Tuyến vượt sông Hậu đã có chủ trương đầu tư
Cầu Cần Thơ 2 là dự án cầu và đường dẫn dài khoảng 17,6 km, được quy hoạch để nối tỉnh Vĩnh Long với TP. Cần Thơ và liên thông hai tuyến cao tốc Mỹ Thuận - Cần Thơ, Cần Thơ - Hậu Giang. Bộ Xây dựng đã phê duyệt chủ trương đầu tư; tiếp đó, Chủ tịch UBND TP. Cần Thơ ban hành công văn triển khai quyết định này. Đây là bước chuyển quan trọng từ quy hoạch sang chuẩn bị thực hiện, nhưng chưa đồng nghĩa công trường đã khởi công. Theo hướng tuyến, điểm đầu nằm tại nút giao Chà Và ở Vĩnh Long, còn điểm cuối là nút giao IC2 tại Cần Thơ. Ý nghĩa của dự án không chỉ nằm ở việc có thêm một cây cầu: tuyến mới tạo hành lang cao tốc liền mạch hơn qua sông Hậu, nơi hiện nay các kết nối đường bộ còn phụ thuộc vào hạ tầng hiện hữu.
Thiết kế hai tầng hướng tới giao thông đường bộ và đường sắt
Điểm đáng chú ý của dự án là cầu chính vượt sông Hậu, cách cầu Cần Thơ hiện hữu khoảng 4,5 km về phía hạ lưu, được dự kiến thiết kế dạng dây văng hai tầng với kết cấu giàn thép. Tầng trên dành cho sáu làn cao tốc, tốc độ thiết kế 100 km/h; tầng dưới được tính toán cho đường sắt đôi khổ tiêu chuẩn, hướng tới khả năng kết nối tuyến đường sắt TP.HCM - Cần Thơ trong tương lai. Vì vậy, cầu dây văng miền Tây này được định hình như một công trình dùng chung cho nhiều phương thức vận tải, thay vì chỉ bổ sung năng lực cho ô tô. Đường dẫn và các cầu trên tuyến cũng được quy hoạch sáu làn xe, kèm hai làn dừng khẩn cấp. Tầm nhìn tích hợp đường sắt có giá trị dài hạn, song hiệu quả thực tế sẽ phụ thuộc vào việc tuyến đường sắt tương lai có được đầu tư và kết nối đồng bộ hay không.
Tiến độ dự kiến và những việc cần làm trước khởi công
Theo kế hoạch, tiến độ cầu Cần Thơ 2 hướng tới khởi công năm 2027, với thời gian thi công khoảng năm năm trước khi hoàn thành và đưa vào khai thác. Trước mốc đó, Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận được giao làm chủ đầu tư trong giai đoạn lập báo cáo nghiên cứu khả thi, tổ chức thi tuyển phương án kiến trúc và phối hợp xác định phạm vi giải phóng mặt bằng, nhu cầu tái định cư. Dự án được chia thành ba phần, trong đó hai phần tập trung bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tại Vĩnh Long và Cần Thơ; phần còn lại xây dựng cầu cùng đường dẫn. Cách chia này giúp phân định trách nhiệm giữa các cơ quan, nhưng tiến độ vẫn phụ thuộc vào chất lượng chuẩn bị hồ sơ và bàn giao mặt bằng. Vì thế, mốc 2027 nên được hiểu là kế hoạch dự kiến, không phải cam kết rằng mọi hạng mục đã sẵn sàng.
Lợi ích kết nối chỉ thành hiện thực khi các tuyến cùng vận hành
Khi hoàn thành, cầu Cần Thơ 2 được kỳ vọng giảm áp lực cho cầu Cần Thơ hiện hữu, Quốc lộ 1 và các tuyến lân cận, đồng thời cải thiện việc đi lại và vận chuyển hàng hóa giữa TP.HCM, Cần Thơ với các địa phương trong vùng. Kết nối Vĩnh Long Cần Thơ qua hai tuyến cao tốc có thể rút bớt sự phụ thuộc vào các trục đường hiện hữu, qua đó hỗ trợ lưu thông liên vùng và logistics. Tuy nhiên, giá trị của một cây cầu không thể tách rời chất lượng kết nối ở hai đầu: nút giao, đường dẫn, tổ chức giao thông và các tuyến cao tốc phải phối hợp hiệu quả thì lợi ích mới đến được với người dân và doanh nghiệp. Chủ trương đầu tư đã được phê duyệt là tín hiệu đáng chú ý; bước tiếp theo cần được đánh giá bằng tiến độ chuẩn bị và khả năng thi công đúng kế hoạch. Dự án có tiềm năng tạo thêm trục giao thông quan trọng, nhưng thành công sẽ nằm ở sự đồng bộ chứ không chỉ ở quy mô cây cầu.
