Tiếp sức đến trường: không chỉ là vài suất quà trước thềm năm học
Tiếp sức đến trường và các hoạt động hỗ trợ học sinh khó khăn trước năm học mới là tập hợp những chương trình từ trao quà tặng năm học mới, sách giáo khoa, dụng cụ học tập đến các mô hình đỡ đầu, hỗ trợ dài hạn, được triển khai bởi Hội Liên hiệp Phụ nữ, chính quyền địa phương, lực lượng biên phòng, doanh nghiệp và các tổ chức xã hội, nhằm bảo đảm trẻ em có hoàn cảnh khó khăn không bị bỏ lại phía sau trên hành trình học tập và trưởng thành. Những ngày cuối hè, khi nhiều gia đình chuẩn bị sách vở, quần áo cho con, thì ở xã Nhã Nam, Bắc Ninh, hội viên phụ nữ âm thầm thu gom chai nhựa, vỏ lon, giấy vụn, bìa carton để bán gây quỹ hỗ trợ học sinh khó khăn đến trường. Từ những phế liệu bị bỏ quên, họ tạo ra gần 80 triệu đồng để trao xe đạp và quà học tập cho các em. Nhìn từ câu chuyện nhỏ đó, có thể thấy thông điệp lớn: cộng đồng hoàn toàn có thể biến sự sẻ chia thành cơ hội học tập thực sự.
Từ phế liệu đến xe đạp, điểm tựa tinh thần cho trẻ em yếu thế
Điểm khác biệt đáng kể của các hoạt động hỗ trợ học sinh khó khăn hiện nay là cách tiếp cận vừa sáng tạo vừa nhân văn. Tại 14/14 chi hội phụ nữ xã Nhã Nam, việc thu gom rác tái chế đã trở thành một mô hình quen thuộc: người góp công, người vận động gia đình phân loại rác, người kết nối nguồn lực xã hội hóa để “biến rác thành nguồn lực” cho giáo dục. Từ nguồn quỹ gần 80 triệu đồng, địa phương đã mua 17 chiếc xe đạp và chuẩn bị 96 suất quà với sách vở, đồ dùng học tập, nhu yếu phẩm cho học sinh nghèo, học sinh có hoàn cảnh đặc biệt. Với gia đình khá giả, một chiếc xe đạp là vật dụng bình thường; nhưng với học sinh nghèo, đó là phương tiện đến trường mỗi ngày, giảm gánh nặng chi phí đi lại và rút ngắn khoảng cách tới lớp. Quan trọng hơn, chiếc xe mang theo thông điệp: có người lớn trong cộng đồng đang dõi theo, tin tưởng và đầu tư vào tương lai các em.
Vùng biên giới Quảng Trị và những món quà nhiều tầng ý nghĩa
Nếu Nhã Nam là minh chứng cho sáng kiến từ cơ sở, thì vùng biên giới Quảng Trị cho thấy vai trò chủ động của chính quyền trong hỗ trợ học sinh khó khăn. Ngày 21/8, Ban Chỉ đạo công tác biên giới tỉnh Quảng Trị do Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Hoàng Nam dẫn đầu đã đến thăm, động viên và trao quà cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn tại các xã biên giới. 200 suất quà, mỗi suất trị giá 1 triệu đồng, được gửi tới học sinh nỗ lực vươn lên trong học tập tại 8 xã, trong đó 50 suất được trao trực tiếp ở Kim Điền và Kim Phú. Ở những nơi đường đến trường gắn với lằn ranh biên giới và nhiều thiếu thốn, món quà vật chất là cần thiết, nhưng lời ghi nhận, biểu dương tinh thần hiếu học lại là phần thưởng tinh thần không kém: lãnh đạo tỉnh khẳng định luôn quan tâm chăm lo, hỗ trợ học sinh khó khăn, nhất là vùng sâu, vùng xa, vùng biên, và mong các em tiếp tục khắc phục khó khăn, trau dồi kiến thức, đạo đức, kỹ năng sống. Những phần quà ấy được thiết kế để đồng thời chia sẻ gánh nặng với gia đình và củng cố niềm tin của học sinh vùng biên giới Quảng Trị vào con đường học vấn.
