Từ ngày kỷ niệm đến văn hóa pháp luật
Ngày Pháp luật Việt Nam là dịp hằng năm tôn vinh Hiến pháp và pháp luật, đồng thời khuyến khích mỗi cá nhân, tổ chức biến việc hiểu và tuân thủ pháp luật thành chuẩn mực ứng xử trong đời sống. Ngày 9/11 được chọn gắn với sự kiện Quốc hội khóa I thông qua bản Hiến pháp đầu tiên vào năm 1946. Sau 13 năm tổ chức, hoạt động này đã vượt khỏi ý nghĩa kỷ niệm để góp phần lan tỏa văn hóa thượng tôn pháp luật trong xã hội.
Đây là hướng đi cần thiết: pháp luật có sức sống không phải vì được nhắc đến nhiều trong một ngày, mà vì người dân biết quyền, nghĩa vụ của mình và có thể vận dụng quy định khi cần. Vì vậy, tuyên truyền pháp luật nên được đánh giá bằng khả năng giúp người dân xử lý tình huống thực tế, thay vì chỉ đếm số buổi phát động hay tài liệu đã phát.

Phổ biến pháp luật số phải gỡ rào cản tiếp cận
Điểm mới được nhấn mạnh trong hoạt động năm 2026 là thúc đẩy chuyển đổi số trong xây dựng và thi hành pháp luật, mở rộng phổ biến, giáo dục trực tuyến, đồng thời tăng cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và các nền tảng như Cổng Pháp luật quốc gia. Hướng đi này có thể giúp người dân và doanh nghiệp tìm thông tin thuận tiện, kịp thời hơn, không phụ thuộc quá nhiều vào địa điểm hay giờ hành chính.
Quy mô tiếp cận trực tuyến đã có một dấu hiệu đáng chú ý: cuộc thi trên nền tảng số được tổ chức lần đầu ở phạm vi toàn quốc, thu hút 845.348 người tham gia và 2.584.819 lượt dự thi. Con số cho thấy nền tảng số có thể mở rộng lượng người tiếp cận, nhưng lượt tham gia chưa đủ để chứng minh kiến thức đã được hiểu hoặc áp dụng. Nội dung dễ tìm, rõ ràng và đáng tin cậy mới biến phổ biến pháp luật số thành ích lợi thực tế.
Công nghệ cũng không nên thay thế hoàn toàn tư vấn trực tiếp. Người ít kỹ năng số, người ở vùng kết nối hạn chế hoặc người gặp vấn đề pháp lý phức tạp vẫn cần được hỗ trợ tại cơ sở. Phổ biến trực tuyến hiệu quả nhất khi bổ sung cho các kênh hiện có, chứ không tạo thêm một rào cản mới.

Lấy người dân, doanh nghiệp làm thước đo
Định hướng năm 2026 đặt người dân và doanh nghiệp ở vị trí trung tâm, đồng thời yêu cầu hoạt động hưởng ứng được triển khai thực chất đến tận cơ sở. Điều đó đòi hỏi nội dung phổ biến phải gắn với việc áp dụng: quy định nào ảnh hưởng đến thủ tục, hoạt động kinh doanh hay quyền lợi hằng ngày cần được giải thích bằng ngôn ngữ dễ hiểu và chỉ dẫn rõ cách thực hiện.
Ở cấp quốc gia, lễ hưởng ứng dự kiến diễn ra lúc 9 giờ ngày 8/11/2026 tại Hội trường Bộ Tư pháp, tổ chức trực tiếp kết hợp livestream, với đại diện lãnh đạo Chính phủ, các cơ quan Trung ương và địa phương tham dự. Bộ Tư pháp cũng đưa chuyên mục hưởng ứng lên Cổng Pháp luật quốc gia, Cổng thông tin điện tử của Bộ và Báo Pháp luật Việt Nam để người dân, doanh nghiệp chủ động tìm hiểu.
Ở địa phương, cách triển khai cần linh hoạt theo chức năng, điều kiện thực tế và những thay đổi trong tổ chức chính quyền hai cấp, để pháp luật đến gần người dân ngay từ cơ sở. Một lễ phát động thống nhất tạo tiếng vang, nhưng chất lượng thực thi sẽ phụ thuộc vào việc mỗi địa phương chọn đúng vấn đề người dân đang vướng.

Kết quả phải được đo bằng khả năng áp dụng
Ngày Pháp luật Việt Nam năm 2026 diễn ra trong dịp kỷ niệm 80 năm bản Hiến pháp đầu tiên, năm đầu triển khai Nghị quyết Đại hội XIV và khi cả nước đặt mục tiêu thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Bối cảnh ấy khiến yêu cầu phổ biến pháp luật càng cấp thiết: pháp luật cần vừa bảo vệ quyền, vừa giúp tháo gỡ vướng mắc và tạo điều kiện cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Chuyển đổi số có thể đưa kiến thức pháp lý đến nhiều người hơn, nhưng mục tiêu cuối cùng không phải là thêm ứng dụng hay thêm lượt truy cập. Thành công cần được nhìn từ việc người dân tìm đúng quy định, hiểu được cách áp dụng và nhận được hỗ trợ khi gặp khó khăn. Khi nền tảng số gắn với hướng dẫn thực tế và dịch vụ tại cơ sở, tuyên truyền pháp luật mới góp phần xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật bền vững.






