Tân Phước 1 là gì và vì sao đây là bước ngoặt cho Đồng Tháp?
Khu công nghiệp Tân Phước 1 là một tổ hợp hạ tầng công nghiệp quy mô lớn nằm tại xã Tân Phước 3, tỉnh Đồng Tháp, được thiết kế như một hệ sinh thái sản xuất – chế biến gắn với vùng nguyên liệu nông, thủy sản của Đồng bằng sông Cửu Long, hướng tới thu hút dòng vốn sản xuất mới và tạo thêm hàng chục nghìn việc làm chất lượng cho địa phương.
Điểm đáng nói không phải chỉ là một khu đất sản xuất mới, mà là tín hiệu Đồng Tháp bước ra “sân chơi” hạ tầng công nghiệp cạnh tranh hơn. Sáng 17/9, Công ty Cổ phần IDICO Tiền Giang đã động thổ thi công hạ tầng kỹ thuật khu công nghiệp Tân Phước 1, với tổng diện tích 470 ha tại xã Tân Phước 3. Theo các thông tin được công bố, khi hoàn thiện hạ tầng, lấp đầy và vận hành ổn định, khu công nghiệp được kỳ vọng thu hút tổng vốn đầu tư ở quy mô lớn và tạo việc làm cho khoảng 20.000 lao động. Đây là bước đi cho thấy tỉnh không muốn chỉ dừng ở thế mạnh nông nghiệp thô, mà muốn “kéo” chuỗi giá trị chế biến về ngay trên địa bàn.
Vị trí cửa ngõ và hạ tầng công nghiệp: lợi thế chiến lược khó bỏ qua
Nếu phải chọn một cụm từ cho khu công nghiệp Tân Phước 1, đó là “vị trí chiến lược”. Nằm ở cửa ngõ Đồng bằng sông Cửu Long, khu công nghiệp này được định hướng phát triển thành hệ sinh thái sản xuất tiêu dùng tích hợp, khai thác lợi thế kết nối giao thông, logistics, thị trường và vùng nguyên liệu nông, thủy sản dồi dào của khu vực. Về giao thông, Tân Phước 1 chỉ cách khoảng 3 km đến nút giao tuyến cao tốc TP.HCM – Trung Lương – Mỹ Thuận – Cần Thơ, giúp rút ngắn thời gian kết nối với TP.HCM và các trung tâm kinh tế lớn trong vùng.
Không chỉ dừng ở đó, khu công nghiệp còn có khả năng liên thông với cao tốc Bến Lức – Long Thành, mở rộng khả năng tiếp cận sân bay Long Thành và cụm cảng Cái Mép – Thị Vải. Hệ thống cảng thủy nội địa trong khu công nghiệp giúp doanh nghiệp giảm phụ thuộc vào đường bộ, tận dụng mạng lưới đường sông, đường biển. Về hạ tầng công nghiệp, chủ đầu tư sẽ trực tiếp vận hành nhà máy cấp nước, hệ thống xử lý nước thải đạt chuẩn cột A và trạm biến áp 110kV, đồng thời tích hợp công nghệ, trong đó có ứng dụng AI trong quan trắc môi trường và giám sát an ninh. Với sự chuẩn bị này, Tân Phước 1 đang đi theo hướng “sẵn sàng cho nhà máy hiện đại”, chứ không chỉ là chia lô đất công nghiệp.
Tạo việc làm và chuyển dịch cơ cấu: Tân Phước 1 có thể thay đổi bức tranh lao động Đồng Tháp?
Một khu công nghiệp chỉ thật sự có ý nghĩa khi tạo ra cơ hội việc làm và nâng chất lượng lao động. Với kỳ vọng tạo việc làm cho khoảng 20.000 lao động, khu công nghiệp Tân Phước 1 có thể trở thành một trong những “cụm nam châm” việc làm mới tại Đồng Tháp. Đây là con số đủ lớn để tác động đến dòng di cư lao động, khi người dân không còn nhất thiết phải rời quê lên đô thị lớn tìm việc. Phát biểu tại lễ động thổ, lãnh đạo tỉnh nhận định khu công nghiệp Tân Phước 1 là công trình có ý nghĩa quan trọng trong phát triển công nghiệp và thu hút đầu tư của tỉnh, nằm trong vùng kinh tế động lực phát triển công nghiệp Tân Phước, tiếp nối các khu công nghiệp Long Giang và Tân Hương.