Mạng lưới hỗ trợ: Hội LHPN, doanh nghiệp, biên phòng và các tổ chức xã hội
Điều đáng chú ý là hệ thống hỗ trợ học sinh khó khăn hiện không còn là nỗ lực đơn lẻ, mà là một mạng lưới liên kết đa chủ thể. Tại Phú Quốc, Hội LHPN đặc khu phối hợp với Ban Chỉ huy Biên phòng tuyến đảo và Chi hội Nữ doanh nhân tổ chức chương trình "Mẹ đỡ đầu" nuôi dưỡng trẻ em mồ côi – Tiếp bước đến trường, cùng chương trình "Nâng bước em đến trường" cho năm học 2026–2027. 5 đơn vị nhận nuôi dưỡng 17 trẻ mồ côi có hoàn cảnh khó khăn, đồng thời hỗ trợ 25 học sinh mỗi em 500.000 đồng mỗi tháng. Ở Hương Trà, các chi hội phụ nữ đóng góp tạo nên 37 suất quà "Tiếp sức đến trường" và 2 suất đỡ đầu, gửi gắm tình cảm và lời chúc tốt đẹp tới học sinh. Hội LHPN phường Đào Viên nhận đỡ đầu thêm 2 trẻ mồ côi với mức hỗ trợ tương tự, tặng đồ dùng học tập cho 62 em, phối hợp với tổ chức CAMA đào tạo kỹ năng sống, và dự kiến cùng đồng hành với tổng kinh phí hơn 310 triệu đồng đến hết năm học. Khi Hội LHPN, doanh nghiệp, lực lượng biên phòng, công đoàn và các tổ chức thanh niên cùng tham gia, khái niệm hỗ trợ học sinh khó khăn được mở rộng từ việc trao quà tặng năm học mới sang việc tạo mạng lưới bảo vệ, giáo dục và nuôi dưỡng dài hạn.
Từ sách giáo khoa đến kỹ năng sống: hỗ trợ toàn diện để học sinh không bị bỏ lại
Sự chuyển dịch rõ nét khác là cách cộng đồng nhìn hỗ trợ học sinh khó khăn như một gói hỗ trợ toàn diện thay vì vài món quà lẻ. Tại phường Cao Lãnh (Đồng Tháp), chương trình "Thắp sáng ước mơ, Tiếp bước tới trường" đã trao 500 bộ sách giáo khoa, 5.000 quyển tập và dụng cụ học tập cho học sinh khó khăn trước thềm năm học mới. Đoàn cựu cán bộ Đoàn Khối Chính quyền thành phố phối hợp với Trung tâm Nghệ thuật vận động nhiều đơn vị, cá nhân cùng đóng góp, kỳ vọng hoạt động tiếp sức đến trường này trở thành nét đẹp thường niên. Ở Bình Liêu, Đồng Tâm, Loòng Vài, 100 suất quà gồm cặp sách, gạo, mì tôm và cờ Tổ quốc được trao cho học sinh vùng biên, vừa đáp ứng nhu cầu học tập, vừa hỗ trợ phần nào đời sống hàng ngày. Công đoàn phường Tiền Phong và xã Tân Yên tặng bộ bút chấm đọc tiếng Anh cho 8 con đoàn viên khó khăn, trong khi Hội Khuyến học tỉnh phối hợp trao học bổng trị giá 100 triệu đồng và lên kế hoạch Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời, phong trào "Học không bao giờ cùng" để phát triển văn hóa đọc. Khi quà tặng gắn với việc trang bị kiến thức, kỹ năng sống và tạo động lực dài hạn, mỗi phần quà trở thành lời nhắn nhủ: các em được kỳ vọng, không chỉ được thương hại.
