mô đầu tư Quảng Ninh mà không nâng chất lượng hạ tầng Quảng Ninh, dịch vụ công và môi trường sống, thành phố sẽ rất khó giữ chân nhân lực chất lượng cao lẫn nhà đầu tư chiến lược.
Bốn nhiệm vụ then chốt: Từ “nâu sang xanh” đến quản trị hiện đại
Để hiện thực hóa tầm nhìn này, Tổng Bí thư yêu cầu Quảng Ninh tập trung vào bốn nhiệm vụ trọng tâm – về bản chất là bốn trục cải cách: xây dựng Đảng bộ, hệ thống chính trị trong sạch vững mạnh, đổi mới quản trị; chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ “nâu” sang “xanh”; phát triển kết cấu hạ tầng đồng bộ; và bảo đảm an sinh xã hội, thu hẹp chênh lệch phát triển.
Nhiệm vụ chuyển đổi từ “nâu” sang “xanh” chạm trực diện vào căn tính kinh tế Quảng Ninh – nơi than từng làm nên lịch sử nhưng không thể là tương lai duy nhất. Thành phố được yêu cầu cơ cấu lại ngành than theo hướng hiện đại, an toàn, tiết kiệm tài nguyên, thân thiện môi trường; phát triển công nghiệp chế biến, chế tạo, công nghệ cao, năng lượng sạch, logistics, kinh tế số, kinh tế dữ liệu, trí tuệ nhân tạo và kinh tế di sản.
Song song, hạ tầng Quảng Ninh phải đi trước một bước: không chỉ là các tuyến cao tốc, cửa khẩu, cảng biển, sân bay đã tạo năng lực kết nối hiếm có, mà còn là hạ tầng số, năng lượng, cấp nước, xử lý chất thải, y tế, giáo dục đồng bộ – những yếu tố quyết định một thành phố có thực sự đáng sống và đáng đầu tư hay không.
Tác động tới đời sống người dân và sức hút đầu tư
Điểm đáng chú ý là tầm nhìn phát triển Quảng Ninh được gắn chặt với yêu cầu nâng chất lượng sống, chứ không chỉ tăng các chỉ tiêu kinh tế. Trong chỉ đạo, Tổng Bí thư nhấn mạnh: quản trị phải hiện đại hơn, kinh tế phải xanh hơn, hạ tầng phải đồng bộ hơn, văn hóa phải được tôn vinh hơn, cuộc sống của Nhân dân phải tốt đẹp hơn.
Điều này buộc chính quyền thành phố mới phải ưu tiên thu hẹp chênh lệch thu nhập, khả năng tiếp cận dịch vụ công, chăm lo người có công, người yếu thế, công nhân lao động; đồng thời bảo đảm người dân không bị đứng ngoài quá trình thu hút đầu tư Quảng Ninh. Nếu thành phố chỉ chạy đua dự án mà bỏ quên an sinh, mâu thuẫn xã hội sẽ trở thành lực cản cho tăng trưởng dài hạn.
Ở chiều ngược lại, việc khẳng định Quảng Ninh là cửa ngõ kết nối với Trung Quốc và thế giới, điểm giao thoa các hành lang kinh tế, chuỗi sản xuất và cung ứng toàn cầu, mở ra cơ hội lớn để thành phố trở thành điểm đến ưu tiên trong dòng vốn đầu tư mới vào công nghiệp công nghệ cao, du lịch, dịch vụ, logistics. Vấn đề còn lại là năng lực thực thi để biến lời hứa thành trải nghiệm thực tế cho người dân và nhà đầu tư.
Kết luận: Mốc son chỉ là khởi đầu
Thành phố Quảng Ninh được chính thức thành lập từ ngày 1/9/2026 là mốc son trong lịch sử địa phương, nhưng nếu dừng lại ở ý nghĩa biểu tượng, mốc son này sẽ nhạt rất nhanh. Huân chương Lao động hạng Nhất là sự ghi nhận xứng đáng cho chặng đường đi trước đổi mới tư duy, phát triển hạ tầng, mở rộng không gian đô thị, nâng đời sống nhân dân, giữ vững quốc phòng, an ninh, chủ quyền biển đảo.
Tuy vậy, chính Tổng Bí thư đã nhắc thẳng: từ hôm nay, Quảng Ninh mang tên gọi đô thị mới, tầm vóc mới và trách nhiệm lớn hơn trước nhân dân, trước đất nước. Trách nhiệm đó phải được đo bằng một Quảng Ninh xanh hơn, công bằng hơn, sáng tạo hơn; một nơi mà người dân tự hào gọi là nhà, du khách muốn quay lại, còn nhà đầu tư coi là điểm đến dài hạn, chứ không chỉ là một “thị trường tiềm năng” trên giấy.