Đáng chú ý, bên cạnh hạ tầng sản xuất, chủ đầu tư quy hoạch khu nhà ở lưu trú dành cho chuyên gia và người lao động trong khu công nghiệp, cùng khu nhà ở xã hội khoảng 20 ha cạnh khu công nghiệp. Nếu triển khai đúng cam kết, đây sẽ là yếu tố then chốt để giữ chân lao động, giảm cảnh công nhân phải sống tạm bợ quanh khu công nghiệp. Về phía tỉnh, Đồng Tháp cũng dành quỹ đất đầu tư các khu dân cư, khu phố chợ, nhà ở cho thuê và nhà ở xã hội, đồng thời đầu tư các tuyến đường kết nối nội tỉnh nhằm phục vụ phát triển công nghiệp. Điều này cho thấy bài toán “tạo việc làm Đồng Tháp” đang được tiếp cận theo hướng đồng bộ, gắn việc làm với chất lượng sống.
Cuộc đua thu hút đầu tư Đồng Tháp: Tân Phước 1 là bước đi dài hơi
Tân Phước 1 không phải dự án đơn lẻ, mà nằm trong chiến lược dài hạn về phát triển hạ tầng công nghiệp của Đồng Tháp. Theo định hướng đến năm 2050, tỉnh sẽ tiếp tục mở rộng hệ thống khu công nghiệp, cụm công nghiệp để tạo thêm quỹ đất sản xuất và thu hút đầu tư. Hiện Đồng Tháp có 6 khu công nghiệp đang hoạt động với diện tích khoảng 1.070 ha, 4 khu công nghiệp đang đầu tư xây dựng hơn 1.113 ha, cùng 17 cụm công nghiệp đang hoạt động và 5 cụm công nghiệp đang triển khai. Trong bức tranh đó, Tân Phước 1 được đặt ở vị trí “đầu sóng” khi nằm tại vùng kinh tế động lực Tân Phước và ở ngay cửa ngõ vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Về chính sách, khu công nghiệp Tân Phước 1 được hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp cao nhất theo vùng, gồm miễn 4 năm và giảm 50% trong 9 năm tiếp theo; đồng thời được miễn tiền thuê đất nộp Nhà nước trong toàn bộ thời hạn thuê và hỗ trợ miễn phí thủ tục đầu tư, thành lập doanh nghiệp. Đây là gói ưu đãi có sức nặng trong bối cảnh các địa phương cùng cạnh tranh thu hút nhà máy. Ngay sau lễ động thổ, đã có 5 thỏa thuận ghi nhớ và hợp tác được ký với tổng diện tích khoảng 41 ha – những cam kết đầu tiên cho thấy sức hút của khu công nghiệp Tân Phước 1 đối với nhà đầu tư hạ tầng công nghiệp. "Khu công nghiệp Tân Phước 1 được kỳ vọng thu hút nhà đầu tư thứ cấp từ quý I/2027" là mốc thời gian cho thấy Đồng Tháp muốn đi nhanh, nhưng có kế hoạch rõ ràng.
Cơ hội và điều kiện để Tân Phước 1 trở thành điểm đến hạ tầng công nghiệp mẫu
Nếu tận dụng đúng lợi thế, khu công nghiệp Tân Phước 1 có thể trở thành hình mẫu cho phát triển hạ tầng công nghiệp gắn với nông nghiệp ở Đồng bằng sông Cửu Long. Lợi thế lớn nhất là chuỗi giá trị nông – thủy sản phong phú, cho phép hình thành cụm ngành chế biến thực phẩm và các ngành công nghiệp phụ trợ gắn với thế mạnh vùng nguyên liệu. Bên cạnh đó là hệ thống hạ tầng kỹ thuật, từ giao thông đa kết nối, cảng thủy nội địa đến cấp nước, xử lý nước thải và điện ổn định. Nếu những yếu tố này kết hợp với quản trị khu công nghiệp minh bạch, chi phí hợp lý và dịch vụ hỗ trợ đầu tư tốt, Tân Phước 1 hoàn toàn có thể trở thành lựa chọn ưu tiên cho doanh nghiệp muốn mở rộng chuỗi sản xuất xuống miền Tây.
Tuy vậy, thách thức không nhỏ nằm ở tiến độ thực hiện, chất lượng thi công, cũng như năng lực phối hợp giữa chính quyền và chủ đầu tư để giải quyết thủ tục, hạ tầng kết nối ngoài hàng rào khu công nghiệp. Lãnh đạo tỉnh đã yêu cầu các sở, ngành và chính quyền địa phương tạo điều kiện thuận lợi để triển khai, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu tuân thủ pháp luật, bảo đảm an toàn lao động, an toàn giao thông và chất lượng công trình. Về dài hạn, thành công của Tân Phước 1 sẽ là phép thử cho chiến lược đầu tư Đồng Tháp dựa trên hạ tầng công nghiệp hiện đại, thân thiện môi trường và gắn chặt với nhu cầu của doanh nghiệp. Nếu dự án về đích đúng kỳ vọng, đây không chỉ là một khu công nghiệp mới, mà là bước nhảy cho công nghiệp hóa vùng đất vốn nổi tiếng về lúa gạo và cá tra.
